Ağrı Keledoşu
Döğme buğday, nohut ve yeşil mercimeğin kavurma eti ve ak pancarla pişirildiği, ezilmiş kurutla muhallebi kıvamına getirilip üzerine konan tereyağının sıcağıyla eridiği, acılı ya da acısız yenen Ağrı keledoşu.
Tarihçe & Hikaye
Keledoş, Doğu Anadolu'nun Yukarı Murat-Van yöresinde bilinen, kimine göre Ağrı ya da Bitlis'in, kimine göre Van ya da Muş'un yemeği sayılan ve yapılışı yöreden yöreye değişen bir aştır; Van keledoşu coğrafi işaretle tescillidir. Ağrı'da keledoş ilin en meşhur yemeklerinden biridir ve döğülmüş buğdayla yapılır.
Kültür Portalı'nın Ağrı İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün Ağrı Geleneksel Mutfak çalışmasından aktardığı tarifte nohut ve döğme önce birlikte haşlanır, pişmelerine yakın yeşil mercimek eklenir. Hepsi pişince yaz aylarında yayla ve dağ eteklerinden toplanan ak pancar ile kavurma eti tencereye girer, sonra ezilmiş kurut dökülür ve yemek muhallebi kıvamına gelene kadar pişirilir. Ocaktan inen keledoşun üzerine tereyağı konur; yağ yemeğin sıcağıyla kendiliğinden erir. Baharatı bol olan keledoş isteğe göre acılı ya da acısız yenir. Kaynak tarif etin miktarını vermediği için aşağıdaki et ve su ölçüleri yaygın keledoş tariflerine göre önerilmiştir.
Ağrı Keledoşu Tarifi
Malzemeler
- 1 su bardağı (170 g) döğme (den, kabuğu alınmış buğday)
- yarım su bardağı (85 g) nohut (akşamdan ıslatılmış)
- yarım su bardağı (85 g) yeşil mercimek
- 200–250 g kavurma eti
- iki avuç ak pancar (bulunmazsa pazı)
- 2 su bardağı kurut (ezilip suyla açılmış; yoksa süzme yoğurt)
- 3 yemek kaşığı tereyağı
- yaklaşık 1,5 litre su
- isteğe göre tuz, karabiber, pul biber (acılı isteyenlere)
Ağrı Keledoşu Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Nohudu bir gece önceden ıslatın. Islanan nohudu ve döğmeyi süzüp tencereye alın, üzerini geçecek kadar su ekleyip haşlamaya bırakın.
- Nohut ve döğme pişmeye yakınken yeşil mercimeği ekleyin ve hepsi yumuşayana kadar pişirin; gerekirse sıcak su ilave edin.
- Ak pancarı ya da pazıyı doğrayıp kavurma etiyle birlikte tencereye ekleyin, 10-15 dakika kaynatın. Tuzunu, karabiberini ve isterseniz pul biberini katın.
- Ezilip suyla açılmış kurudu kaynayan yemeğe dökün ve karıştırarak muhallebi kıvamına gelene kadar pişirin.
- Tencereyi ocaktan alın, tereyağını yemeğin üzerine koyun. Yağ yemeğin sıcağıyla eridikten sonra servis edin.
Püf Noktası
Kurut yerine süzme yoğurt kullanacaksanız yoğurdu doğrudan kaynayan tencereye dökmeyin: önce ayrı bir kapta çırpıp içine pişen yemekten bir iki kepçe katarak ılıtın, sonra tencereye ekleyin; böylece kesilmez. Kavurma etiniz yoksa kuşbaşı eti soğanla kavurup önceden pişirerek kullanabilirsiniz.
Ağrı Keledoşu Yanına Ne Gider?
- Turşu
- Ayran
- Lavaş
Soru & Cevap
Keledoş hangi yörenin yemeğidir?
Doğu Anadolu'nun Yukarı Murat-Van yöresinde yaygındır; Ağrı, Van, Bitlis ve Muş'ta yapılır ve tarifi yöreden yöreye değişir. Van keledoşu coğrafi işaretle tescillidir.
Ak pancar nedir?
Yazın yayla ve dağ eteklerinden toplanan, keledoşa giren yeşil yapraklı bir ottur. Bulunamadığında yerine pazı kullanılabilir.
Kurut yerine ne kullanılır?
Kurut, süzülüp kurutulmuş yoğurttur. Bulamazsanız süzme yoğurt kullanabilirsiniz; kesilmemesi için tencereye eklemeden önce ılıtın.
Keledoş acılı mı yenir?
İsteğe bağlıdır; Ağrı'da hem acılı hem acısız yenir. Acılı isteyenler pul biber ekler.
Keledoş kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (altıda biri) yaklaşık 445 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!