Antep Menengiç Kahvesi
Gaziantep'in dağlık kesiminde kendiliğinden yetişen menengiç meyvesi kavrulup dövülerek ya da taş değirmende çekilerek menşe adlı bir macuna dönüştürülür; kahve çekirdeği içermeyen bu içecek, macunun sütle kısık ateşte pişirilmesiyle hazırlanır ve kapaklı bakır fincanda sunulur.
Tarihçe & Hikaye
Antep Menengiç Kahvesi, Gaziantep'in dağlık yerlerinde kimse ekmeden biten menengiç ağacının küçük meyvelerinden yapılır; içinde kahve çekirdeği yoktur, yani bir kahve ikamesidir ve tescil belgesine göre kafein içermez. Meyveye yörede melengiç de dendiği ve kent hem Antep hem Gaziantep diye anıldığı için tescil, bu adın yanında Gaziantep Menengiç Kahvesi, Antep Melengiç Kahvesi ve Gaziantep Melengiç Kahvesi biçimlerini de korur. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin 2017'deki başvurusuyla ürün, 2020'de 627 numarayla menşe adı olarak tescillenmiştir. Belgeye göre kentte bu içecek 1600'lü yıllardan bu yana yapılmaktadır; rivayete göre IV. Murat, Bağdat Seferi'nde Antep'te mola verdiğinde kendisine menengiç kahvesi ikram edilmiştir.
Tescilin asıl konusu, kahvenin yapıldığı macundur. Yabani meyveler ekim-kasım aylarında rengi yeşil-maviye dönünce olgunlaşmış sayılır ve toplanır. Yıkanıp güneşte kurutulan meyveler kahverengileşene dek kavrulur; sonra dövülerek ya da taş değirmenli makinede çekilerek macun hâline getirilir ve cam kavanozlara konur. Belgeye göre meyvenin yüzde 44-56'sı yağdır; bu yüzden kavanozda macunun üstünde yağ toplanabilir ve kullanmadan önce karıştırmak gerekir. Belgede çekilen ürün için verilen en az 1 cP'lik viskozite sınırı ise suyun akışkanlığına denk gelen bir alt sınırdır; her macun bunu fazlasıyla aştığından ayırt edici bir ölçüt sayılmaz, değer eksik yazılmış olabilir.
Kahveyi pişirmek için tescildeki yöntem izlenir: iyice karıştırılan macun sütle cezveye alınır ve kısık ateşte durmadan karıştırılarak kaynayana dek pişirilir. Geleneksel sunum kapaklı bakır fincandadır. Tescil ev ölçüsü vermediği için burada bir ev tarifindeki oran kullanıldı: iki su bardağı süte iki tatlı kaşığı macun. Bazı tariflerde süt yerine su ve şeker de görülür; tescilli yöntemde şeker yoktur, dileyen sonradan ekleyebilir. Kalori, şekersiz olarak iki porsiyon üzerinden verildi.
Antep Menengiç Kahvesi Tarifi
Malzemeler
- 2 su bardağı (~400 ml) süt
- 2 tatlı kaşığı (~20 g) Antep menengiç kahvesi (macun)
- damak tadına göre şeker (isteğe bağlı, öneri)
Antep Menengiç Kahvesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kavanozdaki macunu, üstte toplanan yağla birlikte iyice karıştırıp homojen hâle getirin.
- Sütü cezveye alın ve menengiç macununu ekleyin.
- Cezveyi kısık ateşe koyun; macun sütte tamamen dağılsın diye durmadan karıştırarak kaynamaya yaklaşana dek pişirin.
- Yüzeyde köpük belirip kahve kaynayınca ocaktan alın; dileyen bu aşamada şeker ekleyebilir (öneri).
- Kapaklı bakır fincanlara paylaştırıp sıcak servis edin.
Püf Noktası
Macunu kullanmadan önce mutlaka karıştırın: yağı bol olduğundan kavanozun üstünde yağ tabakası ayrılır. Sütü yüksek ateşe koymayın; kısık ateşte ve sürekli karıştırarak ısıtmak hem macunun sütte iyice çözülmesini sağlar hem de sütün dibe tutmasını önler.
Antep Menengiç Kahvesi Yanına Ne Gider?
- Lokum
- Bir bardak su
- Kuru meyve
Soru & Cevap
Menengiç kahvesinde kahve var mı?
Hayır. Kavrulup macuna dönüştürülen menengiç meyvesinden yapılan bir kahve ikamesidir; tescil belgesine göre kafein içermez.
Menengiç ile melengiç aynı şey mi?
Evet, aynı yabani meyvenin iki adıdır. Tescil de Antep ve Gaziantep adlarını hem menengiç hem melengiç biçimiyle korur.
Su ile mi, süt ile mi pişirilir?
Tescilli yöntemde sütle, kısık ateşte karıştırılarak kaynayana dek pişirilir. Bazı ev tariflerinde su ve şeker de kullanılır.
Kavanozdaki yağ tabakası normal mi?
Evet. Meyve çok yağlı olduğu için macunun üstünde yağ toplanabilir; kullanmadan önce karıştırmak yeterlidir.
Menengiç meyvesi ne zaman toplanır?
Tescil belgesine göre ekim-kasım aylarında, rengi yeşil-maviye döndüğünde; ardından yıkanıp güneşte kurutulur.
Nasıl sunulur?
Tescil belgesine göre geleneksel sunum kapaklı bakır fincandadır; kahve sıcak servis edilir.
Bir porsiyon Antep menengiç kahvesi kaç kalori?
Şekersiz ve iki porsiyon hesabıyla bir porsiyon yaklaşık 175 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!