Ağın Leblebisi
Ağın'da yetişen tüylü nohudun tuzlu meşe küllü suda suyunu çekene dek haşlanıp Bademli köyünden çıkarılan ince kumda yalnızca bir kez kavrulmasıyla yapılan, kızıl kahve renkli ve tuzlu tescilli leblebi.
Tarihçe & Hikaye
Ağın leblebisi, Elazığ'ın Ağın ilçesine özgü, uzun süre bayatlamayan bir leblebidir; Ağın Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği adına 5 Aralık 2017'de 259 numarayla menşe adı olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre rengi kızıl kahve, tadı tuzlu, görünüşü mattır. Bu farkı üç şey yaratır: barajların yumuşattığı iklimde kireçli toprakta yetişen, kabuğunu kolay atan tüylü yerel nohut; Bademli köyünden çıkarılan, taneleri çok ince ve ısıyı iyi ileten kum; bir de nohudun meşe külü suyunda haşlanması.
Başka yörelerde nohut kumsuz olarak, aralarda günlerce dinlendirilerek üç dört kez kavrulurken Ağın'da kumda tek kavurma yeter. Önce on beş litre suya bir kilo meşe külü konup üç dört saat dinlendirilir ve dibe çöken külün üstündeki berrak su kullanılır. Bu su kaynayınca tuz eklenir, nohut dökülür ve ateş azaltılarak, ara ara karıştırılıp suyunu tamamen çekene kadar haşlanır. Haşlanan nohut, odun ateşinde kızdırılmış kumun bulunduğu leblebi sacına dökülür ve ateş küreğiyle hemen karıştırılır; kum yeterince ısınmışsa nohut patlamış mısır gibi ses çıkarır. Kabuklar kızarana kadar dört beş dakika süren bu kavurma ustalık ister. Sonra kum elekten akıtılır, nohut çuvala alınıp ağzı kapatılarak soğutulur; delikli bir teneke elek üzerinde elle ovularak kabuklarından ayrılır. Leblebi nem almaması için ağzı kapalı poşette saklanır.
Tescile göre 6 kg haşlanmış nohuttan 3-4 kg leblebi çıkar. Aşağıdaki tarif bu oranla bir kilo nohuda indirgenmiştir; hesap 50 gramlık porsiyona göredir.
Ağın Leblebisi Tarifi
Malzemeler
- 1 kg Ağın tüylü nohudu (yaklaşık 600 g leblebi verir)
- yaklaşık 33 g tuz
- yaklaşık 330 ml dinlendirilmiş meşe küllü su
- sacı dolduracak kadar Bademli köyü kumu (kavurmak için)
Ağın Leblebisi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- 15 litre suya 1 kg meşe külü koyup 3-4 saat dinlendirin; dibe çöken külün üstündeki berrak suyu ayırın.
- Nohutları eleyip taş ve toprak parçalarından ayıklayın.
- Leblebi sacına kumu koyup odun ateşinde kızdırmaya başlayın.
- Küllü suyu kaynatıp tuzu ekleyin, nohutları dökün; ateşi azaltıp ara ara karıştırarak suyunu tamamen çekene kadar haşlayın.
- Nohudu kızgın kuma dökün ve kürekle hemen karıştırın; kabuklar kızarana kadar 4-5 dakika kavurun.
- Kumu elekten akıtın; nohutları çuvala alıp ağzını kapatarak soğutun, sonra delikli elekte ovarak kabuklarından ayırın ve kapalı poşette saklayın.
Püf Noktası
Kumun sıcaklığı her şeydir: fazla ateşte nohut yanar, az ateşte büzüşür ve kabuğunu bırakmaz. Doğru ısıdaki kum nohut dökülünce kaynıyormuş gibi kabarır.
Ağın Leblebisi Yanına Ne Gider?
- Kuru üzüm
- Çay
Soru & Cevap
Ağın leblebisini farklı kılan nedir?
Tüylü yerel nohut, meşe külü suyunda haşlama ve Bademli köyünden çıkarılan ince kumda tek seferlik kavurma.
Neden bir kez kavrulur?
Bademli kumu ısıyı çok iyi ilettiği için nohudun tek kavurmayla leblebiye dönüşmesine yeter.
Rengi ve tadı nasıldır?
Kızıl kahve renkli, mat görünüşlü ve tuzludur.
Nasıl saklanır?
Nem almaması ve bayatlamaması için ağzı kapalı poşette.
50 gram Ağın leblebisi kaç kalori?
Bu tarifle 50 gramlık bir porsiyon yaklaşık 180 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!