Afyon Sakala Çarpan Çorbası
Haşlanmış yeşil mercimek ve eriştenin soğanlı, salçalı, unla bağlanmış et suyunda pişirilip üzerine naneli tereyağı gezdirildiği, kaşıktan sarkan eriştelerin sakala çarpmasından adını alan coğrafi işaretli Afyon çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Sakala çarpan çorbası, yeşil mercimekle eriştenin buluştuğu bir Afyon çorbasıdır; yörede sakala sarkan çorba da denir. Adı, kaşığa alınan uzun eriştelerin kaşıktan sarkıp çeneye, sakala çarpmasından gelir. Afyonkarahisar mutfak kültüründe uzun bir geçmişi vardır; nişan, kına gecesi ve düğün gibi özel günlerin sofralarında yer alır.
Afyonkarahisar Belediyesi'nin 2023'teki başvurusuyla Afyon / Afyonkarahisar Sakala Çarpan Çorbası, 9 Mayıs 2025'te 1740 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyonkarahisar ilidir. Tescil belgesine göre mercimek ve eriştenin tercihen ilin içinden temin edilmesi istenir. Yeşil mercimek ayrı haşlanır; soğan kısık ateşte yağda kavrulur, domates salçası ve unla birkaç dakika daha çevrilir, et suyu ya da tavuk suyuyla açılır. Haşlanmış mercimek, tuz ve karabiber eklenip çorba pişirilir, kaynamaya başlayınca erişte katılır.
Serviste her kâsenin üzerine tereyağında kızdırılmış kuru nane gezdirilir. Ev makarnası bulunmazsa şehriyeyle, naneyi sevmeyenler için limonla da yapılır.
Sizden Gelenler
Afyon Sakala Çarpan Çorbası Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 150 g yeşil mercimek
- 2,2 litre su (1 litresi mercimeği haşlamak için)
- 200 ml et suyu ya da tavuk suyu
- 60 ml sıvı yağ
- 1 adet kuru soğan (orta boy)
- 60 g domates salçası
- 45 g un
- 80 g erişte (ev makarnası)
- 10 g tuz
- 2 g karabiber
- 30 g tereyağı (üzeri için)
- 2 g kuru nane
Püf Noktası
Mercimeği çorbadan ayrı haşlayın; böylece tane tane kalır ve çorba bulanmaz. Unu ve salçayı soğanla kavurduktan sonra suyu azar azar ekleyin ki topaklanmasın. Erişteyi kırmadan, uzun haliyle katın; çorbaya adını veren de bu sarkan eriştelerdir.
Nasıl Yapılır?
- Mercimeği yıkayıp süzün ve ayrı bir tencerede 1 litre suda, taneler yumuşayana kadar ortalama 30 dakika haşlayın.
- Bu arada soğanı ince ince doğrayın. Bir tavada sıvı yağı ısıtın, soğanı kısık ateşte 5 dakika kavurun.
- Salçayı ve unu ekleyip 3 dakika daha kavurun.
- Karışımı tencereye alın; et suyunu ve 1,2 litre suyu azar azar ekleyerek, un topaklanmasın diye sürekli karıştırın.
- Haşlanmış mercimeği, tuzu ve karabiberi ekleyin ve karıştırarak yaklaşık 15 dakika pişirin.
- Çorba kaynamaya başlayınca erişteyi ekleyin ve yumuşayana kadar pişirin.
- Küçük bir tavada tereyağını eritip naneyi ekleyin, yaklaşık 2 dakika kızdırın. Çorbayı kâselere alın, üzerine naneli tereyağı gezdirip sıcak servis edin.
Afyon Sakala Çarpan Çorbası Yanına Ne Gider?
- Limon dilimleri
- Taze ekmek
- Turşu
Sıkça Sorulan Sorular
Sakala çarpan çorbası adını nereden alır?
Çorbadaki uzun erişteler kaşığa alınınca dışarı sarkar ve çeneye, sakala çarpar. Tescil belgesi de adı bu yüzden aldığını belirtir. Yörede sakala sarkan çorba da denir.
Sakala çarpan çorbasında hangi malzemeler var?
Yeşil mercimek, erişte, soğan, domates salçası, un, et ya da tavuk suyu, sıvı yağ, tuz, karabiber; üzeri için tereyağı ve kuru nane.
Erişte yerine ne kullanılır?
Kültür Portalı tarifi, erişte bulunamazsa onun yerine yarım su bardağı tel şehriye katılabileceğini söyler.
Sakala çarpan çorbası ne zaman yapılır?
Afyon'da günlük sofraların yanı sıra nişan, kına gecesi ve düğün gibi özel günlerin sofralarında yer alır.
Sakala çarpan çorbası kaç kalori?
Bu tarifle bir kâse (dörtte biri) yaklaşık 445 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!