Adana Mumbar Dolması
Temizlenen koyun bağırsağının biber salçalı, kimyonlu ve isotlu pirinç harcıyla gevşekçe doldurulup tencerede yumuşayana dek haşlandığı, sarımsaklı salça sosuyla pişip kimyon ve pul biber serpilerek sıcak yenen Adana sakatat dolması.
Tarihçe & Hikaye
Mumbar dolması, hayvanın kalın bağırsağının özenle temizlendikten sonra baharatlı bir harçla doldurulup pişirildiği bir sakatat yemeğidir. Çukurova'da, özellikle de Adana'da sevilerek yenir ve bu iş için çoğunlukla koyun bağırsağı seçilir. Adının, Farsçada kalın bağırsak anlamına gelen bir sözcükten geldiği belirtilir.
Adana usulü tarifte harcın temeli pirinçtir. Yıkanan pirince ince doğranmış soğan, biber salçası ve sıvı yağ katılır; kimyon, pul biber, karabiber, isot ve tuzla tatlandırılıp iyice karıştırılır. Bazı tariflerde harca kıyma, rendelenmiş domates ile sarımsak ve kuru nane de eklenir; koyunun iç yağıyla zenginleştirilen harçlar da anlatılır.
Yemeğin en zahmetli kısmı temizliktir. Mumbarlar bol suyla yıkanır, tuz ve limon ya da sirke katılmış suda çalkalanıp yeniden durulanır; kasaptan ilk temizliği yapılmış mumbar almak işi epey kolaylaştırır. Harç kabak oyacağıyla ya da bir huniyle doldurulur. Oyacakla doldururken bağırsağın ucu içe kıvrıldığı için mumbar kendiliğinden ters döner. Mumbarlar sıkı doldurulmaz, çünkü pirinç pişerken şişer ve bağırsak patlayabilir; uçlar birkaç santim boş bırakılarak bağlanır.
Adana usulü tarifte tuzlu, limonlu yıkama doldurmadan sonra yapılır: dolan mumbarlar bu suda çalkalanıp durulanır ve tencereye dizilir. Üzerini tam örtmeyecek kadar kaynar su ve tuz eklenir, yaklaşık bir saat pişirilir. Pişmeye yakın biber salçası, rendelenmiş sarımsak ve et suyuyla hazırlanan sos katılır ve bir süre daha kaynatılır. Bazı tariflerde süre bir buçuk saate uzar; mumbar, dokunulunca kolayca kopacak kadar yumuşadığında hazırdır. İstenirse servisten önce kısa süre fırında kızartılarak rengi güzelleştirilir.
Tabağa alınan mumbarların üzerine kimyon ve pul biber serpilir, tencerede kalan su sos gibi gezdirilir. Yemek sıcak servis edilir; iç yağı katılan harçlarda yağ çabuk donduğu için hiç bekletilmez. Sakatat iyice pişmeden sofraya alınmamalıdır. Tarifteki iki kiloluk mumbar ölçüsü kalabalık bir sofra içindir; kalori yaklaşık on porsiyon üzerinden hesaplandı (öneri).
Adana Mumbar Dolması Tarifi
Malzemeler
- 2 kg mumbar (temizlenmiş koyun bağırsağı)
- 3 su bardağı pirinç
- 1 adet kuru soğan
- 3 yemek kaşığı sıvı yağ
- 1 + 1 yemek kaşığı biber salçası (harca ve sosa)
- 3 diş sarımsak (rendelenmiş, sosa)
- 1 yemek kaşığı kimyon (harca ve üzerine)
- 1'er tatlı kaşığı (öneri) pul biber, karabiber, isot
- 1 adet et suyu tableti (sosa)
- 1 tatlı + 2 yemek kaşığı tuz (harca, yıkama ve haşlama suyuna)
- 1 tatlı kaşığı limon ya da limon tuzu (yıkama suyuna)
- mumbarları geçmeyecek kadar + sosa 1 su bardağı kaynar su
Adana Mumbar Dolması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kasaptan ilk temizliği yapılmış mumbarları bol suyla güzelce yıkayın; ters çevirmeniz gerekmez, doldururken kendiliğinden ters dönerler. Tuzlu, limonlu yıkamayı doldurduktan sonra yapacaksınız.
- Pirinci yıkayıp bir kaba alın; ince doğranmış soğanı, bir kaşık biber salçasını, sıvı yağı, tuzu, kimyonu, pul biberi, karabiberi ve isotu ekleyip iyice karıştırın.
- Mumbarın ucunu içe kıvırıp kabak oyacağıyla harcı doldurun; sıkı doldurmayın, uçları birkaç santim boş bırakıp bağlayın.
- Dolan mumbarları tuz ve limon katılmış suda çalkalayıp yıkayın, sonra akan suyun altında iyice durulayıp süzün.
- Tencereye alıp üzerlerini geçmeyecek kadar kaynar su ve bir yemek kaşığı tuz ekleyin, yaklaşık bir saat pişirin.
- Pişmeye yakın kalan biber salçasını, rendelenmiş sarımsağı ve et suyu tabletini bir su bardağı kaynar suyla açıp tencereye katın; mumbarlar iyice yumuşayana dek kaynatmaya devam edin.
- Servis tabağına alıp üzerine kimyon ve pul biber serpin, tencerenin suyunu gezdirerek sıcak sunun.
Püf Noktası
Harcı gevşek koyun: pirinç pişerken şişer ve sıkı doldurulan mumbar patlar. Temizliğe de zaman ayırın; kasaptan ilk temizliği yapılmış mumbar alırsanız evde yalnızca tuzlu, limonlu ya da sirkeli suyla birkaç kez yıkamanız yeterli olur.
Adana Mumbar Dolması Yanına Ne Gider?
- Şalgam suyu
- Acılı ayran
- Turşu
- Bulgur pilavı
Soru & Cevap
Adana usulü mumbar dolmasının harcında neler var?
Adana usulü tarifte harç pirinç, ince doğranmış soğan, biber salçası, sıvı yağ ve kimyon, pul biber, karabiber, isot gibi baharatlarla hazırlanır; bazı tariflerde kıyma da eklenir.
Mumbar nasıl temizlenir?
Mumbarlar bol suyla yıkanır, tuz ve limon ya da sirke katılmış suda çalkalanıp yeniden durulanır. Kasaptan ilk temizliği yapılmış mumbar almak işi kolaylaştırır.
Mumbar pişerken neden patlar?
Sıkı doldurulduğunda pişen pirinç şişip bağırsağı zorlar. Harcı gevşek koyup uçları boş bırakarak bağlamak patlamayı önler.
Mumbar dolması ne kadar pişirilir?
Tariflerin çoğunda yaklaşık bir saat, bazılarında bir buçuk saate kadar pişirilir; bağırsak dokunulunca kolayca kopacak kadar yumuşamalıdır.
Mumbar dolması fırında kızartılır mı?
İsteğe bağlı olarak haşlandıktan sonra kısa bir süre fırına verilip rengi güzelleştirilebilir.
Bir porsiyon Adana mumbar dolması kaç kalori?
On porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 605 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!