Aksaray Firek Çatlatması
Bez torbada çarpılarak ya da taşla ezilerek çatlatılıp çekirdeklerinden ayrılan gök domateslerin kısa haşlanıp kavrulmuş soğanla bulgur ve baharatla pişirildiği, sarımsaklı süzme yoğurtla sunulan Aksaray yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Firek çatlatması, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün Aksaray mutfağı kaydında yer alan ve olgunlaşmamış yeşil domatesle yapılan bulgurlu bir yemektir. Kayda göre Aksaray'ın birçok yerinde domatese eskiden beri firek denir. Gök domatesler bez torbaya konup düz bir zemine birkaç kez çarpılır ya da temiz bir taşla hafifçe ezilir; böylece çatlatılır ve çekirdeklerinden ayrılır. Yemek adını bu çatlatma işinden alır.
Kayıttaki ölçü altı gök domates, iki soğan, bir yemek kaşığı tereyağı, yarım çay bardağı zeytinyağı, yarım su bardağı bulgur, yarım tatlı kaşığı tuz, yarım çay kaşığı karabiber, yarım tatlı kaşığı pul biber, bir su bardağı su ve sarımsaklı süzme yoğurttur. Soğanlar ince ve küçük doğranıp tereyağı ve zeytinyağında orta ateşte kavrulur. Gök domatesler çatlatılıp çekirdeklerinden ayıklanır.
Domatesler bir litre kaynar suya atılır, üç dört dakika sonra süzülüp kavrulan soğanın üzerine eklenir; kayda göre bazı evlerde domates haşlanmadan konur. Tencereye bulgur, baharat, tuz ve sıcak su eklenir ve yemek kısık ateşte pişmeye bırakılır. On dakika kadar sonra ateş kapatılıp demlendirilir. İsteğe göre servis edilirken üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür. Kalori yoğurtla dört porsiyon için verildi.
Aksaray Firek Çatlatması Tarifi
Malzemeler
- 6 adet gök (yeşil) domates
- yarım su bardağı bulgur
- 2 adet soğan
- yarım çay bardağı zeytinyağı
- 1 yemek kaşığı tereyağı
- ~200 g sarımsaklı süzme yoğurt
- 1/2 tk + 1/2 çk + 1/2 tk tuz, karabiber, pul biber
- ~1,2 litre su (haşlama 1 l + 1 su bardağı)
Aksaray Firek Çatlatması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Soğanları ince doğrayıp tereyağı ve zeytinyağında orta ateşte kavurun.
- Gök domatesleri bez torbada çarparak ya da taşla ezerek çatlatın ve çekirdeklerinden ayıklayın.
- Domatesleri kaynar suda üç dört dakika haşlayıp süzün ve soğanın üzerine ekleyin.
- Bulgur, baharat, tuz ve sıcak suyu ekleyip kısık ateşte on dakika pişirin.
- Ateşi kapatıp demlendirin; isterseniz sarımsaklı yoğurtla servis edin.
Püf Noktası
Gök domatesi bıçakla doğramak yerine çatlatın; kayda göre bez torbada çarpılarak ya da taşla ezilerek çekirdekleri ayrılır.
Aksaray Firek Çatlatması Yanına Ne Gider?
- Sarımsaklı yoğurt
- Ekmek
Soru & Cevap
Firek ne demek?
Kayda göre Aksaray'ın birçok yerinde domatese verilen eski addır.
Domatesler nasıl çatlatılır?
Bez torbada düz zemine birkaç kez çarpılarak ya da temiz bir taşla hafifçe ezilerek.
Hangi domates kullanılır?
Olgunlaşmamış gök, yani yeşil domates.
Domates haşlanır mı?
Genellikle üç dört dakika haşlanır; kayda göre bazı evlerde haşlanmadan konur.
Bir porsiyon Aksaray firek çatlatması kaç kalori?
Yoğurtla dört porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 295 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!