Adıyaman Şilkesi
Sacda incecik pişirilen cıvık hamur yufkalarının arasına dövülmüş ceviz serpilip üzerine sıcak pekmez dökülerek yapılan, adı Kürtçe 'ıslak tatlı' anlamına gelen geleneksel Adıyaman tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Şilke, sacda incecik pişirilen akışkan hamur yufkalarının arasına dövülmüş ceviz serpilip üzerine sıcak pekmez dökülerek yapılan geleneksel bir Adıyaman tatlısıdır. Kültür Portalı'na göre adı Kürtçedir ve tatlının yapılış özelliğinden gelir: hamuru cıvıktır, yenince damakta ıslak bir tat bırakır; yöre halkı da ona Türkçeye ıslak tatlı diye çevrilebilecek şilke ya da şileki adını vermiştir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de Adıyaman tatlıları arasında şilik (şilki) adıyla anar.
Pişerken hamurunda küçük delikler açıldığı için başka yörelerde delikli ekmek anlamındaki nanê kaniki, sac yerine taş üzerinde pişirildiği yerlerde de taş ekmeği anlamındaki nanê kevire gibi adlarla bilinir. Kürtlerin yaşadığı coğrafyanın hemen her yerinde farklı adlar ve yöntemlerle yapılır. Eski Adıyaman mutfağında önemli bir yeri olan şilke, bugün de özellikle ramazanda iftardan sonra ve misafir sofralarında sıkça hazırlanıyor.
Aynı aileden bir tatlı komşu Şanlıurfa'da şıllık adıyla bilinir; Urfa Şıllık Tatlısı 20 Kasım 2017'de coğrafi işaretle tescil edilmiştir. Urfa'da krep benzeri akıtma hamuru cevizle kat kat dizilip ince şerbet ve sade yağla tatlandırılır. Adıyaman şilkesinde ise şerbetin yerini sıcak pekmez alır; Kültür Portalı tarifi şeker şurubunu yalnızca bir seçenek olarak verir.
Adıyaman Şilkesi Tarifi
Malzemeler
- 2 su bardağı un
- 4 su bardağı su
- 300 g ceviz içi
- 1/2 litre pekmez
- 3 yemek kaşığı tereyağı (sacı yağlamak için)
Adıyaman Şilkesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Unu derin bir kaba alın. Suyu azar azar ekleyerek elle ya da çırpma teliyle topaksız, krep hamurundan biraz daha cıvık, akışkan bir hamur elde edene kadar çırpın.
- Sacı ya da geniş, kalın tabanlı bir tavayı ısıtın ve tereyağıyla hafifçe yağlayın. Bir kepçe hamur dökün, tahta kaşığın sırtıyla ya da oklavayla incecik yayın. Altı pişince çevirin, öbür yüzünü de pişirip alın.
- Bütün hamuru aynı şekilde pişirin; birkaç yufkada bir sacı yeniden yağlayın.
- Cevizi havanda iri parçalar kalacak şekilde dövün.
- Pişen yufkaları sayıp iki eşit kısma ayırın. İlk yarısını bir tepsiye üst üste serin, üzerine cevizi eşitçe yayın, kalan yufkaları da üstüne dizin.
- Pekmezi küçük bir tencerede ısıtın ve sıcakken tatlının üzerine gezdirerek dökün. Beş on dakika bekletip pekmezi çekmesini sağlayın, dilimleyip sıcak servis edin.
Püf Noktası
Hamur cıvık olmalı ve sacda incecik yayılmalı; şilkenin ıslak, yumuşak dokusu ince yufkalardan gelir. Pekmezi kaynatmadan, yalnızca iyice ısıtarak sıcak dökün ki yufkalara kolayca işlesin. Pekmez yerine şeker şurubu kullanacaksanız şurubu da sıcak dökün.
Adıyaman Şilkesi Yanına Ne Gider?
- Demli çay
- Kaymak
- Ayran
Soru & Cevap
Şilke ne demek?
Kültür Portalı'na göre adı Kürtçedir. Hamuru cıvık olduğu ve yenince damakta ıslak bir tat bıraktığı için yöre halkı bu tatlıya Türkçeye ıslak tatlı diye çevrilebilecek şilke ya da şileki adını vermiştir.
Şilke ile Urfa şıllığı aynı tatlı mı?
Aynı ailedendirler. Urfa Şıllık Tatlısı 2017'de coğrafi işaretle tescil edilmiştir; akıtma hamuru cevizle kat kat dizilir, ince şerbet ve sade yağla tatlandırılır. Adıyaman şilkesinde sacda pişen ince yufkalar cevizle katlanır ve üzerine sıcak pekmez dökülür.
Şilkeye pekmez yerine şeker şurubu dökülür mü?
Dökülebilir. Kültür Portalı tarifine göre tencerede bir kaşık yağ eritilir, 3 su bardağı şeker ve 1,5 su bardağı su eklenip şurup kıvamına gelene kadar kaynatılır ve sıcak olarak dökülür.
Şilke ne zaman yapılır?
Adıyaman'da özellikle ramazanda iftardan sonra ve misafir sofralarında sıkça yapılır. Sıcak servis edilir.
Şilke kaç kalori?
Bu tarifle bir dilim (onda biri) yaklaşık 510 kcal'dir. Ceviz ve pekmez kalorinin büyük bölümünü oluşturur.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!