Arhavi Termonisi
Haşlanmış barbunya ya da kuru fasulyenin pilavlık bulgurla kaynatılıp şeker yerine siyah üzüm ya da armut pekmeziyle tatlandırıldığı, nişastayla aşure kıvamına getirilen, Laz aşuresi de denen coğrafi işaretli Arhavi tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Termoni, Lazların yaşadığı Doğu Karadeniz ilçelerinde yapılan, aşureye benzeyen bir tatlıdır; termon ya da ekşaşi adlarıyla da bilinir. Arhavi'deki biçimi, ilçenin ticaret odası ve belediyesinin ortak başvurusuyla 5 Mayıs 2025'te 1732 numarayla Arhavi Termonisi adıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre Arhavi aşuresi ya da Laz aşuresi diye de anılan bu tatlıya şeker konmaz. Tadını yerli, kokulu Isabella üzümünden ya da farklı armut çeşitlerinden yapılan pekmez verir. Yörede çevre halkların Lazlara 'Lazlar yapar termoni' diye takıldığı bir söz de anlatılır.
Barbunya ya da kuru fasulye kırk dakika kadar haşlanır, süzülüp soğuk suyla yıkanır. Üzerine pilavlık bulgur ve su eklenir, karışım bir saat kaynatılır. Ayrı bir kapta mısır nişastası ya da mısır unu biraz suyla çırpılarak açılır. Önce nişasta, ardından pekmez ve tuz tencereye katılır ve tatlı karıştırılarak aşure kıvamına gelene kadar kısık ateşte on beş dakika daha pişirilir. Termoni sıcak ya da soğuk sunulur, isteğe göre üzerine orta çekilmiş fındık serpilir.
Arhavi Termonisi Tarifi
Malzemeler
- 320 g barbunya ve/veya kuru fasulye
- 170 g pilavlık bulgur
- 400 g siyah üzüm ya da armut pekmezi
- 6 g tuz
- 1 litre (+ 100 ml nişasta için) su
- 20 g mısır nişastası ya da mısır unu
- biraz fındık, orta çekilmiş (isteğe göre, üzerine)
Arhavi Termonisi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Barbunyayı ve/veya kuru fasulyeyi tencerede yaklaşık 40 dakika haşlayın; süzüp suyunu atın ve soğuk suyla yıkayın.
- Üzerine bulguru ve 1 litre suyu ekleyip karışımı 60 dakika kaynatın.
- Ayrı bir kapta nişastayı 100 ml suyla çırparak iyice çözün.
- Çözülmüş nişastayı, ardından pekmezi ve tuzu sırayla tencereye ekleyin.
- Karıştırarak, aşure kıvamına gelene kadar kısık ateşte 15 dakika daha kaynatın.
- Sıcak ya da soğuk servis edin; isterseniz üzerine orta çekilmiş fındık serpin.
Püf Noktası
Fasulyenin haşlama suyunu mutlaka dökün ve fasulyeyi yıkayın; tatlıya fasulye kokusu geçmez. Pekmezi en sonda ekleyin ki uzun kaynamada acılaşmasın. Termoni buzdolabında (4-6 °C) dört gün saklanabilir.
Arhavi Termonisi Yanına Ne Gider?
- Fındık
- Türk kahvesi
Soru & Cevap
Termoni nedir?
Fasulye ve bulgurun pekmezle pişirildiği, aşureye benzeyen bir Laz tatlısıdır; termon ya da ekşaşi de denir.
Arhavi Termonisi tescilli mi?
Evet; Arhavi'nin ticaret odası ve belediyesinin başvurusuyla 5 Mayıs 2025'te 1732 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi.
Termoniye şeker konur mu?
Hayır; tescil belgesine göre yalnızca siyah üzüm (Isabella) ya da armut pekmeziyle tatlandırılır.
Termoni nasıl saklanır?
Belgeye göre 4-6 °C'de, yani buzdolabında dört gün saklanabilir.
Bir kâse termoni kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (altıda biri) yaklaşık 480 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!