Adıyaman Bayram Taplaması
Susam ve çörek otuyla, bazı tariflerde de mayana diye anılan dövülmüş anasonla kokulandırılan yağlı, hafif tatlı hamurun yassı yuvarlaklar hâlinde fırında kıtır kıtır pişirildiği, bayramlarda misafire çayla sunulan Adıyaman çöreği.
Tarihçe & Hikaye
Bayram taplaması, Adıyaman'da bayramlarda ve özel günlerde hazırlanan, çayın yanında ikram edilen kıtır bir hamur işidir. Görünüşüyle kurabiyeyi andırır: hamurdan koparılan parçalar yuvarlanıp elle bastırılır, yassı ve bisküvi biçimli küçük çöreklere dönüşür. Anlatılanlara göre Adıyaman'da bayram arifesinde yapılır, eve gelen misafirlere çayla sunulur ve uzun süre bayatlamadan durabildiği söylenir.
Hamurun çekirdeği tariflerin çoğunda aynıdır: un, tereyağı ya da margarin ile sıvı yağ, yumurta, toz şeker, yoğurt ve bir kabartıcı. Tadını belirleyen ise hamura serpilen susam ile çörek otudur. Bir tarifte yerel adı mayana olan anason havanda dövülüp hamura katılır ve taplamaya kendine özgü kokusunu verir; bir başka tarifte ise onun yerine çekilmiş rezene kullanılır. Çörek otunu sevmeyenler onu çıkarabilir. Anasonlu tarifte yağ olarak margarin, kabartıcı olarak da karbonatla sirke tercih edilir.
Bu sayfadaki ölçüler 500 g unla yapılan ve iki büyük tepsi çıkaran ev tarifine dayanır. Yağlar, yumurta, şeker, yoğurt ve tohumlar önce bir kapta harmanlanır; elenmiş un kabartma tozuyla birlikte azar azar eklenir ve ele yapışmayan, hafif sert bir hamur yoğrulur. Hamurun yumuşak kalmaması önemlidir, çünkü taplama kıtır olmalıdır. Bir tarifte kıvam 'kulak memesi' diye tarif edilse de aynı tarifte hamurun sert olması gerektiği vurgulanır; kıtırlık için hafif sert hamur esas alındı. Şekil verilen parçalar tepsiye dizilir ve 180 dereceye ısıtılmış fırında yaklaşık 25 dakika, altın sarısı renk alana dek pişirilir. Anasonlu tarifte pişirmeden önce üzerlerine pekmezle çırpılmış yumurta sarısı sürülür; yuvarlak yerine kare ya da dikdörtgen biçim verilebileceği de belirtilir.
Bir ev tarifinde ise çok daha büyük ölçüde, yumurtasız, sütle yoğrulan, şekerinden çok tuz içeren rezeneli bir hamur hazırlanır; bu taplamaların sacda ya da tavada da pişirilebildiği belirtilir. Dayanılan tarif yalnızca iki tepsi dediği için kalori hesabında, aynı miktar unla yapılan bir başka tarifteki 14 kişilik ölçü (öneri) esas alındı.
Adıyaman Bayram Taplaması Tarifi
Malzemeler
- 500 g un
- 1 su bardağı toz şeker
- 125 g tereyağı (oda sıcaklığında)
- 1 çay bardağı yoğurt
- 2 adet yumurta
- yarım çay bardağı sıvı yağ
- 2 yemek kaşığı susam
- 1 yemek kaşığı çörek otu
- 1 tatlı kaşığı (öneri; bazı tariflerde 3 yemek kaşığına kadar) anason (mayana) ya da çekilmiş rezene, dövülmüş (bazı tariflerde)
- yarım paket kabartma tozu
- 1 adet yumurta sarısı (üzeri için, isteğe bağlı)
- 2 çay kaşığı pekmez (üzeri için, isteğe bağlı)
Adıyaman Bayram Taplaması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Geniş bir kapta oda sıcaklığındaki tereyağını, sıvı yağı, yumurtaları, toz şekeri ve yoğurdu iyice karıştırın.
- Susamı, çörek otunu ve kullanacaksanız havanda dövdüğünüz anasonu (mayana) ekleyin.
- Unu kabartma tozuyla eleyip azar azar katın; ele yapışmayan, hafif sert bir hamur olana dek yoğurun ve kıvamı yakalayınca bırakın.
- Hamurdan ceviz büyüklüğünde (öneri) parçalar koparıp yuvarlayın, avucunuzla bastırarak yassı bir bisküvi biçimi verin ve tepsiye dizin.
- İsterseniz yumurta sarısını pekmezle çırpıp her birinin üzerine sürün.
- 180 dereceye ısıtılmış fırında yaklaşık 25 dakika, altın sarısı renk alana dek pişirin.
- Oda sıcaklığına gelince çay ya da kahveyle servis edin.
Püf Noktası
Hamuru yumuşak bırakmayın: taplamanın kıtır olması hafif sert bir hamura bağlıdır. Unu bir kerede değil azar azar ekleyin ve istenen kıvama gelince yoğurmayı kesin. Fırınlar farklı ısındığı için son dakikalarda renge bakarak kontrol edin.
Adıyaman Bayram Taplaması Yanına Ne Gider?
- Çay
- Kahve
- Süt
- Portakal suyu
Soru & Cevap
Bayram taplaması nedir?
Adıyaman'da bayramlarda misafire çayla ikram edilen, kurabiyeyi andıran kıtır bir hamur işidir; susam ve çörek otuyla tatlandırılır.
Mayana nedir?
Yöresel bir tarifte anasonun yerel adı olarak geçer; bir başka tarifte anason yerine çekilmiş rezene kullanılır. Havanda dövülüp hamura katılır ve taplamaya kendine özgü kokusunu verir.
Taplamanın hamuru nasıl olmalı?
Hafif sert olmalıdır; yumuşak hamurdan yapılan taplama kıtır olmaz. Un azar azar eklenerek kıvam ayarlanır.
Taplama sacda ya da tavada pişirilir mi?
Bir ev tarifinde sütle yoğrulan tuzlu, rezeneli hamurun sacda ya da tavada da pişirilebildiği belirtilir; bu sayfadaki şekerli hamur fırında pişirilir.
Bayram taplaması ne kadar saklanır?
Anlatılanlara göre uzun süre bayatlamadan durur; tamamen soğuduktan sonra kapalı bir kapta saklamak (öneri) kıtırlığını korur.
Bir porsiyon Adıyaman bayram taplaması kaç kalori?
500 g unlu tarif 14 kişiye (öneri) bölündüğünde bir porsiyon yaklaşık 305 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!