Amasya Ayva Gallesi
Haşlanan koyun boyun etiyle nohudun kendi suyunda ayva ve şekerle birlikte kaynatıldığı, ılık sunulan, Osmanlı'dan kalma tatlı-ekşi coğrafi işaretli Amasya et yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Ayva gallesi, meyveyle eti aynı tencerede buluşturan eski bir Amasya yemeğidir; tescil belgesine göre geçmişi Osmanlı dönemine uzanır ve özellikle ayvanın olgunlaştığı sonbahara denk gelen bayramlarda ve özel günlerde ikram edilir. Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği'nin başvurusuyla Amasya Ayva Gallesi, 13 Aralık 2022'de 1287 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yemeği ayva gailesi adıyla ilin tatlıları arasında sayar; şekerle pişen ayvası onu tatlıyla yemek arasında bir yere koyar.
Koyun boyun eti ve nohut düdüklü tencerede suyla haşlanır. Et soğuyunca kemiğinden ve yağından ayrılıp kuşbaşı doğranır, küp ya da halka doğranmış ayva ve şekerle birlikte tencerede kalan et suyuna ve nohuda katılır, bir taşım kaynatılır. Yemek ılık olarak sunulur. Kültür Portalı'ndaki Amasya Valiliği tarifine göre aynı yöntemle kuru kayısıyla kayısı gallesi, erikle erik gallesi de yapılır.
Sizden Gelenler
Amasya Ayva Gallesi Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 1/2 kg (yaklaşık 300 g et) koyun boyun eti (kemikli)
- 200 g nohut (akşamdan ıslatılmış)
- 800 ml su
- 4 adet büyük boy ayva (çekirdekli kısmı çıkarılmış, küp ya da halka doğranmış)
- 250 g toz şeker
Püf Noktası
Ayvaları çok küçük doğramayın, kaynarken dağılır. Bir taşım kaynatmak yeterlidir; ayva hem yumuşamalı hem de biçimini korumalıdır. Şeker miktarını ayvanın ekşiliğine göre biraz azaltabilirsiniz. Ayvanın mevsimi dışında aynı yöntemle kuru kayısıyla kayısı gallesi yapılır.
Nasıl Yapılır?
- Nohudu bir gece önceden ıslatın. Eti ve nohudu yıkayıp düdüklü tencereye alın, 800 ml suyu ekleyip etler yumuşayana kadar haşlayın.
- Tencereyi soğumaya bırakın. Eti çıkarıp lif yönünde kemiğinden ve yağından ayırın, kuşbaşı doğrayın.
- Ayvaları yıkayıp çekirdek yuvalarını çıkarın, küp ya da halka doğrayın.
- Doğranmış eti, ayvaları ve şekeri tencerede kalan et suyunun ve nohudun üzerine ekleyin.
- Kaynayana kadar pişirin, bir taşım kaynayınca ocaktan alın ve ılımaya bırakın. Ilık servis edin.
Amasya Ayva Gallesi Yanına Ne Gider?
- Pirinç pilavı
- Cacık
- Köy ekmeği
Sıkça Sorulan Sorular
Ayva gallesi tatlı mı yemek mi?
Etli bir yemektir ama ayva şekerle piştiği için tadı tatlı-ekşidir. Amasya Kültür ve Turizm Müdürlüğü onu ayva gailesi adıyla tatlılar arasında sayar.
Ayva gallesi ne zaman yapılır?
Tescil belgesine göre özellikle sonbahar aylarına denk gelen bayramlarda ve özel günlerde ikram edilir.
Ayva gallesine hangi et konur?
Koyun boyun eti. Et önce nohutla haşlanır, sonra kemiğinden ve yağından ayrılıp kuşbaşı doğranır.
Ayva yerine başka meyve kullanılır mı?
Amasya Valiliği tarifine göre aynı yöntemle kuru kayısıyla kayısı gallesi, erikle erik gallesi de yapılır.
Amasya ayva gallesi kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (dörtte biri) yaklaşık 785 kcal'dir; şekeri bol olduğu için enerjisi yüksektir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!