Alanya Gülüklü Çorba
Yağsız keçi kıymasından nohut büyüklüğünde yuvarlanan gülüklerin tereyağında kızartılıp domates ve salçayla kavrulduğu, haşlanmış işkembe ya da tavuk, nohut ve limonlu pirinçle pişirilen, yörede düğün çorbası da denen coğrafi işaretli Alanya çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Alanya gülüklü çorba, yerel ağızda hülüklü çorba da denen, Alanya'nın en önemli çorbasıdır. Düğünlerde, mevlitlerde, cenazelerde ve değer verilen misafirlere pişirilir; geçmişte düğün yemeği olarak sunulduğu için düğün çorbası adıyla da bilinir. Alanya Belediyesi'nin başvurusuyla 26 Eylül 2019'da 459 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de onu Alanya yöresinin geleneksel çorbaları arasında anlatır.
Çorbaya adını veren gülük ya da hülük, iki kez çekilmiş yağsız keçi kıymasından nohut büyüklüğünde yuvarlanan küçük köftelerdir. Tescil belgesine göre ustalar köfteleri yuvarlarken avuçlarına limon suyu sürer; böylece yüzeyleri pürüzsüzleşir ve kızartırken biçimlerini korurlar. Gülükler tereyağında kızartılır, rendelenmiş domates ve salçayla kavrulur. Çorbanın gövdesine işkembe ya da tavuk girer. İşkembe önce soğan, limon ve tuzla ovularak kokusundan arındırılır, haşlanır ve zar gibi doğranır.
Pirinç tuzlu ılık suda bekletilir ve çorbaya mutlaka limon suyundan sonra katılır. Belgeye göre limon pirincin lapalaşmasını önler, tuz da diri kalmasını sağlar. Pirinç eklendikten sonra tencerenin kapağı kapatılmaz ki taneler dağılmasın. Çorba, ocaktan alınınca kuru naneyle tamamlanır.
Alanya Gülüklü Çorba Tarifi
Malzemeler
- 1,5 kg keçi ya da dana işkembesi (ya da 500 g derili tavuk eti)
- 200 g yağsız keçi kıyması, iki kez çekilmiş (gülük için)
- 1 su bardağı (180 g) pirinç
- 1 su bardağı (120 g kuru) nohut, bir gece ıslatılıp haşlanmış
- 6 orta boy domates (4'ü rendelenmiş çorbaya, 2'si haşlamaya)
- 4 yemek kaşığı (60 g) domates salçası
- 4 yemek kaşığı (120 g) tereyağı
- 2 yemek kaşığı (12 g) zeytinyağı
- 1 yemek kaşığı (10 g) kırmızı toz biber
- 1 tatlı kaşığı karabiber (gülük için)
- 1 yemek kaşığı kuru nane
- 4 adet + 100 ml limon (2'si çorbaya, 2'si işkembeyi ovmaya; gülük için 100 ml limon suyu)
- 4 orta boy kuru soğan (işkembeyi ovmak ve haşlamak için)
- yaklaşık 60 g tuz (çorba, gülük, işkembe temizliği ve pirinç suyu için)
- 1200 ml (+ haşlamak için 4 l) su ya da kemik suyu
Alanya Gülüklü Çorba Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Pirinci nişastası gidene kadar yıkayıp yarım litre tuzlu ılık suda 1 saat bekletin. Nohudu bir gece önceden ıslatıp ertesi gün kısık ateşte haşlayın.
- İşkembenin tırtıklı yüzünü soyup 10x20 cm parçalara kesin. İri doğranmış 2 soğan, kabuklu dilimlenmiş 2 limon ve 4 yemek kaşığı tuzla 10-15 dakika ovun, ardından 10 dakika bol suyla yıkayın.
- İşkembeyi 4 litre suda haşlamaya koyun, köpüğünü alın. Bütün 2 soğanı, dibi çentilmiş 2 domatesi ve biraz tuzu ekleyip yumuşayana kadar 30-50 dakika pişirin. Çıkarıp zar gibi doğrayın.
- Gülük için kıymayı karabiber ve tuzla 6-7 dakika yoğurun. Avucunuza ara ara limon suyu sürerek nohut büyüklüğünde yuvarlayın.
- Gülükleri düz tabanlı bir tencerede tereyağı ve zeytinyağıyla, dağıtmadan 10-15 dakika kızartın. Rendelenmiş 4 domatesi ekleyip 5-6 dakika, sonra salçayı ve kırmızı biberi katıp 10 dakika daha kavurun.
- 1200 ml su ya da kemik suyunu ve tuzu ekleyin. Kaynayınca işkembeyi ve nohudu katıp 10 dakika kaynatın.
- Önce 2 limonun suyunu, ardından süzülmüş pirinci ekleyin. Kapağı açık, pirinçler yumuşayana kadar 10-15 dakika pişirin.
- Ocaktan alıp kuru naneyi ekleyin; kıvamı koyuysa 1-2 bardak sıcak su ya da kemik suyu katarak servis edin.
Püf Noktası
Limon suyunu mutlaka pirinçten önce ekleyin; yoksa pirinç dağılır, belgeye göre bu üretim hatası sayılır. Pirinç eklendikten sonra kapağı kapatmayın. Tavukla yapacaksanız eti bıçakla doğrayın ve pirinçten sonra ekleyin ki liflerine ayrılmasın.
Alanya Gülüklü Çorba Yanına Ne Gider?
- Limon
- Taze ekmek
Soru & Cevap
Gülük ya da hülük nedir?
İki kez çekilmiş yağsız keçi kıymasından nohut büyüklüğünde yuvarlanan, çorbaya adını veren küçük köfteler.
Alanya gülüklü çorbaya neden düğün çorbası denir?
Geçmişte düğün yemeği olarak servis edildiği için; bugün de düğün, mevlit ve cenazelerde pişirilir.
Çorba işkembeyle mi tavukla mı yapılır?
Tescil belgesinde iki şekli de var: işkembeli ya da derili tavuk etiyle.
Pirinç neden limondan sonra eklenir?
Limon suyu pirincin lapalaşmasını önler; önce limon, sonra pirinç eklenir ve kapak açık tutulur.
Bir kâse Alanya gülüklü çorba kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (sekizde biri) yaklaşık 505 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!