Antep Zahter Çayı
Gaziantep'te mayısta toplanıp gölgede kurutulan zahterin yaprak, çiçek ve sürgün uçlarının sıcak suda demlenmesiyle hazırlanan, kekiği andıran kokulu, 2022'den beri mahreç işaretli bitki çayı.
Tarihçe & Hikaye
Antep Zahter Çayı, Gaziantep'te kurutulmuş zahterin sıcak suyla demlenmesiyle hazırlanan, kekiği andıran güzel kokulu bir bitki çayıdır. Gaziantep Ticaret Borsası'nın 2021'deki başvurusuyla 2022'de mahreç işareti olarak tescil edilmiştir (Tescil No 1110); belgede ürünün öbür adı Gaziantep Zahter Çayı olarak geçer. Tescil belgesine göre bölge halkının eskiden beri severek içtiği bu çay, ilin mutfak kültürünün önemli ürünlerinden biri sayılır ve adı Gaziantep'le ün bağı taşır.
Zahter, yörede karabaş kekik, sater ya da zater diye de anılır. Yaprakları oval, yumurtayı andıran biçimdedir; çiçekleri eflatun, pembe ya da beyaz tonlardadır ve bitki güzel kokuludur. Çay için bitkinin toprak üstünde kalan kısımları kullanılır. Belgeye göre zahter ilde aşağı yukarı mayıs ayında toplanır. Kesilen dallar gıdaya uygun kaplarda yeterli suyla özenle yıkanır, suyu süzüldükten sonra parçalanmadan, havadar ve doğrudan güneş görmeyen bir yerde, gıdaya uygun sergiler üzerinde bir hafta kadar kurutulur; kurutma uygun makinelerle de yapılabilir. Kuruyan dallar ufalanır, saplar ayıklanır ve geriye yaprak, çiçek ve sürgün uçlarından oluşan bir karışım kalır. Tescile göre üretimin her aşaması Gaziantep sınırları içinde yapılmalı, tercihen de ilde yetişen zahter kullanılmalıdır.
Çayın yalnızca iki bileşeni vardır: zahter ve sıcak su. Belge ölçü olarak 200 ml'lik bir su bardağına ortalama 2 g zahter önerir. Zahter iki yolla hazırlanır: ya sıcak suda 3-4 dakika demlenir ya da bir süzgece konup üzerinden sıcak su geçirilir. Şeker, bal ya da limon zorunlu değildir; isteyen beyaz toz şeker, bal ya da bir dilim limon katabilir. Aşağıdaki tarif bu oranla dört bardak içindir (8 g zahter, 800 ml su).
Kurutulmuş zahter dökme ya da paketli olarak satılır; serin, kuru, kokulardan uzak ve doğrudan güneş almayan bir yerde saklanmalıdır. Denetimleri Gaziantep Ticaret Borsası'nın koordinasyonunda, Şehitkâmil Ziraat Odası'nın ve il tarım müdürlüğünün temsilcilerinin de yer aldığı en az 3 kişilik bir kurul yılda en az bir kez yapar. Kalori şekersiz ve balsız bir bardak için verildi; hesapta kuru yaprağın tamamı sayıldı, oysa yapraklar süzülüp ayrıldığından gerçek değer daha da düşüktür.
Antep Zahter Çayı Tarifi
Malzemeler
- 8 g (bardak başına 2 g) kurutulmuş zahter (yaprak, çiçek ve sürgün ucu karışımı; süzülür)
- 800 ml (4 su bardağı) sıcak su
- isteğe göre beyaz toz şeker ya da bal (isteğe bağlı)
- isteğe göre limon dilimi (isteğe bağlı)
Antep Zahter Çayı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Suyu kaynatın; kaynayınca ocaktan alın (öneri: yeni kaynamış su kullanın).
- Demleme yolu: Kurutulmuş zahteri sıcak suya koyup 3-4 dakika bekletin (öneri: demlikte, kapağı kapalı demleyin).
- Süzgeç yolu: Her bardak için 2 g zahteri bir çay süzgecine alıp bardağın üzerinde tutun ve 200 ml sıcak suyu içinden geçirin.
- Demleme yolunu seçtiyseniz çayı süzerek bardaklara paylaştırın; isteğe göre toz şeker, bal ya da limon ekleyip sıcak servis edin.
Püf Noktası
Ölçüyü bardak başına 2 g zahterde, demleme süresini de 3-4 dakikada tutun; daha uzun bekletmek kokuyu sertleştirebilir (öneri). Kurutulmuş zahteri temiz, kuru, serin, güneş görmeyen ve kokulardan uzak bir yerde saklayın; tescil belgesi de bu koşulları ister. Ağzı sıkı kapanan bir kavanoz kokuyu korumaya yardım eder (öneri).
Antep Zahter Çayı Yanına Ne Gider?
- Kuru meyve
- Simit
- Kurabiye
Soru & Cevap
Zahter nedir?
Gaziantep'te karabaş kekik, sater ya da zater diye de bilinen, oval yapraklı ve eflatun, pembe ya da beyaz çiçekli, güzel kokulu bir bitkidir. Çayda toprak üstündeki kısımları kullanılır.
Antep zahter çayı nasıl demlenir?
Tescil belgesi 200 ml'lik bir su bardağı için ortalama 2 g kurutulmuş zahter önerir. Zahter ya sıcak suda 3-4 dakika demlenir ya da bir süzgece konup üzerinden sıcak su geçirilir.
İçine şeker ya da bal konur mu?
Zorunlu değildir; çay aslında yalnızca zahter ve sıcak suyla yapılır. Tescil belgesi isteyenin beyaz toz şeker, bal ya da limon eklemesine de yer verir.
Zahter ne zaman toplanır, nasıl kurutulur?
Gaziantep'te zahter genellikle mayıs ayında hasat edilir. Dallar yıkanıp süzüldükten sonra havadar ve gölge bir yerde yaklaşık bir hafta kurutulur, ardından ufalanıp saplarından ayıklanır.
Kurutulmuş zahter nasıl saklanır?
Tescil belgesine göre temiz, kuru, serin, kokulardan uzak ve doğrudan güneş almayan bir yerde saklanmalıdır; ağzı kapalı bir kap kullanmak da iyi olur (öneri).
Bir bardak Antep zahter çayı kaç kalori?
Şekersiz ve balsız bir su bardağı (200 ml) Antep zahter çayı yaklaşık 5 kcal'dir; şeker ya da bal eklendikçe kalori yükselir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!