Arabaşı
Unla suyun koyulaşana kadar pişirilip tepside soğutulduğu ve baklava dilimi kesilen hamurun, salçalı, hindi etli, limonlu acı çorbayla birlikte lokma lokma yutularak yendiği Afyon usulü arabaşı.
Tarihçe & Hikaye
Arabaşı, İç Anadolu'nun kış çorbasıdır ve Afyonkarahisar'da da sevilir. Vikipedi, adının kökeni kesin olmamakla birlikte yaygın görüşe göre soğuk kış gecelerinde akşam yemeğinden sonra ara sıcak olarak içildiği için ara-aşından geldiğini, ilk örneklerinin keklik, sonrakilerin horoz etiyle yapıldığını aktarır. Çorbayı ayıran, yanında ekmek değil, ayrıca pişirilip soğutulmuş hamur olmasıdır: hamurdan bir parça alınır, sıcak çorbayla birlikte çiğnenmeden yutulur. Eskiden çorba ortak bir tastan içilir, hamuru tasa ilk düşüren bir sonraki arabaşıyı evinde vermekle yükümlü sayılırdı.
Kültür Portalı'nın Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yayınından aktardığı Afyon usulünde çorba hindi etiyle yapılır; yerine tavuk ya da av eti de kullanılabilir. Köylerde hamur bir tepsiye dökülüp ortası açılır, çorba tas denen büyük kâsede ortaya konur ve herkes önce hamurdan, sonra çorbadan alır. Soğuk hamurla sıcak, acılı çorbanın buluşması arabaşının tadını verir.
Sizden Gelenler
Arabaşı Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 2,5 su bardağı un (2 su bardağı hamur, yarım su bardağı çorba için)
- 9 su bardağı su (2'si soğuk, 7'si sıcak)
- 2 tatlı kaşığı tuz
- 3 yemek kaşığı tereyağı
- 3 yemek kaşığı salça
- 1,5 su bardağı hindi eti (pişmiş ve didiklenmiş; ya da tavuk)
- 2 su bardağı et suyu
- 1 tatlı kaşığı karabiber
- 1 tatlı kaşığı kırmızı biber
- 3 yemek kaşığı limon suyu
Püf Noktası
Hamuru pişirirken çok hızlı karıştırın, topaklanmasın. Tabağı ıslatırsanız soğuyan hamur kolayca kesilir ve kalkar. Hamur soğuk, çorba sıcak ve acılı olmalı; arabaşının tadı bu zıtlıktan gelir. Hamur çiğnenmez, çorbayla yutulur.
Nasıl Yapılır?
- Hamur: 2 su bardağı unu ve tuzun yarısını bir tencerede 2 su bardağı soğuk suyla topaksız ezin. 3 su bardağı sıcak suyu ekleyip hızla karıştırarak koyulaşana kadar pişirin.
- 25–30 cm çapında yayvan bir tabağı ya da tepsiyi ıslatın, pişen hamuru içine dökün. Soğuyunca baklava dilimi şeklinde kesin.
- Çorba: tereyağını bir tencerede eritin, kalan yarım su bardağı unu ekleyip hafif sararana kadar 2–3 dakika kavurun.
- Salçayı, hindi etini, et suyunu, kalan tuzu ve kalan 4 su bardağı sıcak suyu ekleyip kaynayana kadar karıştırın. Kaynayınca 5 dakika daha pişirin.
- Karabiberi, kırmızı biberi ve limon suyunu ekleyin. Çorbayı sıcak olarak, soğumuş hamurla birlikte servis edin; bir parça hamur alıp çorbayla birlikte yutun.
Arabaşı Yanına Ne Gider?
- Turşu
- Tel helva
- Çay
Sıkça Sorulan Sorular
Arabaşı adı nereden gelir?
Kesin bilinmiyor. Vikipedi'ye göre yaygın görüş, soğuk kış gecelerinde akşam yemeğinden sonra ara sıcak olarak içildiği için ara-aşı sözünden geldiği yönündedir.
Arabaşı hamuru nasıl yenir?
Soğuk hamurdan bir parça alınır ve sıcak çorbayla birlikte çiğnenmeden yutulur. Hamur ekmek yerine geçer.
Afyon usulü arabaşında hangi et kullanılır?
Kültür Portalı'ndaki Afyon tarifinde hindi eti kullanılır; yerine tavuk ya da av etleri de konabilir.
Hamuru tasa düşürmenin anlamı ne?
Vikipedi'nin aktardığı eski bir geleneğe göre arabaşı ortak tastan içilirken hamuru çorbaya ilk düşüren, bir sonraki arabaşı sofrasını kendi evinde kurardı.
Arabaşı kaç kalori?
Bu tarifle hamuruyla birlikte bir porsiyon (altıda biri) yaklaşık 285 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!