Ahırlı Köpük Helvası
Uzun süre kaynatılan çöven kökünün köpürtülmüş suyunun şeker ve limon tuzuyla hazırlanan ağdaya saatlerce karıştırılarak katıldığı, kar beyazı ve krema kıvamında Ahırlı helvası; üzerine tahin dökülerek yenir.
Tarihçe & Hikaye
Ahırlı köpük helvası, Ahırlı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü adına 2024 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre helvanın geçmişi Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine uzanır. Yapımında Konya'nın Ahırlı ilçesinde kendiliğinden yetişen çöven bitkisinin odunsu kökü kullanılır; köke köpürme özelliğini veren, içerdiği saponindir. Ortaya çıkan helva kar beyazıdır, ekmeğe sürülebilecek kadar yumuşak ve köpüğümsüdür; ağızda dağılır. Belgeye göre çoğunlukla tahinle yenir, servis edilirken üzerine tahin dökülür.
Belgede anlatılan üretimde önce parçalanmış çöven kökü suda 6-7 saat kaynatılır ve kök kalıntıları tamamen ayrılsın diye üç kez süzülür. Başka bir kapta şeker, limon tuzu ve su ağda kıvamına gelinceye kadar kaynatılır. Mikserde köpük hâline getirilen çöven suyu ağdayla birleştirilir ve kremamsı bir köpük oluşana dek tahta kaşıkla karıştırılır; bu işlem mikserle 2-3 saat, geleneksel yöntemde elle 6-7 saat sürer. Eskiden bu iş için büyük bakır tencereler kullanılırdı; Ahırlı'da bunlara dığan denir. Şekerin bulunmadığı zamanlarda helva aynı yöntemle üzüm pekmeziyle yapılırdı. Belge, Toroslardan gelen az kireçli suyun çöven köpüğünü daha bol ve yoğun yaptığını da not eder.
Belgedeki ölçüler 27 kilogramlık bir üretim içindir: 25 kg şeker, 8 litre su, 80 g çöven ve 27 g limon tuzu. Aşağıdaki ölçüler bunun yirmi beşte birine indirilmiş ev ölçüsüdür ve bir öneridir; kalori, yaklaşık 1 kilogram helvanın 20'ye bölündüğü bir porsiyon içindir, servisteki tahin hesaba katılmamıştır.
Ahırlı Köpük Helvası Tarifi
Malzemeler
- 1 kg beyaz şeker
- 320 ml su (80 ml'si çöven, 240 ml'si ağda için)
- yaklaşık 3 g parçalanmış çöven kökü
- yaklaşık 1 g limon tuzu
Ahırlı Köpük Helvası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Parçalanmış çöven kökünü suyla kaynatın; belgede bu işlem 6-7 saat sürer. Uzun kaynatmada eksilen suyu tamamlayın (öneri).
- Çöven suyunu, kök kalıntısı kalmayana kadar üç kez süzün.
- Ayrı bir tencerede şekeri, limon tuzunu ve suyu ağda kıvamına gelinceye kadar kaynatın.
- Çöven suyunu mikserle tamamen köpük hâline getirin ve ağdayı azar azar katarak karıştırmaya başlayın.
- Krema kıvamında beyaz bir köpük elde edene kadar karıştırmayı sürdürün (mikserle 2-3 saat, elle 6-7 saat); helvayı dinlendirin ve üzerine tahin dökerek servis edin.
Püf Noktası
Kireçli şebeke suyu yerine yumuşak bir kaynak suyu kullanın; belgeye göre çövendeki saponin az kireçli suda daha bol ve yoğun köpük verir.
Ahırlı Köpük Helvası Yanına Ne Gider?
- Tahin
- Taze ekmek
Soru & Cevap
Çöven nedir?
Ahırlı çevresinde kendiliğinden yetişen bir bitkidir; köpük helvasında odunsu kökü kullanılır ve içerdiği saponin sayesinde suyu köpürür.
Köpük helvası nasıl yenir?
Tescil belgesine göre genellikle tahinle yenir; servis sırasında helvanın üzerine tahin dökülür.
Köpük helvasının kıvamı nasıldır?
Kar beyazı, kremaya benzeyen, ekmeğe sürülebilecek yumuşaklıkta köpüğümsü bir helvadır ve ağızda dağılır.
Dığan ne demek?
Ahırlı'da köpük helvası yapımında kullanılan büyük bakır tencerelere verilen yöresel addır; bugün yerlerini çelik kazanlar almıştır.
Bir porsiyon köpük helvası kaç kalori?
Tahinsiz bir porsiyon, yaklaşık 50 gram helva, yaklaşık 195 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!