Afyon Bükmesi
Mayasız hamurun her katına sarı haşhaş ezmeli yağ sürülerek bohça gibi katlanıp dikdörtgen parçalara açıldığı, içine mercimekli, peynirli, patatesli ya da ıspanaklı harç konup ikiye bükülerek fırında pişirilen coğrafi işaretli Afyon böreği.
Tarihçe & Hikaye
Afyon bükmesi, kat kat açılan hamurun her katına haşhaş ezmesi sürülerek yapılan bir böreğidir; adını da katlama biçiminden alır. Un, su ve tuzdan yoğrulan hamur ince yufkalara açılır, sarı haşhaş ezmesi, ayçiçek yağı ve eritilmiş iç yağından hazırlanan harç sürülüp bohça gibi katlanır; ikinci yufka birincinin etrafına sarılarak katlar çoğaltılır. Dinlenen hamur kare parçalara bölünüp dikdörtgen biçiminde açılır, ortasına harç konup alt ve üst kenarlar üst üste getirilerek bükülür.
Afyonkarahisar Belediyesi'nin 2020'deki başvurusuyla Afyon Bükmesi, 29 Nisan 2021'de 741 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Tescil belgesine göre iç harç mercimekli, peynirli, patatesli ya da ıspanaklı olabilir; en bilineni haşlanmış yeşil mercimeğin kavrulmuş soğan, tuz ve karabiberle karıştırıldığı mercimekli bükmedir. Geçmişi eskiye dayanan bükme doğum, düğün gibi günlerde de ikram edilir.
Bükmeler tepsiye dizilip kalan haşhaşlı harçla yağlanır, fırında altı ve üstü iyice pişince alınır ve bir saat kadar dinlendirilir. Afyon'da yazın vişne hoşafıyla, kavun ve karpuzla birlikte yenir. Bükme adı Anadolu'nun başka yerlerinde de geçer; Denizli ve Uşak'ta bütme denir. Afyon bükmesini ayıran, katlarına sürülen haşhaş ezmesidir.
Sizden Gelenler
Afyon Bükmesi Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 1 kg un
- 500 ml su (hamur için)
- 24 g tuz (hamur ve harç için)
- 100 g sarı haşhaş ezmesi
- 120 ml ayçiçek yağı (katlar arası ve harç için)
- 30 g iç yağı (düşük ısıda eritilmiş)
- 200 g yeşil mercimek
- 1 adet kuru soğan (orta boy)
- 3 g karabiber
- İç harç seçenekleri: 200 g beyaz peynir, 200 g haşlanmış patates ya da 200 g kavrulmuş ıspanak
Püf Noktası
Haşhaşlı harcı her katın tüm yüzeyine eksiksiz sürün; bükmenin kat kat ve kokulu olmasını sağlayan budur. Bohçayı katladıktan sonra buzdolabında dinlendirmek açmayı kolaylaştırır. Mercimekli harcı soğuttuktan sonra kullanın ve bükmeleri pişince bir saat dinlendirin.
Nasıl Yapılır?
- Unu derin bir kaba eleyin, 16 g tuz ve suyu ekleyip orta yumuşaklıkta, elastik bir hamur olana kadar yaklaşık 10 dakika yoğurun. Üzeri kapalı 15 dakika dinlendirin.
- Haşhaş ezmesini derin bir kaba alın, 90 ml ayçiçek yağını ve eritilmiş iç yağını ekleyip homojen olana kadar karıştırın.
- Mercimeği üzerini geçecek kadar suda iyice haşlayıp süzün. Soğanı doğrayıp kalan yağda soteleyin; mercimek, tuz ve karabiberle karıştırıp soğumaya bırakın.
- Hamuru iki bezeye ayırıp 15 dakika dinlendirin. İlk bezeyi ince yufka halinde açın, tüm yüzeyine haşhaşlı harç sürün. Üst ve alt kenarları ortada birleşecek şekilde katlayın, her katlamada hamuru hafifçe çekiştirip inceltin; yine harç sürüp yan kenarları üst üste katlayarak kare bir bohça yapın. Üzerini yağlayıp buzdolabında 30 dakika dinlendirin.
- İkinci bezeyi açıp harçla kaplayın, dinlenen bohçayı tam ortasına koyun ve aynı şekilde etrafına katlayın. Bu bohçayı yarım saat daha dinlendirin.
- Hamuru kare, eşit parçalara bölün ve her parçayı yaklaşık 0,5 cm kalınlığında, 10×12 cm boyunda dikdörtgen açın.
- Her dikdörtgenin dikey ortasına bir yemek kaşığı mercimekli harç koyun, alt ve üst kenarları üst üste getirip kenarlarını parmakla hafifçe bastırın.
- Bükmeleri kapanan yüzleri alta gelecek şekilde, 2 cm aralıkla tepsiye dizin; artan haşhaşlı harcı üzerlerine sürün.
- Önceden ısıtılmış 200–230 °C fırında altı ve üstü iyice pişene kadar pişirin. Fırından çıkan bükmeleri yaklaşık bir saat dinlendirip servis edin.
Afyon Bükmesi Yanına Ne Gider?
- Vişne hoşafı
- Kavun ve karpuz (yazın)
- Ayran
Sıkça Sorulan Sorular
Bükme adını nereden alır?
Kültür Portalı'na göre katlama biçiminden: dikdörtgen açılan hamurun ortasına harç konur ve karşılıklı kenarlar uç uca getirilerek bükülür.
Afyon bükmesinde haşhaş neden kullanılır?
Hamurun her katına sarı haşhaş ezmesi, ayçiçek yağı ve iç yağıyla hazırlanan harç sürülür. Tescil belgesi bunu bükmenin tanımına dahil eder; katlar arasındaki haşhaş bükmeye kendine has kokusunu verir.
Bükmenin içine ne konur?
Tescil belgesine göre mercimekli, peynirli, patatesli ya da ıspanaklı harç konabilir. En bilineni mercimekli bükmedir.
Afyon bükmesi neyle yenir?
Yörede vişne hoşafıyla, yaz aylarında da kavun ve karpuzla yenir.
Afyon bükmesi kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (iki bükme, sekizde biri) yaklaşık 770 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!