Adıyaman İçli Köftesi
İnce bulgur ve irmikle yoğrulan salçalı hamurun içi oyulup soğanlı kıyma ve cevizle doldurulduğu, ortası şişkin, kenarları ince biçimde kapatılıp kızgın yağda kızartılan Adıyaman usulü içli köfte.
Tarihçe & Hikaye
İçli köfte, bulgurlu bir hamurun oyulup baharatlı kıymayla doldurulmasıyla yapılan, Orta Doğu'da kibbe adıyla bilinen yemek ailesinin Anadolu'daki temsilcisidir. Türkiye'de Siirt'ten Hatay'a, Gaziantep'ten Yozgat'a pek çok yörede yapılır; Adıyaman da bu yöreler arasındadır. İki temel yapılış vardır: köfteler ya suda haşlanır ya da yağda kızartılır.
Adıyaman usulü tariflerde içli köfte kızartılır. Dış hamur ince bulgur ve irmiğin sıcak suyla ıslatılıp salça ve tuzla uzun uzun yoğrulmasıyla hazırlanır. İç harç için kıyma bol soğanla kavrulur, baharatlanır, soğuduktan sonra içine çoğu zaman ceviz katılır. Hamurdan alınan parçalar parmakla oyulup ince bir kabuk haline getirilir, harçla doldurulur ve ortası şişkin, uçları ince olacak biçimde kapatılır. Bu yönüyle, haşlanarak yapılan ve hamurunda dövülmüş et bulunan Adana içli köftesinden ayrılır.
Hamurun hazırlanması, köftelerin tek tek oyulup doldurulması uzun ve zahmetli bir iş olduğu için içli köfte gündelik bir yemek olmaktan çıkıp özel gün yemeği haline gelmiştir. Bayramlarda, söz ve nişanlarda, kına gecelerinde ve misafir ağırlarken sofraya gelir; yanında çoğunlukla ayran içilir.
Adıyaman İçli Köftesi Tarifi
Malzemeler
- 500 g ince çiğ köftelik bulgur (dış hamur için)
- 1 çay bardağı irmik (dış hamur için)
- yaklaşık 3 su bardağı sıcak su (dış hamur için)
- 1 adet yumurta (dış hamur için)
- 2 tatlı kaşığı biber salçası (hamur ve iç için)
- 500 g kıyma
- 3–4 adet kuru soğan
- 2 yemek kaşığı sıvı yağ (iç harcı kavurmak için)
- yarım su bardağı ceviz içi (isteğe bağlı)
- 1 tutam maydanoz
- 1 tatlı kaşığı pul biber
- 2 çay kaşığı karabiber
- 2 tatlı kaşığı tuz (hamur ve iç için)
- tencereyi 4 parmak dolduracak kadar sıvı yağ (kızartmak için)
Adıyaman İçli Köftesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- İç harcı önceden hazırlayın: kıymayı yağla birlikte tencereye alıp ezerek kavurun. İnce doğradığınız soğanların suyunu hafifçe süzüp ekleyin, biraz kavurduktan sonra kapağı kapatıp pişirin.
- Yaklaşık 10 dakika sonra salçanın yarısını, pul biberi, karabiberi ve tuzu ekleyin; harç suyunu çekene kadar pişirin. Ocaktan alıp en az yarım saat soğutun, sonra kıyılmış maydanozu ve iri kırılmış cevizi karıştırın.
- Dış hamur için bulguru ve irmiği geniş bir tepsiye alın. Üzerine bulguru örtecek kadar kaynar su dökün, kapağını kapatıp 15–20 dakika suyunu çekmeye bırakın.
- Islanan bulgura kalan salçayı, yumurtayı ve tuzu ekleyin. Avuç içinizle bastıra bastıra yoğurun; kurudukça birkaç kaşık sıcak su serpin. Hamur ezilip toparlanana ve şekil alacak kıvama gelene kadar yoğurmaya devam edin.
- Hamurdan mandalina büyüklüğünde parçalar alın, kalan hamurun kurumaması için üstünü örtün. Her parçayı avucunuzda tutup işaret parmağınızla döndürerek oyun, kenarları inceltin.
- Oyuğa bir kaşık soğumuş harç doldurun. Ağzını toplayıp kapatın ve köfteye ortası şişkin, iki ucu ince bir biçim verin. Ellerinizi ıslatarak çalışırsanız hamur yapışmaz.
- Derin bir tencerede yağı iyice kızdırın. Köfteleri birkaç tane birden atıp sürekli çevirerek her yanı eşit kızarana kadar pişirin. Kâğıt havluya alıp sıcak servis edin.
Püf Noktası
Dış hamurun dağılmaması için bulgur iyice ıslanmalı ve avuç içiyle ezilerek uzun süre yoğrulmalı; ancak toparlanmazsa bir iki kaşık un ekleyin, fazlasını değil. İç harcı tamamen soğumadan doldurmayın, sıcak harç hamuru yumuşatır. Kızartma yağı iyice kızgın olmalı; ılık yağda köfteler yağ çeker ve çatlar.
Adıyaman İçli Köftesi Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Limon dilimleri
- Cacık
- Mevsim yeşillikleri
Soru & Cevap
Adıyaman içli köftesi haşlanır mı, kızartılır mı?
Adıyaman usulü tariflerde içli köfte kızgın yağda kızartılır. İçli köftenin haşlanarak yapılan çeşitleri de vardır; örneğin Adana içli köftesi limonlu suda haşlanır.
İçli köftenin hamuru neden dağılır?
En sık sebep, bulgurun yeterince ıslanmaması ve iyi yoğrulmamasıdır. Bulgur sıcak suyla iyice yumuşamalı, sonra avuç içiyle ezilerek hamur toparlanana kadar yoğrulmalıdır. Kızartma yağının yeterince kızgın olmaması da köftelerin çatlamasına yol açar.
İçli köftenin iç harcına ceviz konur mu?
Adıyaman usulü tariflerin çoğunda kavrulup soğutulan kıymalı harca ceviz içi katılır. Ceviz isteğe bağlıdır; konmadığında da köfte aynı yöntemle hazırlanır.
İçli köfte neden özel günlerde yapılır?
Hamurun hazırlanması ve köftelerin tek tek oyulup doldurulması uzun ve zahmetli olduğu için içli köfte zamanla özel gün yemeği olmuştur. Bayram, söz, nişan ve kına gecelerinde, misafir ağırlarken yapılır.
İçli köfte kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (yaklaşık 3–4 köfte) yaklaşık 625 kcal'dir. Kızartma yağı kalorinin önemli bir bölümünü oluşturur.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!