Andırın Tirşiği
İnce kıyılan yabani pancarın un, yoğurt, yarma ve nohutla havasız ortamda en az on saat mayalandırılıp saatlerce pişirildiği, soğuk ve sarımsaklı içilen Andırın çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Andırın tirşiği, Andırınlıların kurduğu bir dernek adına 2013 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre yapımında, Andırın'da yabani pancar denen ve çiğken zehirli olan bir bitki kullanılır. Bitki maki örtüsünün humuslu topraklarında, özellikle kireç taşı kaplı yerlerde, 650-1250 metre yükseklikte, kasım-nisan arasında yetişir; tadı en çok beğenilen dönemi aralık-şubat aylarıdır. Tirşiği ayıran, yapım tekniği ve bitkinin uzun mayalanmayla değişime uğramasıdır: İncecik kıyılan pancar su, yoğurt ve unla, isteğe göre yarma ve nohutla karıştırılır, havayla teması kesilerek en az on saat mayalandırılır ve odun ateşinde saatlerce pişirilir.
Belgedeki yönteme göre yabani pancar çok ince kıyılır ve bol suyla en az iki kez yıkanır. Su 50 °C'ye ısıtılır, unun bir kısmı katılıp iyice karıştırılır, yoğurt eklenir. Bu suya kıyılmış pancar, isteğe göre nohut ve yarma katılır ve karışım kaşıkla düzlenir. Yüzeye çıkan pancarın üstü kalan unla ince bir tabaka hâlinde kaplanır; un, karışımın havayla temasını keser. Kazanın kapağı kapatılır, kabın hava almaması için çevresi özenle örtülür ve 27-30 °C'de en az on saat bekletilir. Karışım kabarmışsa iyi mayalanmıştır; kabarmamışsa üç dört saat daha beklenir. Üstteki un karışıma yedirilir, kazan odun ateşine konur ve kaynayana kadar sürekli karıştırılır. Kaynama yatışınca kapak kapatılır ve çorba kıvamına gelene dek beş on dakikada bir karıştırılarak pişirilir.
Pişen tirşik 10 °C'ye kadar soğutulur; rendelenmiş sarımsak eklenir ve soğuk olarak, bulgur pilavıyla sunulur. Belgeye göre bir kilogram yabani pancardan yaklaşık 3,5 litre tirşik çıkar. Bitki çiğken zehirli olduğu için onu tanımayanların doğadan toplamaması, belgedeki uzun mayalanma ve pişirmenin hiçbir aşamasının kısaltılmaması gerekir. Kalori yaklaşık 350 ml'lik bir kâse içindir.
Andırın Tirşiği Tarifi
Malzemeler
- 1 kg yabani pancar (yöreden, tanıyan birinden)
- 4 litre su
- 250 g yoğurt
- 175 g un (50 g'ı karışıma, kalanı üstünü örtmeye)
- 10 g yarma (isteğe göre)
- 10 g nohut (isteğe göre)
- 1 çay kaşığı tuz
- birkaç diş sarımsak (servis için)
Andırın Tirşiği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Yabani pancarı çok ince kıyın ve bol suyla en az iki kez yıkayın.
- Suyu 50 °C'ye ısıtın, 50 g unu katıp iyice karıştırın, yoğurdu ekleyin; kıyılmış pancarı ve isteğe göre yarma ile nohudu katıp karıştırın.
- Karışımı düzleyin, yüzeyi kalan unla ince bir kat olacak şekilde tamamen kapatın; kabın kapağını ve çevresini hava almayacak şekilde örtüp 27-30 °C'de en az 10 saat mayalandırın (kabarmamışsa 3-4 saat daha bekletin).
- Üstteki unu karışıma yedirin, tencereyi ateşe koyup kaynayana kadar sürekli karıştırın; kaynama yatışınca kapağı kapatıp 5-10 dakikada bir karıştırarak çorba kıvamına gelene kadar pişirin.
- Tirşiği 10 °C'ye kadar soğutun, rendelenmiş sarımsağı ve tuzu ekleyip bulgur pilavıyla soğuk servis edin.
Püf Noktası
Mayalanmayı ve pişirmeyi asla kısaltmayın; belgede yabani pancarın çiğken zehirli olduğu belirtilir ve tirşik ancak uzun mayalanma ve pişirmeyle yenir hâle gelir.
Andırın Tirşiği Yanına Ne Gider?
- Bulgur pilavı
- Taze soğan
Soru & Cevap
Tirşik neyle yapılır?
Tescil belgesine göre Andırın'da yabani pancar denen bitkiden; bitki un, yoğurt, isteğe göre yarma ve nohutla mayalandırılıp pişirilir.
Yabani pancar çiğ yenir mi?
Hayır. Belgede zehirli bir bitki olarak tanımlanır; ancak uzun mayalanma ve pişirmeden sonra yenir. Tanımayanlar doğadan toplamamalıdır.
Tirşik ne kadar mayalanır?
Havayla teması kesilerek 27-30 °C'de en az on saat; kabarmamışsa üç dört saat daha.
Tirşik sıcak mı içilir?
Hayır. Pişen tirşik 10 °C'ye kadar soğutulur, sarımsakla soğuk içilir ve bulgur pilavıyla sunulur.
Bir kâse Andırın tirşiği kaç kalori?
Yaklaşık 350 ml'lik bir kâse 115 kcal kadardır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!