Adıyaman Kuruluk Dolması
Yazdan kurutulan biber, patlıcan, kabak ve salatalıkların haşlanıp biber salçası, sumak ekşisi, kuru nane ve zeytinyağıyla harmanlanmış pirinçle doldurulduğu, etsiz Adıyaman kuru dolması.
Tarihçe & Hikaye
Kuruluk dolması, yazın kurutulup kışa saklanan sebzelerle yapılan bir Adıyaman dolmasıdır; adı da dolmalık sebzelerin yazdan kurutulmuş olmasından gelir. Kültür Portalı'ndaki tarifte kurutulmuş biber, patlıcan, kabak ve salatalık kullanılır. Sebzeler önce haşlanıp yumuşatılır, sonra sıcak suda ıslatılıp yıkanmış pirinçle doldurulur. Pirince lezzetini biber salçası, sumak ekşisi, kuru nane ve zeytinyağı verir; dolmalar tencereye dizilip yeterince suyla pişirilir.
Sebze kurutmak, buzdolabından önceki zamanlarda yazın bol olan sebzeyi kışa saklamanın yoluydu. İpe dizilip güneşte kurutulan patlıcan ve biberler kışın dolma olarak sofraya döner. Adıyaman tarifinin dikkat çeken yanı, patlıcan ve biber kurusunun yanında kabak ve salatalık kurusunun da kullanılmasıdır.
Kuru dolma Güneydoğu'nun birçok ilinde yapılır; Diyarbakır Kuru Dolması 2021'de coğrafi işaretle tescil edilmiştir ve kıymalıdır. Kültür Portalı'ndaki Adıyaman tarifi ise etsiz, zeytinyağlıdır. Evlerde içine soğan, domates, maydanoz ya da bir miktar bulgur katan tarifler de vardır. Kuruluk dolması sıcak ya da ılık, yanında sarımsaklı yoğurtla yenir.
Adıyaman Kuruluk Dolması Tarifi
Malzemeler
- 10 adet kurutulmuş dolmalık biber
- 10 adet kurutulmuş patlıcan
- 10 adet kurutulmuş kabak
- 10 adet kurutulmuş salatalık
- 1 kg pirinç
- 1 su bardağı zeytinyağı
- 2 yemek kaşığı biber salçası
- 1 tatlı kaşığı sumak ekşisi
- 1 tatlı kaşığı kuru nane
- yeteri kadar tuz
- dolmaları geçecek kadar sıcak su
Adıyaman Kuruluk Dolması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Pirinci sıcak suda yarım saat ıslatın, sonra yıkayıp süzün.
- Kurutulmuş sebzeleri ayrı ayrı kaynar suya atıp birkaç dakika haşlayın; yumuşayınca süzüp soğuk sudan geçirin. Çok yumuşatmayın, doldururken yırtılmasınlar.
- Geniş bir kapta pirinci biber salçası, sumak ekşisi, kuru nane, zeytinyağı ve tuzla iyice harmanlayın.
- Sebzelerin içini pirinçli harçla, pirinç şişeceği için ağız kısmında biraz boşluk bırakarak doldurun.
- Dolmaları tencereye sık sık dizin, üzerine ters bir tabak kapatın. Dolmaları geçecek kadar sıcak su ekleyin.
- Önce yüksek ateşte kaynatın, sonra ateşi kısıp pirinç iyice pişene kadar yaklaşık 45–50 dakika pişirin. Biraz demlendirip sarımsaklı yoğurtla servis edin.
Püf Noktası
Kurutulmuş sebzeleri haşlarken çok yumuşatmayın; dolarken yırtılırlar. Pirinç pişerken neredeyse iki katına çıkar, sebzeleri ağzına kadar doldurmayın. Üzerine kapatılan ters tabak dolmaların kaynarken açılmasını önler.
Adıyaman Kuruluk Dolması Yanına Ne Gider?
- Sarımsaklı yoğurt
- Taze nane
- Mevsim salatası
Soru & Cevap
Kuruluk ne demek?
Yazdan kurutulmuş dolmalık sebzeleri anlatır. Kuruluk dolması, yazın kurutulup kışa saklanan biber, patlıcan, kabak ve salatalıkla yapılır.
Kurutulmuş sebzeler nasıl hazırlanır?
Kullanmadan önce kaynar suda birkaç dakika haşlanıp yumuşatılır, süzülüp soğuk sudan geçirilir. Fazla haşlanırsa doldururken yırtılır.
Kuruluk dolmasına et konur mu?
Kültür Portalı'ndaki Adıyaman tarifi etsiz ve zeytinyağlıdır. Bazı ev tariflerinde ve komşu illerin kuru dolmalarında kıyma da kullanılır; Diyarbakır kuru dolması kıymalıdır.
Kuruluk dolması neyle yenir?
Sıcak ya da ılık olarak, yanında sarımsaklı yoğurtla yenir.
Kuruluk dolması kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (sekizde biri) yaklaşık 745 kcal'dir. Kalorinin çoğu pirinçten ve zeytinyağından gelir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!