Afyon Nişan Kurabiyesi
Tereyağı, kuyruk yağı, ayçiçek yağı ve don yağının şekerle çırpılıp unla yoğrulduğu, on santimlik kubbe biçiminde şekillendirilip üzeri ikiye bölünmüş yer fıstığından çiçekle süslenen gevrek, coğrafi işaretli Afyon kurabiyesi.
Tarihçe & Hikaye
Nişan kurabiyesi, adından da anlaşılacağı gibi Afyonkarahisar'da nişan, kına gecesi ve düğün sofralarının kurabiyesidir; gelin kurabiyesi diye de anılır. Avuç içi büyüklüğünde, ortası hafifçe kabarık yarım küre biçimindedir ve üzerinde uzunlamasına ikiye bölünmüş yer fıstıklarıyla yapılmış bir çiçek bulunur. Vikipedi kurabiyenin Osmanlı döneminden beri yapıldığını, Afyon'da üretilen manda tereyağıyla, bazı tariflerde de iç yağı ve kuyruk yağıyla hazırlandığını yazar.
Afyonkarahisar Belediyesi'nin 2021'deki başvurusuyla Afyonkarahisar Nişan Kurabiyesi / Afyonkarahisar Gelin Kurabiyesi, 1 Mayıs 2023'te 1349 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Tescil belgesine göre kurabiyeyi yöreye özgü kılan dört ayrı yağın bir arada kullanılmasıdır: hayvansal yağlardan kuyruk yağı, don yağı ve tereyağı, bitkisel olarak da ayçiçek yağı. Kuyruk yağı ve don yağı il içinden sağlanır, kurabiyenin gevrekliği de bu yağ karışımından gelir.
Yağlar şekerle ağarana kadar çırpılır, karbonat ve un katılıp yağı iyice emen yumuşak bir hamur yoğrulur. Hamurdan alınan parçalar elde yuvarlanıp kubbe biçimine getirilir, fıstıklarla süslenip fırında pişirilir. Kurabiye sıcak da soğuk da yenir.
Kültür Portalı'nın Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yayınından aktardığına göre yörede gurabiye diye de anılan bu kurabiye, nişanlarda kız evi tarafından yapılır, tek tek renkli jelatinlere sarılıp sepetle oğlan evine gönderilir; oğlan evi de onları akrabalarına ve komşularına dağıtır. Hamurunu tutturmak zordur ve Afyon'daki inanışa göre hamur kıvamını bulup dağılmadan pişerse evliliğin mutlu geçeceğine inanılır.
Sizden Gelenler
Afyon Nişan Kurabiyesi Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 500 g un
- 100 g kuyruk yağı (eritilip soğutulmuş)
- 25 g don yağı (eritilip soğutulmuş)
- 25 g tereyağı (oda sıcaklığında)
- 250 ml ayçiçek yağı
- 200 g toz şeker
- 6 g karbonat
- 60 g kabuğu soyulmuş çiğ yer fıstığı (süslemek için)
Püf Noktası
Yağları şekerle iyice ağarana kadar çırpın; kurabiyenin gevrekliği buna bağlıdır. Unu azar azar ekleyin ve hamurun yağı tamamen emmesini bekleyin. Şekil verirken hamuru fazla sıkmayın, avucunuzda hafifçe yuvarlayın. Kurabiye oda sıcaklığında 2 gün, buzdolabında bir hafta dayanır.
Nasıl Yapılır?
- Kuyruk yağını, don yağını, tereyağını, ayçiçek yağını ve şekeri geniş bir kaba alın, karışım beyazlaşana kadar çırpın.
- Karbonatı ve unu ekleyin, yağı iyice emen yumuşak bir hamur olana kadar karıştırarak yoğurun.
- Fıstıkları uzunlamasına ikiye ayırın. Fırını 200 °C'ye ısıtın.
- Hamurdan yaklaşık 125 gramlık parçalar koparın. Her birini avucunuzda yuvarlayıp hafifçe bastırarak 10 cm kadar genişlikte, ortası kubbeli bir kurabiye yapın. Hamur dağılırsa biraz un ekleyin.
- Kurabiyeleri tepsiye dizin ve üzerlerine ikiye bölünmüş fıstıkları yaprak gibi yerleştirerek çiçek şeklinde süsleyin.
- Önceden ısıtılmış fırında 45 dakika pişirin. Sıcak ya da soğuk servis edin.
Afyon Nişan Kurabiyesi Yanına Ne Gider?
- Çay
- Türk kahvesi
- Süt
Sıkça Sorulan Sorular
Nişan kurabiyesine neden gelin kurabiyesi de denir?
Afyonkarahisar'da nişan, kına gecesi ve düğün sofraları için hazırlandığından. Tescilli adı da iki adı birlikte verir.
Nişan kurabiyesinde hangi yağlar kullanılır?
Dört yağ bir arada kullanılır: tereyağı, kuyruk yağı, don yağı ve ayçiçek yağı. Tescil belgesine göre bu yağ karışımı yöreye özgüdür ve kurabiyeye gevrek yapısını verir.
Kurabiyenin üzerindeki çiçek nasıl yapılır?
Kabuğu soyulmuş çiğ yer fıstıkları uzunlamasına ikiye bölünür ve kurabiyenin üzerine yaprak gibi dizilerek çiçek biçimi verilir.
Gurabiye ile nişan kurabiyesi aynı mı?
Evet. Afyon'da nişan kurabiyesine gurabiye de denir. Kültür Portalı'na göre kız evi tarafından yapılıp renkli jelatinlere sarılarak oğlan evine gönderilir.
Afyon nişan kurabiyesi kaç kalori?
Bu tarifle 125 gramlık hamurdan yapılan bir kurabiye yaklaşık 680 kcal'dir; içindeki dört çeşit yağ nedeniyle enerjisi yüksektir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!