Akyurt Tutmaç Çorbası
Sacda kurutulup kare kesilen yumurtalı tutmaç hamurunun bir kısmının yeşil mercimekle haşlanıp soğutulduğu, sarımsaklı süzme yoğurt ve tereyağında kızartılmış hamur kareleriyle (kıkırdak) karıştırılıp naneli pul biber sosuyla soğuk sunulan coğrafi işaretli Akyurt yaz çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Akyurt tutmaç aşı ya da tutmaç çorbası, Ankara'nın Akyurt ilçesinde özellikle yaz aylarında sık yapılan, soğuk yenen bir yoğurt çorbasıdır. Tereyağında kızartılan hamur parçalarına yörede kıkırdak dendiği için kıkırdaklı çorba diye de anılır. Akyurt Belediyesi'nin başvurusuyla 2 Mart 2022'de 1038 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi.
Tutmaç, un, yumurta, tuz ve suyla yoğrulup oklavayla açılan bir hamurdur. Açılan yufka nemi alınsın diye sacda hafifçe kızartılır; buna börtletme denir. Sonra yarıya, çeyreğe bölünüp üst üste konarak eşit parçalara kesilir. Belge bu kesme işine tasmalama dendiğini yazar. Parçalar bir santimlik şeritlere, şeritler de küçük karelere kesilip kurutulur.
Çorbada yeşil mercimek haşlanır, tutmaçların yarısı onunla birlikte pişirilip soğutulur. Diğer yarısı tereyağında kızartılıp kıkırdak olur. Soğuyan mercimeğe önce sarımsaklı süzme yoğurt, sonra kıkırdaklar katılır ve üzerine naneli pul biber sosu gezdirilir. Kültür Portalı'ndaki Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynaklı tarif de aynı yolu izler.
Akyurt Tutmaç Çorbası Tarifi
Malzemeler
- 110 g buğday unu (tutmaç hamuru için)
- 1 adet yumurta (tutmaç hamuru için)
- 25 g tuz (5 g hamura, 15 g çorbaya, 5 g yoğurda)
- 50 ml ılık su (tutmaç hamuru için)
- 100 g yeşil mercimek
- 2 litre su (çorba için 1,6 l, yoğurt için 400 ml)
- 250 g süzme yoğurt
- 2 diş sarımsak, dövülmüş
- 50 g tereyağı (30 g kıkırdak, 20 g sos için)
- isteğe göre kuru nane ve pul biber (sos için)
Akyurt Tutmaç Çorbası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Unu, yumurtayı, 5 g tuzu ve ılık suyu yoğurun. Hamuru oklavayla açıp nemi alınsın diye sacda ya da tavada hafifçe kızartın (börtletme).
- Yufkayı yarıya, sonra çeyreğe bölüp üst üste koyun; 0,7-1 cm genişliğinde şeritlere, şeritleri de küçük karelere kesip kurumaya bırakın. Yaklaşık 180 g tutmaç çıkar; kızartılacak olanları biraz daha küçük kesebilirsiniz.
- Yeşil mercimeği yıkayıp 800 ml suda 25-30 dakika haşlayın. 800 ml su daha ekleyin, kaynayınca tutmacın yarısını (90 g) atın; üstte toplanan köpüğü alın.
- Tuzu ekleyip 5 dakika kaynatın, ocaktan alıp soğumaya bırakın.
- Süzme yoğurdu 400 ml su, dövülmüş sarımsak ve 5 g tuzla çırpın.
- 30 g tereyağını tavada eritip kalan 90 g tutmacı kıtırlaşana kadar kızartın; bunlar kıkırdaktır.
- Sos için 20 g tereyağında pul biberi kavurun, ocaktan almaya yakın naneyi katın.
- Soğuyan mercimeğe önce sarımsaklı yoğurdu, sonra kıkırdakları ekleyip karıştırın. Üzerine sosu gezdirip soğuk servis edin.
Püf Noktası
Yoğurt ancak mercimekli karışım iyice soğuduktan sonra katılır; yoksa kesilir. Kıkırdakları servise yakın ekleyin ki çıtırlığını kaybetmesin. Tutmaç hamurunu sacda börtletmek karelerin haşlanırken dağılmamasını sağlar.
Akyurt Tutmaç Çorbası Yanına Ne Gider?
- Taze ekmek
- Söğüş salatalık
- Yeşil soğan
Soru & Cevap
Kıkırdaklı çorba ne demek?
Akyurt'ta tereyağında kızartılan tutmaç hamuruna kıkırdak denir; bu yüzden tutmaç çorbası kıkırdaklı çorba diye de anılır.
Börtletme ve tasmalama nedir?
Börtletme, açılan tutmaç yufkasının nemi alınsın diye sacda hafifçe kızartılmasıdır; tasmalama ise yufkanın üst üste konup eşit parçalara kesilmesidir.
Akyurt tutmaç çorbası sıcak mı yenir?
Hayır, soğuk servis edilir; bu yüzden özellikle yaz aylarında sık yapılır.
Tutmaç çorbasında hangi bakliyat var?
Yeşil mercimek; tutmacın yarısı onunla birlikte haşlanır.
Bir kâse Akyurt tutmaç çorbası kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (sekizde biri) yaklaşık 180 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!