Afyon Çullama Köfte
Dana kıyma ve ince bulgurla yoğrulan oval köftelerin önce haşlanıp sonra una ve yumurtaya bulanarak kızartıldığı, yüzeyindeki saçaklardan adını alan coğrafi işaretli Afyon köftesi.
Tarihçe & Hikaye
Çullama köfte, Afyon'un iki kez pişirilen köftesidir. Yarım yağlı dana kıyma, ince bulgur, kıyılmış soğan ve maydanoz tuz ve karabiberle, bulgur taneleri iyice şişip harç kahverengiye dönene kadar yoğrulur. Harçtan yaklaşık ellişer gramlık, beş santim çapında, bir buçuk santim kalınlığında oval köfteler yapılır ve kaynayan tuzlu suda haşlanır. Suyun yüzüne çıkan köfteler süzülür, önce karbonatlı una, sonra çırpılmış yumurtaya bulanıp kızgın yağda kızartılır. Adındaki çullama da buradan gelir: kızarırken köftelerin yüzeyinde saçak saçak bir kabuk oluşur.
Afyonkarahisar Belediyesi'nin 2020'deki başvurusuyla Afyon / Afyonkarahisar Çullama Köfte, 17 Mart 2021'de 695 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Tescil belgesi köftenin Afyon mutfağı üzerine yayımlanmış yemek kitaplarında ve bilimsel makalelerde yer aldığını belirtir ve yoğurmanın önemine dikkat çeker: harç iyi yoğrulmazsa köfte haşlanırken dağılır.
Haşlanıp kızartılmasıyla kadınbudu köfteye benzer; Konya'nın da tescilli bir çullaması vardır, ancak Afyon çullamasını ayıran bulgurlu harcı ve ölçülü oval biçimidir.
Sizden Gelenler
Afyon Çullama Köfte Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 1,5 kg yarım yağlı dana kıyma
- 300 g ince bulgur
- 1 adet kuru soğan (orta boy)
- çeyrek demet maydanoz
- 1 adet yumurta (harç için)
- 10 g tuz
- 5–10 g karabiber
- 250 g un (bulamaç için)
- 5 g karbonat (bulamaç için)
- 8 adet yumurta (bulamaç için)
- 1 litre sıvı yağ (kızartmak için)
- yeteri kadar su (haşlamak için)
Püf Noktası
Harcı en az 10 dakika yoğurun; tescil belgesinin uyardığı gibi iyi yoğrulmayan köfte haşlanırken dağılır. Köfteleri yumurtaya buladıktan sonra bekletmeden yağa atın ki kaplama akmasın; çullamanın saçaklı kabuğu böyle oluşur. Yağ iyice kızgın olmalı.
Nasıl Yapılır?
- Soğanı ve maydanozu ince kıyın. Kıymayı, ince bulguru, soğanı, maydanozu ve harç yumurtasını bir kaba alıp tuz ve karabiber ekleyin.
- Harcı yaklaşık 10 dakika, renk kahverengiye dönüp bulgur taneleri iyice şişene kadar yoğurun; kurursa 100–200 ml su serpin.
- Büyük bir tencerede tuzlu suyu kaynatın.
- Harçtan ellişer gramlık parçalar alıp yaklaşık 5 cm çapında, 1,5 cm kalınlığında oval köfteler yapın.
- Köfteleri kaynayan suya atın; suyun yüzüne çıkınca kevgirle alıp tabağa koyun ve suyunu süzdürün.
- Bir kâsede unu karbonatla karıştırın, başka bir kâsede yumurtaları çırpın.
- Haşlanmış köfteleri tek tek önce una bulayıp fazlasını silkeleyin, sonra yumurtaya bulayın ve kaplama akmadan kızgın yağa atın. İki yüzü de kızarınca kâğıt havluya alıp sıcak servis edin.
Afyon Çullama Köfte Yanına Ne Gider?
- Pilav
- Mevsim salatası
- Ayran
Sıkça Sorulan Sorular
Çullama ne demek?
Tescil belgesine göre ad, köftelerin kızartılması sonrasında yüzeyinde oluşan saçaklardan gelir.
Çullama köfte neden önce haşlanır?
Haşlanan köfte içten pişer ve şeklini korur; sonra una ve yumurtaya bulanıp kısa süre kızartılarak dışı çıtır, saçaklı bir kabukla kaplanır.
Çullama köfte ile kadınbudu köfte aynı mı?
Benzerdirler; ikisi de kaplanıp kızartılır. Afyon çullamasında harç dana kıyma ve ince bulgurla yapılır, köfteler önce haşlanır ve belli bir ölçüde, oval şekillendirilir.
Çullama köftenin ölçüsü nedir?
Tescil belgesine göre her köfte yaklaşık 50 g gelir; çapı 5 cm, kalınlığı 1,5 cm kadar olan oval bir biçim verilir.
Çullama köfte kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (yaklaşık dört köfte) yaklaşık 670 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!