Arapgir Dolaması
Kıyma, çekilmiş kuyruk yağı ve iki çeşit bulgurla hazırlanan harcın salamura asma yaprağına küçük kareler hâlinde sarılıp tereyağında kavrulmuş salçayla pişirildiği Malatya Arapgir yaprak dolması.
Tarihçe & Hikaye
Arapgir dolaması, Arapgir Belediyesi adına 2021 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Bildik yaprak sarmasından farkı biçimidir: Kenarları iki buçuk-üç santimlik küçük kareler hâlinde sarılır. Tescil belgesine göre eskiden yalnızca çekilmiş kuyruk yağının bulgurla yoğrulmasıyla yapılırdı ve bu yüzden kuyruk dolması da denirdi; bugün harca kıyma da girer. Yaprak salamura asma yaprağıdır: Haziranda toplanan yapraklar kaya tuzlu kaynar suda bir iki gün bekletilir, sapları tuzlanıp suyu sıkılır ve hava almayacak kaplarda saklanır.
Belgedeki tarifte bulgurlar sıcak suyla ıslatılır, soğanla maydanoz ince kıyılır. Bulgur yumuşayınca kıymayı, kuyruk yağını, soğanı ve salçayı alır ve üç beş dakika yoğrulur; pul biber, karabiber ve maydanoz eklenir. Yaprak salamura olduğu için tuza dikkat edilir. İki-üç santime ayarlanan yaprağın ortasına bir tatlı kaşığı harç konur; üst kısım içe, ardından yanlar içe katlanıp alt kısım üzerine sarılır. Tencerenin dibine yörede boccik denen, temizlenmiş keçi kuyruğu yerleştirilir ve dolamalar dikkatle dizilir. Bir iki bardak ılık su eklenip orta ateşte iki saat pişirilir; ilk yarım saatten sonra üzerine tereyağında kavrulmuş salça dökülür ve dağılmasın diye ağır bir kapak konur. İsteyen maydanoz ve karabiber serpip sunar.
Ölçüler belgedeki altı kişilik tariften alınmıştır; kalori bir porsiyon içindir. Boccik isteğe bağlıdır ve hesaba katılmamıştır.
Arapgir Dolaması Tarifi
Malzemeler
- 1 kg salamura üzüm yaprağı
- 300 g orta yağlı küçükbaş kıyması
- 150 g çekilmiş kuyruk yağı
- 150 g pilavlık bulgur
- 70 g ince bulgur
- 2 adet soğan
- 1/2 demet maydanoz
- 30 g karışık salça (domates ve biber)
- 1 tatlı kaşığı, 1/2 tatlı kaşığı pul biber ve karabiber
- 100 g tereyağı
- 1 adet boccik (temizlenmiş keçi kuyruğu, isteğe göre)
Arapgir Dolaması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Bulgurları sıcak suyla ıslatın; kıyma, kuyruk yağı, ince doğranmış soğan ve salçanın yarısıyla 3-5 dakika yoğurun, pul biber, karabiber ve maydanozu katın (yaprak salamura olduğu için tuzu dikkatli kullanın).
- Yaprakları 2-3 cm'lik karelere göre ayarlayıp ortalarına birer tatlı kaşığı harç koyun; üst kısmı, sonra yanları içe katlayıp alt kısmı üzerine sararak küçük kareler yapın.
- Tencerenin dibine isterseniz boccik koyun ve dolamaları dikkatle dizin; 1-2 su bardağı ılık su ekleyin.
- Orta ateşte pişirmeye başlayın; ilk yarım saatten sonra tereyağında kavurduğunuz kalan salçayı üzerine dökün ve dağılmasınlar diye üzerine ağır bir kapak koyun.
- Toplam 2 saat pişirin; tabağa alıp isteğe göre maydanoz ve karabiber serperek servis edin.
Püf Noktası
Harca tuz eklerken yaprağın salamura olduğunu unutmayın; belge de buna dikkat çeker.
Arapgir Dolaması Yanına Ne Gider?
- Yoğurt
- Ayran
Soru & Cevap
Arapgir dolamasının farkı nedir?
Salamura asma yaprağına kenarları 2,5-3 santimlik küçük kareler hâlinde sarılır.
Kuyruk dolması ne demek?
Belgeye göre dolama eskiden yalnız çekilmiş kuyruk yağı ve bulgurla yapıldığı için bu adla da anılırdı.
Boccik nedir?
Tencerenin dibine konan, temizlenmiş keçi kuyruğuna Arapgir'de verilen addır.
Dolama ne kadar pişer?
Orta ateşte iki saat; ilk yarım saatten sonra üzerine tereyağında kavrulmuş salça dökülür.
Bir porsiyon Arapgir dolaması kaç kalori?
Belgedeki altı kişilik ölçülerle bir porsiyon yaklaşık 735 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!