Afyon Sucuğu
En az yüzde on beşi manda eti, kalanı sığır eti olan kıymanın iç yağı, sarımsak, kimyon ve biberle sığır bağırsağına doldurulup kangal ya da parmak biçiminde fermente edildiği coğrafi işaretli Afyon sucuğu.
Tarihçe & Hikaye
Afyon sucuğu, Türkiye'nin en eski coğrafi işaretli ürünlerinden biridir. Afyon Ticaret Odası'nın 2003'teki başvurusuyla 2 Ağustos 2005'te 74 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; coğrafi sınırı Afyon ilidir. Onu öteki sucuklardan ayıran en önemli özellik etinin bileşimidir: sucuğun en az yüzde on beşi manda etidir, kalanı sığır karkas etinden oluşur. Manda eti sucuğa kendine has bir lezzet ve damak tadı verir. Kullanılan sığır ve mandaların Afyon il sınırları içinde, açık ya da kapalı çiftliklerde en az üç ay beslenmiş olması gerekir.
Kesimden sonra sinir, damar ve lenf bezlerinden ayıklanan etler büyük parçalar halinde bir gün kadar bekletilir, önce kalın çekilir, iç yağı ve baharatla karıştırılıp yeniden ince çekilir. Baharatın başında tuz, acı ve tatlı kırmızı biber, kimyon, sarımsak ve karabiber gelir; az miktarda şeker, yenibahar ve zencefil de katılır. Hazırlanan hamur sığır bağırsağına hava boşluğu kalmayacak biçimde basınçla doldurulur; at nalı gibi bükülen kangal ya da düz kesilen parmak sucuk olarak şekillendirilip askılarda fermente edilir ve kurutulur.
Sucuk sözcüğü Kuman Türkçesinde bağırsak anlamına gelir. Afyon sucuğu en çok tavada kendi yağında pişirilerek, sucuklu yumurtada, pide ve kuru fasulyede yenir.
Sizden Gelenler
Afyon Sucuğu Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 600 g sığır karkas eti
- 105 g manda eti
- 220 g iç yağı
- 20 g tuz
- 12 g sarımsak
- 10 g kimyon
- 8 g acı kırmızı biber
- 8 g tatlı kırmızı biber
- 6 g şeker
- 5 g karabiber
- 3 g ve 1 g yenibahar ve zencefil
- yeteri kadar doğal sığır bağırsağı
Püf Noktası
Etleri çekmeden önce bir gün dinlendirmek ve hamuru iki kez, önce iri sonra ince çekmek sucuğun dokusunu belirler. Bağırsağı doldururken hava kabarcığı bırakmayın; hava kalan yerde sucuk bozulur. Fermente sucuk üretimi gıda güvenliği açısından kontrollü sıcaklık ve nem gerektirir.
Nasıl Yapılır?
- Sığır ve manda etini sinir, zar, damar ve lenf bezlerinden ayıklayın; iri parçalar halinde buzdolabında en az bir gün dinlendirin.
- Dinlenen etleri kıyma makinesinin iri aynasından geçirin.
- Kıymaya iç yağını, tuzu, sarımsağı ve bütün baharatları ekleyip iyice karıştırın.
- Karışımı kıyma makinesinin ince aynasından bir kez daha geçirerek doluma hazır sucuk hamuru elde edin.
- Hamuru sığır bağırsağına hava boşluğu kalmayacak şekilde, bastırarak doldurun. Kangal için doldururken at nalı biçiminde bükülmesine izin verin, iki ucunu boğumlayıp iple birbirine bağlayın; parmak sucuk için bükmeden kesip uçlarını boğumlayın.
- Sucukları askıya alın ve 22–30 °C sıcaklıkta, yüzde 80–90 nemde fermente edip kurutun. Bu aşama kontrollü koşul ister; ev mutfağında hijyen ve sıcaklık denetimi sağlanamıyorsa sucuğu kurutmak yerine taze olarak buzdolabında saklayıp pişirerek tüketin.
Afyon Sucuğu Yanına Ne Gider?
- Sucuklu yumurta
- Taze ekmek ya da pide
- Kuru fasulye
Sıkça Sorulan Sorular
Afyon sucuğunu öteki sucuklardan ayıran ne?
İçinde en az yüzde on beş manda eti bulunması. Tescil belgesine göre manda eti sucuğa kendine has bir lezzet verir ve Afyon sucuğunun en önemli ayırt edici özelliklerinden biridir.
Kangal sucuk ile parmak sucuk farkı ne?
Kangal sucuk doldurulurken at nalı gibi bükülür, iki ucu iple birbirine bağlanır. Parmak sucuk ise bükülmeden düz kesilir ve iki ucu boğumlanır.
Sucuk adı nereden gelir?
Sucuk sözcüğü Kuman Türkçesinde bağırsak anlamına gelir; Codex Cumanicus'ta bu anlamla geçer.
Afyon sucuğu nasıl pişirilir?
Halka halka doğranıp tavada yağ eklemeden kendi yağında pişirilir. Sucuklu yumurta, pide ve kuru fasulyede de kullanılır.
Afyon sucuğu kaç kalori?
Bu bileşimle 100 g çiğ sucuk hamuru yaklaşık 305 kcal'dir; kurudukça su kaybettiği için gram başına kalorisi artar.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!