Amasya Keşkeği
Keşkeklik buğday, koyun eti, nohut, kuyruk yağı, kemik iliği ve çemenin dövülmeden cab denen keşkek çömleğinde taş fırında en az 12 saat piştiği, malzemelerin tane tane ayrı göründüğü, üzerine kendi yağından salçalı sos dökülen coğrafi işaretli Amasya keşkeği.
Tarihçe & Hikaye
Keşkek, Anadolu'da düğün ve bayramlarda pişen, UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine Türkiye adına giren bir buğday ve et yemeğidir. Amasya'da da düğün gibi özel günlerde mutlaka ikram edilir. Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği'nin başvurusuyla Amasya Keşkeği, 28 Temmuz 2022'de 1183 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi.
Amasya keşkeğini komşusu Merzifon'unkinden ayıran, malzemelerin dövülmemesidir: Merzifon'da çömleğin içindekiler macun kıvamına gelene dek dövülür, Amasya usulünde ise buğday, et ve nohut kotarıldığında ayrı ayrı görünür. Kültür Portalı'ndaki Amasya Valiliği tarifine göre keşkeğin dört ana maddesi et, kuyruk, kendimelik denen keşkeklik buğday ve nohuttur; Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de iri yarmalara eşlik eden koyun butunun yanında bir miktar çemen bulunmasını Amasya keşkeğinin özelliği sayar.
Malzemeler cab adı verilen toprak keşkek çömleğine konur, üzerine su eklenip kapağı kapatılır ve çömlek, odunla ısıtılan taş fırında 12 saatten az olmamak üzere pişmeye bırakılır. Çömleğin içine salça girmez. Pişen keşkeğin üzerinde biriken yağ, yörede bar denen bu yağ, bir tavaya alınıp salça ve sıcak suyla sos yapılır ve isteyenin tabağına dökülür.
Sizden Gelenler
Amasya Keşkeği Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 1 kg keşkeklik buğday (kendimelik), akşamdan ıslatılmış
- 500 g koyun eti (kol ya da bel)
- 200 g dana kemik iliği
- 200 g koyun kuyruk yağı (kıkırdağı ayrılmış)
- 100 g nohut (akşamdan ıslatılmış)
- 30 g çemen (suda inceltilmiş)
- 10 g tuz
- 4 l su
- 30 g domates salçası (isteğe bağlı sos için)
Püf Noktası
Amasya keşkeğinde malzemeler dövülmez; buğdayın, etin ve nohudun tabakta ayrı ayrı görünmesi bu usulün imzasıdır. Salçayı çömleğe koymayın, yalnız sosta kullanın. Uzun ve yavaş pişirme şarttır: fırın harlı olursa buğday dibe tutar, kısık ısıda ise et lif lif ayrılır ve buğday yağı çeker.
Nasıl Yapılır?
- Buğdayı ve nohudu bir gece önceden ayrı kaplarda suda bekletip süzün.
- Keşkek çömleğine (cab) ya da kapaklı, fırına dayanıklı büyük bir toprak güvece buğdayı, eti, çemeni, nohudu, kuyruk yağını, tuzu ve kemik iliğini koyun.
- Suyu ekleyin; malzemelerin üzerini üç parmak geçmelidir. Kabın kapağını kapatın.
- Kabı fırına verin. Geleneksel usulde odun ateşli taş fırında en az 12 saat pişirilir; ev fırınında harlı olmayan, kısık bir ısıda ve gerekirse sıcak su ekleyerek pişirin. Malzemeleri dövmeyin, karıştırıp ezmeyin.
- Pişen keşkeğin üzerinde biriken yağı bir kaşıkla tavaya alın; salça ve biraz sıcak suyla karıştırıp kısa süre kaynatarak sos yapın.
- Keşkeği çukur tabaklara paylaştırın, isteyenin tabağına salçalı sostan gezdirerek sıcak servis edin.
Amasya Keşkeği Yanına Ne Gider?
- Turşu
- Ayran
- Amasya çöreği
Sıkça Sorulan Sorular
Amasya keşkeği ile Merzifon keşkeği arasındaki fark nedir?
Merzifon'da çömleğin içindeki malzemeler dövülerek macun haline getirilir. Amasya usulünde dövülmez; buğday, et ve nohut kotarıldığında ayrı ayrı görünür.
Cab nedir?
Amasya'da keşkeğin piştiği toprak keşkek çömleğinin adıdır. Malzemeler cabda, kapağı kapalı olarak taş fırında pişer.
Amasya keşkeği ne kadar pişer?
Tescil belgesine göre odun ateşli taş fırında en az 12 saat pişirilir.
Keşkeğe salça konur mu?
Çömleğin içine konmaz. Pişen keşkeğin üzerinde biriken yağ salça ve sıcak suyla sos yapılıp isteğe göre üzerine dökülür.
Amasya keşkeği kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (on ikide biri) yaklaşık 700 kcal'dir; kuyruk yağı ve ilik nedeniyle doyurucu ve yağlı bir yemektir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!