Amasya Baklalı Dolması
Haşlanıp kabuğu soyulan kuru bakla ile buğday yarmasının soğan, maydanoz, dereotu ve salçayla harmanlanıp asma yaprağına altıgen sarıldığı, kemikli kuzu kaburganın üzerinde pişirilip yoğurt ve kuru soğanla sunulan coğrafi işaretli Amasya dolması.
Tarihçe & Hikaye
Amasya Baklalı Dolması, Amasya Esnaf ve Sanatkârlar Odası'nın başvurusuyla 17 Ağustos 2021'de 853 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Kültür Portalı'nın Amasya Valiliği'nin Amasya Mutfağı kitabından aktardığı bilgiye göre maharet isteyen, besin değeri yüksek bu dolma Amasya'dan başka yerde yapılmaz. Dolmayı ötekilerden ayıran, içinde pirinç yerine bakla ve buğday yarması olması ve yaprakların altıgen biçiminde sarılmasıdır.
Tescil belgesine göre geçmişi eskiye dayanan bu dolma bayramlarda, kabul günlerinde ve özellikle düğünlerde pişirilir. İçindeki bakliyat bereketi simgelediği için yeni evlilerin evine bolluk getireceğine inanılır. Sarılırken dolmalardan birinin içine zeytin tanesi, kiraz ya da çeyrek altın gibi bir nişan saklanır; rivayete göre nişan kimin ağzına gelirse onun dileği gerçekleşir. Dolma, 2016'da ikincisi düzenlenen uluslararası İzzet Baysal Mutfak Günleri'nde yarışmanın birincisi seçilmiştir.
Tencerenin dibine kemikli kuzu kaburga dizilir, dolmalar bunun üzerinde pişer. Pişen yemek büyük bir bakır tepsiye ters çevrilir; dolmalar altta, etler üstte kalır. Üzerine yoğurt dökülür ve yanında kuru soğanla sofraya gelir; isteyenler tereyağında kavrulmuş soğan da gezdirir.
Sizden Gelenler
Amasya Baklalı Dolması Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 100 g kuru iç bakla (bir gün önceden ıslatılmış)
- 100 g buğday yarması (dövme, bir gün önceden ıslatılmış)
- 150 g kuru soğan
- 100 g maydanoz
- 100 g dereotu
- 25 g domates salçası
- 200 ml sıvı yağ
- 5 g tuz
- 500 g taze ya da salamura asma yaprağı (genç yapraklar)
- 500 g (yaklaşık 300 g et) kemikli kuzu kaburga
- 500 ml su
- 500 g yoğurt (servis için)
Püf Noktası
Genç asma yaprakları tercih edin; ince yaprak daha kolay sarılır ve dolma daha yumuşak olur. Baklaları haşladıktan sonra kabuklarını mutlaka soyun, kabuk dolmayı sertleştirir. Dolmaların üzerine tabak kapatmayı unutmayın, yoksa kaynarken açılırlar. Düğün geleneğini yaşatmak isterseniz dolmalardan birine bir zeytin tanesi saklayın.
Nasıl Yapılır?
- Baklayı ve yarmayı ayrı kaplarda bir gün önceden suda ıslatın.
- Ertesi gün süzüp yine ayrı tencerelerde 15'er dakika haşlayın. Suyunu süzün ve baklaların kabuklarını soyun.
- Soğanı, maydanozu ve dereotunu ince doğrayın. Bakla ve yarmayı bir kaba alıp soğan, maydanoz, dereotu, salça, tuz ve sıvı yağla karıştırın.
- Salamura yaprak kullanıyorsanız tuzunu almak için önceden suda bekletin. Her yaprağa bir kaşık harç koyup avucunuzda altıgen biçiminde sarın.
- Tencerenin dibine kemikli kaburgayı yerleştirin, dolmaları üzerine sık sık dizin. Suyu ve tuzu ekleyin, dolmaların dağılmaması için üzerine ters bir porselen tabak kapatın.
- Tencerenin kapağını kapatıp orta ateşte etler ve dolmalar yumuşayana kadar yaklaşık 1 saat pişirin.
- Tencereyi büyük bir bakır tepsiye ters çevirin; dolmalar altta, etler üstte kalsın. Üzerine yoğurt dökün ve kuru soğanla servis edin. İsterseniz tereyağında kavrulmuş soğan da gezdirin.
Amasya Baklalı Dolması Yanına Ne Gider?
- Yoğurt
- Kuru soğan
- Ayran
Sıkça Sorulan Sorular
Amasya baklalı dolmasının içinde ne var?
Pirinç yerine haşlanmış kuru bakla ve buğday yarması vardır; soğan, maydanoz, dereotu, salça ve sıvı yağla harmanlanır.
Dolmalar neden altıgen sarılır?
Altıgen sarım Amasya baklalı dolmasının ayırt edici özelliğidir ve tescil belgesinde tarif edilir. Dolmalar avuç içinde bu biçimde sarılır.
Dolmaya neden nişan konur?
Düğünlerde dolmalardan birine zeytin, kiraz ya da çeyrek altın gibi bir nişan saklanır. Rivayete göre nişan kimin ağzına gelirse onun dileği olur.
Baklalı dolma nasıl servis edilir?
Tencere bakır tepsiye ters çevrilir, dolmalar altta etler üstte kalır. Üzerine yoğurt dökülür, yanında kuru soğanla sunulur.
Amasya baklalı dolması kaç kalori?
Bu tarifle yoğurtlu bir porsiyon (altıda biri) yaklaşık 680 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!