Amasya Yağlısı
Mayalı ya da mayasız hamurun ince açılıp ayçiçek yağı, ceviz ve ezilmiş haşhaşla sıvandığı, rulo yapılıp gül gibi kıvrıldıktan sonra yeniden 40 cm çapında açılıp sacda pişirildiği, kat kat coğrafi işaretli Amasya katmeri.
Tarihçe & Hikaye
Amasya'da yağlı ya da katmer denen bu hamur işi düğünde, sünnette, bayramda ve cenazede ikram edilir. Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği'nin başvurusuyla Amasya Yağlısı, 16 Haziran 2022'de 1150 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de yağlıyı ilin hamur işleri arasında katmer adıyla birlikte anar.
Yağlının kat kat görünümü şekillendirilişinden gelir. Hamur ince açılıp yağlanır, üzerine ceviz ve haşhaştan yağla inceltilmiş harç boşluk kalmayacak şekilde sürülür. Sonra rulo gibi sarılır ve kendi etrafında çevrilerek gül biçimine getirilir; kısa bir dinlenmeden sonra merdaneyle yaklaşık 40 santimetrelik bir daire olana dek yeniden açılır ve yağlanmış sacda iki yüzü kızarana kadar pişirilir. Tescil belgesine göre yağlı mayalı yapıldığı gibi mayasız da yapılabilir; mayasız hamura maya yerine ayçiçek yağı katılır. Kültür Portalı'nda Amasya Valiliği'nin Amasya Mutfağı kitabından aktarılan Yağlı (Katmer) tarifi de mayasız bir hamurla yapılır ve sacdan inen yağlının üzeri tereyağıyla yağlanır.
Sizden Gelenler
Amasya Yağlısı Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 1 kg buğday unu
- 30 g tuz
- 30 g kuru maya (mayasız yapılacaksa yerine 200 ml ayçiçek yağı)
- 650 ml su
- 150 g ceviz içi (dövülmüş)
- 150 g haşhaş tohumu (ezilmiş)
- 200 ml ayçiçek yağı (harç ve hamuru sıvamak için)
- 15 ml ayçiçek yağı (sacı yağlamak için)
Püf Noktası
Harcı hamurun kenarlarına kadar sürün; KP tarifindeki gibi hamurun uçlarını elle çekerek harç değmemiş yer bırakmayın. Gül biçimi kat kat görünümün sırrıdır, ruloyu sıkı sarın ama yırtmayın. Sacda pişerken başından ayrılmayın; haşhaşlı harç çabuk yanar. İsterseniz sacdan indirdiğiniz yağlının üzerine biraz tereyağı sürün.
Nasıl Yapılır?
- Unu, kuru mayayı ve tuzu bir kapta karıştırın. Suyu yavaş yavaş ekleyerek ele yapışmayan, yumuşak bir hamur yoğurun.
- Hamuru 2 bezeye ayırın, üzerlerini nemli bir bezle örtüp 10 dakika dinlendirin.
- Cevizi, ezilmiş haşhaşı ve ayçiçek yağının bir kısmını karıştırarak sürülebilir bir harç hazırlayın.
- Bezeleri merdaneyle ince açın, üzerlerine kalan ayçiçek yağını sürün. Harcı hamurun her yerine, boşluk kalmayacak şekilde yayın.
- Hamurları rulo gibi sarın, sonra ruloyu kendi etrafında çevirerek gül biçimine getirin. 5 dakika dinlendirin.
- Gülleri merdaneyle yaklaşık 40 cm çapında açın.
- Sacı ya da geniş, kalın bir tavayı hafifçe yağlayıp kızdırın. Yağlıyı iki yüzü de kızarana kadar, toplam yaklaşık 7 dakika çevirerek pişirin. Dilimleyip sıcak servis edin.
Amasya Yağlısı Yanına Ne Gider?
- Çay
- Ayran
- Beyaz peynir
Sıkça Sorulan Sorular
Amasya yağlısı ile katmer aynı mı?
Amasya'da bu hamur işine yağlı da katmer de denir. Kültür Portalı'ndaki Yağlı (Katmer) tarifi, coğrafi işaretli Amasya Yağlısı'nın mayasız yapılışıdır.
Yağlı mayalı mı mayasız mı yapılır?
İkisi de olur. Tescil belgesine göre mayasız yapılacaksa hamura maya yerine 200 ml ayçiçek yağı konur, diğer aşamalar aynı kalır.
Yağlı ne zaman yapılır?
Amasya'da düğün, sünnet, bayram ve cenaze gibi özel günlerde ikram edilir.
Yağlı nerede pişirilir?
Geleneksel olarak sacda pişirilir. Sac yoksa geniş, kalın tabanlı bir tava kullanılabilir.
Amasya yağlısı kaç kalori?
Bu tarifle bir dilim (on ikide biri) yaklaşık 595 kcal'dir; ceviz, haşhaş ve yağ nedeniyle enerjisi yüksektir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!