Adıyaman Tevenk Sarması
Islatılıp yoğrulan köftelik bulgur ve yarmanın küçük asma yapraklarına sarılıp pişirildiği, üzerine yoğurt ve yağda kavrulmuş salçalı soğan dökülerek sıcak sunulan etsiz Adıyaman sarması.
Tarihçe & Hikaye
Tevenk sarması Adıyaman'ın yöresel sarmalarındandır; anlatılanlara göre kentte pek çok lokantanın menüsünde yer alır, Samsat yemekleri arasında da anılır. Bildiğimiz yaprak sarmasından ilk farkı iç harcıdır: tariflerde pirinç kullanılmaz, harç etsizdir. Sümüt ya da düğü diye de anılan köftelik bulgur, yarmayla birlikte suda ıslatılır ve hamur gibi yoğrulur. Sarmalar çok ufak tutulduğu için küçük asma yaprakları seçilir; tariflerin çoğunda salamura yaprak kullanılır, bazılarında asma yerine dut yaprağı da tercih edilir.
Dört kişilik bir tencere için yarım su bardağı yarma, bir su bardağı köftelik bulgur, bir kaşık un, bir tutam tuz ve 250 g kadar yaprak yeter. Yarma ile bulgur ıslatılıp üzeri örtülerek bir saat dinlendirilir; suyunu çekince un ve tuzla macun kıvamına gelene dek yoğrulur. Bazı tariflerde yarma yerine irmik kullanılır ve karışım yalnız 15 dakika kadar bekletilir; harcı una gerek duymadan yalnız tuzla yoğuranlar da vardır. Kaynar suda yumuşatılan yapraklara harçtan küçük parçalar konup sarılır, dibi yaprakla döşenmiş tencereye dizilir ve üstünü geçecek kadar suyla kısık ateşte pişirilir. Bazı evlerde tencerenin dibine kemikli et de yerleştirildiği, etin sarmalarla birlikte yumuşacık piştiği anlatılır.
Bu sarmayı asıl farklı kılan sunumudur. Tuzla çırpılan yoğurt sarmaların üzerine gezdirilir, ardından yağda iyice kavrulup biber salçası ve pul biberle tatlandırılan soğan dökülür ve yemek sıcak sofraya gelir. Tarifler bu noktada çeşitlenir: kimi yoğurdu bir yumurtayla ocakta karıştırarak pişirir, kimi yoğurdu su ve unla ayran kıvamında kaynatıp sonunda nar ekşisi katar ve bir bölümünü sarmalarla beş dakika daha pişirir. Kimi tariflerde sarmaların üzerine un, tereyağı ve zeytinyağıyla krema kıvamına getirilen bir sos dökülür, bazılarında üstüne bir miktar su da eklenerek pişirilir; bu tariflerde soğan salçasız, karamelize edilerek kullanılır. Harca kimyon ve kuru nane ekleyenler de vardır.
Soğanı kavurmak için kullanılan yağ tariften tarife yarım çay bardağından bir su bardağına kadar değişir; burada az olan ölçü esas alındı. Yalnız ıslatma bir saat sürdüğü ve küçük sarmaların tek tek sarılması zaman aldığı için hazırlığa bir buçuk saat kadar ayırmak gerekir (öneri). Kalori, dört porsiyon üzerinden, yoğurdu ve soğanlı sosuyla birlikte hesaplandı.
Adıyaman Tevenk Sarması Tarifi
Malzemeler
- 1 su bardağı köftelik bulgur (sümüt)
- 1/2 su bardağı yarma
- 1 yemek kaşığı un
- 250 g küçük asma ya da dut yaprağı (çoğunlukla salamura)
- 600 g yoğurt
- 1 adet kuru soğan (küp doğranmış)
- 1/2 çay bardağı sıvı yağ (ya da 1 yemek kaşığı tereyağı)
- 1 yemek kaşığı biber salçası
- 1 tutam pul biber
- harç ve yoğurt için birer tutam tuz
- sarmaları geçecek kadar su
Adıyaman Tevenk Sarması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Yarma ile köftelik bulguru ıslatın, üzerini örtüp yaklaşık bir saat bekletin.
- Yaprakları kaynar suya bastırıp bir süre bekleterek yumuşatın.
- Suyunu çeken tahıla unu ve tuzu katıp macun kıvamına gelene dek iyice yoğurun.
- Harçtan küçük parçalar koparıp yapraklara sıkıca sarın; dibine yaprak serdiğiniz tencereye sık sık dizin.
- Üzerini aşacak kadar su ekleyin, açılmasınlar diye üstlerine ters bir tabak kapatın ve kısık ateşte pişirin.
- Yoğurdu bir tutam tuzla pürüzsüz olana dek çırpıp kenara alın.
- Soğanı yağda iyice kavurun, biber salçasını katıp ekşiliği gidene kadar çevirin; pul biberi ekleyin, salça tuzlu değilse biraz tuz serpin.
- Sarmaları tabağa aldıktan sonra önce yoğurdu, ardından salçalı soğanı üzerine gezdirip sıcak servis edin.
Püf Noktası
Harcı yoğururken acele etmeyin: yarma ve bulgur suyunu tamamen çekip iyice yoğrulduğunda birbirine tutunur, küçük sarmalar da pişerken dağılmaz. Sarmaları üstlerine bir tabak ya da sarma taşı koyarak pişirin. Salça tuzluysa soğanlı sosa ayrıca tuz eklemeyin.
Adıyaman Tevenk Sarması Yanına Ne Gider?
- Çoban salatası
- Taze yeşillik
- Ayran
Soru & Cevap
Tevenk sarmasının içinde ne var?
İç harç etsizdir: köftelik bulgur ile yarma ıslatılıp tuzla yoğrulur; bazı tariflerde harca biraz un da katılır. Pirinç kullanılmaz; bazı tariflerde kimyon ve kuru nane de eklenir.
Hangi yaprakla sarılır?
Çoğunlukla küçük asma yaprağıyla sarılır; tariflerin çoğunda salamura yaprak kullanılır. Bazı tariflerde dut yaprağı da tercih edilir.
Üzerine ne dökülür?
Tuzla çırpılmış ya da yumurtayla pişirilmiş yoğurt gezdirilir, üstüne yağda kavrulmuş soğan dökülür; soğana biber salçası ve pul biber katılabilir.
Sıcak mı soğuk mu yenir?
Yoğurdu ve soğanlı sosu eklendikten sonra sıcak servis edilir.
Etli yapılır mı?
Harcına et girmez; ancak bazı evlerde tencerenin dibine kemikli et konduğu ve etin sarmalarla birlikte piştiği anlatılır.
Bir porsiyon Adıyaman tevenk sarması kaç kalori?
Dört porsiyon hesabıyla, yoğurdu ve soğanlı sosuyla birlikte bir porsiyon yaklaşık 490 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!