Afyon Övmesi
Haşlanmış patatesli ve ekşi mayalı hamurun karbonatlı unla yoğrulup sarı haşhaş ezmeli yağ sürülerek parçalara bölündüğü, üst üste dizilip yeniden açılarak fırında pişirildiği coğrafi işaretli Afyon çöreği.
Tarihçe & Hikaye
Övme, yörede öğme diye de bilinen, Afyonkarahisar'ın kahvaltı ve ikram sofralarının haşhaşlı çöreğidir. Kültür Portalı'nın aktardığına göre Afyonlular aylık ekmek ihtiyaçlarını karşılayan ev ekmeğini mahalle fırınlarında pişirir, aynı fırında ekmek hamurundan artan hamurla haşhaşlı pide, ak pide ve övme gibi hamur işleri de yaparlardı. Övme haşhaşla yapıldığı gibi haşhaşsız da yapılır, ama tescilli tarifte sarı haşhaş ezmesinin tadı baskındır.
Afyonkarahisar Belediyesi'nin 2021'deki başvurusuyla Afyonkarahisar Övmesi / Afyon Övmesi, 23 Mayıs 2022'de 1121 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Tescil belgesi övmeyi başka çöreklerden ayıran iki şeyin altını çizer: hamura katılan haşlanmış patates ve sarı haşhaş ezmesi. Patatesin nişastası hamurun ufalanmasını önler, çöreğe tok ve esnek bir doku verir ve bayatlamasını geciktirir.
Hamur üç aşamada hazırlanır. Önce maya, şeker, un ve ılık suyla yoğrulan ön hamur bir gece mayalanır. Ertesi gün rendelenmiş patates, un ve tuzla yoğrulan ana hamura bu ön hamur katılır, hamur kabarıp dinlenir. Son aşamada karbonatlı un eklenir ve hamur yörede esiran denen bir spatulayla karıştırılarak yoğrulur. Bir buçuk santim kalınlığında açılan hamura haşhaş ezmeli yağ sürülür, parçalara bölünüp üst üste dizilir, yeniden açılıp kalan haşhaşlı yağla kaplanır ve üzerine esiranla bastırılarak iz verildikten sonra kızgın fırında pişirilir.
Sizden Gelenler
Afyon Övmesi Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 160 g un (ön hamur için)
- 30 g yaş maya
- 10 g toz şeker
- 4 g tuz (ön hamur için)
- 2 adet patates (orta boy)
- 320 g un (ana hamur için)
- 8 g tuz (ana hamur için)
- her biri için 500 ml'ye kadar ılık su (30–35 °C, ön ve ana hamur için)
- 480 g un (övme hamuru için)
- 7 g karbonat
- 100 g sarı haşhaş ezmesi
- 150 ml ayçiçek yağı
Püf Noktası
Ön hamuru bir gece önceden hazırlayın; övmenin dokusu uzun mayalanmadan gelir. Patatesi tamamen soğuduktan sonra rendeleyin. Suyu bir seferde dökmeyin, hamurun kıvamına göre azar azar ekleyin. Haşhaşlı yağı iki seferde, her katın tamamına sürün. Övmeyi temiz bir beze sarılı olarak oda sıcaklığında 2–3 gün, buzdolabında bir hafta saklayabilirsiniz.
Nasıl Yapılır?
- Ön hamur: yaş mayayı şekerle ve biraz ılık suyla ezerek karıştırın. 160 g unu, 4 g tuzu ve 30–35 °C'lik ılık suyu azar azar ekleyip ele yapışmayan bir hamur olana kadar yaklaşık 30 dakika yoğurun. Yüzeyine un serpin, üzerini kapatıp oda sıcaklığında 8–12 saat mayalanmaya bırakın.
- Ertesi gün patatesleri kaynayan suda 40 dakika haşlayın, soğuyunca rendeleyin.
- Ana hamur: rendelenmiş patatesi 320 g un, 8 g tuz ve ılık suyla 20 dakika yoğurun. Ön hamuru ekleyip yumuşak bir hamur elde edene kadar 30–45 dakika daha yoğurun. Yüzeyine un serpip üzeri kapalı 1–2 saat mayalandırın, ardından 20–25 dakika dinlendirin.
- 480 g unu karbonatla karıştırın. Ayrı bir kapta haşhaş ezmesini ayçiçek yağıyla karıştırın.
- Karbonatlı unu ana hamura ekleyip geniş bir spatulayla iyice karıştırarak yoğurun.
- Hamuru unlanmış tezgâhta elinizle yaklaşık 1,5 cm kalınlığında daire biçiminde açın, haşhaşlı yağın yarısını üzerine sürün.
- Hamuru 4–6 eşit parçaya bölün, parçaları üst üste dizip birleştirin ve yine yaklaşık 1,5 cm kalınlığında daire açın. Kalan haşhaşlı yağı yüzeye eşit biçimde yayın.
- Hamuru unlanmış bir tepsiye alın, spatula ya da çatal ucuyla üzerine bastırarak iz verin. Önceden 220–240 °C'ye ısıtılmış fırında 40 dakika pişirin.
- Fırından çıkan övmeyi oda sıcaklığında 10 dakika dinlendirip dilimleyin.
Afyon Övmesi Yanına Ne Gider?
- Çay
- Beyaz peynir ve zeytin
- Afyon kaymağı ve bal
Sıkça Sorulan Sorular
Övme ile öğme aynı mı?
Evet. Afyonkarahisar'da bu çöreğe öğme de denir; tescil belgesi ve Kültür Portalı iki adı da verir.
Övmenin hamuruna neden patates katılır?
Tescil belgesine göre patatesin nişastası hamurun ufalanmasını önler, çöreğe tok ve esnek bir yapı kazandırır ve bayatlamasını geciktirir.
Övme haşhaşsız yapılır mı?
Kültür Portalı'na göre övme haşhaşsız da yapılır. Coğrafi işaretli Afyon övmesinde ise sarı haşhaş ezmesi şarttır ve tadı baskın olarak hissedilir.
Övme ne kadar saklanır?
Tescil belgesine göre 4 °C'de 7 gün, oda sıcaklığında gıdaya uygun bir beze sarılarak 2–3 gün dayanır.
Afyon övmesi kaç kalori?
Bu tarifle bir dilim (onda biri) yaklaşık 550 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!