Akçadağ Kömbesi
Kunduru buğdayının kepekli esmer unundan açılan iki yufkanın arasına tereyağı ve kavurma ya da kavrulmuş kıymalı harç konup bakır sacda, üstü sini ve közle örtülerek pişirildiği Malatya Akçadağ böreği.
Tarihçe & Hikaye
Akçadağ kömbesi, Akçadağ Belediyesi adına 2021 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre Akçadağ'da Hıdrellez kutlamalarında kömbe yapılıp komşulara dağıtılması gelenektir. Hamuru, Akçadağ'da yetişen ve halk arasında kunduru denen buğdayın taş değirmende kabuğuyla birlikte öğütülmesiyle elde edilen kepekli esmer undan yapılır. Pişirmede yörede sac ya da teşt denen, bir metre kadar çapında bakır bir leğen kullanılır ve kömbe hem altından hem üstünden közle pişer.
Belgedeki tarifte hamur un, tuz ve suyla yoğrulup yufka gibi açılır. Yufkanın yarısı bakır sacın üzerine serilir, eritilmiş tereyağı sürülür ve iç yağı ile kuyruk yağıyla hazırlanmış kavurma ya da kavrulmuş kıyma, kavrulmuş un ve tereyağından yapılan harç yayılır; isteyene ufalanmış ceviz de katılır. Harcın üzerine yufkanın öbür yarısı serilip tereyağı sürülür. Kömbe hava alsın diye delinir, üzerine desenler çizilerek dilim yerleri belirlenir ve bir tatlı kaşığı salçayla yarım çay bardağı suyun karışımı sürülür. Sac köze dönmüş odun ateşinin üzerine konur, üstü bir siniyle kapatılır ve sininin üzerine de köz konarak kömbe pişirilir; büyük odun fırınında da pişebilir. Pişen kömbe 6x6 ya da 6x8 santimlik dilimlere kesilir; buzdolabında üç gün dayanır.
Belgede 2 kg una 3 litre su yazılıdır; bu oranla açılabilecek bir yufka hamuru elde edilemez, bir yazım hatası olabilir. Aşağıdaki tarifte su öneri olarak bir litre civarında tutulmuştur. Kalori, kömbenin 24 dilime kesildiği hesapla bir dilim içindir.
Akçadağ Kömbesi Tarifi
Malzemeler
- 2 kg kepekli esmer un (kunduru buğdayından)
- 1 yemek kaşığı tuz
- yaklaşık 1 litre su (belgede 3 litre; öneri yaklaşık 1 litre)
- 1 kg kavurma ya da kavrulmuş kıyma (iç ve kuyruk yağıyla)
- 100 g kavrulmuş un
- 250 g tereyağı
- 1 su bardağı ceviz içi (isteğe göre)
- 1 tatlı kaşığı, yarım çay bardağı domates salçası ve su (üzeri için)
Akçadağ Kömbesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Unu tuz ve suyla yoğurup hamuru iki parça hâlinde yufka gibi açın.
- Bir yufkayı sac ya da geniş bir tepsiye serip eritilmiş tereyağı sürün; kavurma, kavrulmuş un ve tereyağıyla hazırladığınız harcı yayın, isterseniz ufalanmış ceviz ekleyin.
- Üzerine öbür yufkayı serip tereyağı sürün; hava alması için delikler açın ve dilim yerlerini belirleyecek desenler çizin.
- Salçayı yarım çay bardağı suyla karıştırıp kömbenin üzerine sürün.
- Sacı köze dönmüş odun ateşine koyup üstünü sini ve közle kapatarak pişirin (ev fırınında 200 °C'de kızarana kadar, öneri); 6x6 cm dilimlere kesip servis edin.
Püf Noktası
Üst yufkayı mutlaka delin; belgeye göre kömbe hava almazsa pişerken kabarır ve harçtan ayrılır.
Akçadağ Kömbesi Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Turşu
Soru & Cevap
Akçadağ kömbesinin içinde ne var?
İç yağı ve kuyruk yağıyla hazırlanmış kavurma ya da kavrulmuş kıyma, kavrulmuş un ve tereyağı; isteyene ceviz.
Kunduru buğdayı nedir?
Akçadağ'da yetişen bir buğday; kömbenin kepekli esmer unu bu buğdayın taş değirmende kabuğuyla öğütülmesiyle elde edilir.
Kömbe nasıl pişirilir?
Bir metre çaplı bakır sacda, köz üzerinde; üstü bir siniyle kapatılıp sininin üzerine de köz konur.
Akçadağ kömbesinin geleneği nedir?
Tescil belgesine göre Hıdrellez'de kömbe yapılıp komşulara dağıtılır.
Bir dilim Akçadağ kömbesi kaç kalori?
24 dilimlik hesapla bir dilim yaklaşık 510 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!