Asma Yaprağı Sarması
Yağlı kıyma, pilavlık bulgur, soğan, maydanoz, salça ve baharatlarla yoğrulan harcın bağ yapraklarına sarılıp yağda kavrulmuş salçalı sosla suyunu çekene kadar pişirildiği etli Adıyaman sarması.
Tarihçe & Hikaye
Asma yaprağı sarması Adıyaman mutfağında önemli bir yer tutar ve evden eve değişen pek çok biçimde yapılır. Kültür Portalı'ndaki Adıyaman tarifi etli ve bulgurludur: yağlı kıyma, pilavlık bulgur, ince kıyılmış soğan ve maydanoz; salça, pul biber, karabiber ve sumakla birlikte sıcak suyla harmanlanıp yoğrulur, sonra bağ yapraklarına tek tek sarılır. Sarmalar, ayrı bir tencerede yağda kavrulan salçayla hazırlanan sosla pişirilir.
Yörede pirinçle sarma yapıldığında içine et konmaz; etli sarmanın tahılı bulgurdur. Mevsiminde taze bağ yaprağı kullanılır, mevsim dışında ise salamura yaprağa başvurulur. Pişerken sarmaların açılıp dağılmaması için üzerlerine ters çevrilmiş bir porselen tabak kapatılır, tencerenin kapağı da onun üstüne örtülür ve sarmalar suyunu çekene kadar pişirilir.
Asma yaprağına iç doldurup sarma geleneği Anadolu'nun birçok yöresinde yaşar ve her yörede iç harcı değişir. Komşu Malatya'nın tescilli tevek yaprağı sarmasında da pilavlık bulgur ve kıyma kullanılır; yine Malatya'ya bağlı Arapgir'in tescilli dolaması da kıymayla ve bulgurla hazırlanır. Sarmalar genellikle üzerine limon sıkılarak ya da yoğurtla yenir.
Sizden Gelenler
Asma Yaprağı Sarması Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 250 g bağ yaprağı (taze ya da salamura)
- 300 g yağlı kıyma
- 3 su bardağı pilavlık bulgur
- 1 adet kuru soğan
- yarım demet maydanoz (ince kıyılmış)
- 1 yemek kaşığı biber salçası
- 1 tatlı kaşığı domates salçası
- 1 yemek kaşığı sıvı yağ
- 1 tatlı kaşığı kırmızı pul biber
- 1 çay kaşığı sumak
- 1 çay kaşığı karabiber
- yeteri kadar tuz
- yeteri kadar sıcak su (harç ve sos için)
Püf Noktası
Harcı sıcak suyla yoğurmak bulgurun ön ıslanmasını sağlar, sarmalar tencerede çiğ kalmaz. Sarmaları sık dizin ve üzerlerine ters bir porselen tabak kapatın; kaynarken açılmazlar. Salamura yaprak kullanıyorsanız tuzunu iyice aldırın ve harca koyacağınız tuzu azaltın.
Nasıl Yapılır?
- Taze yaprakları kaynar suda birkaç dakika bekletip süzün. Salamura yaprak kullanacaksanız tuzunu atması için önceden birkaç saat sıcak suda bekletin. Saplarını kesin.
- Geniş bir kapta kıymayı, ince kıyılmış soğanı ve maydanozu, biber salçasını, pul biberi, karabiberi, sumağı, tuzu ve bulguru birleştirin. Azar azar sıcak su serperek harcı iyice yoğurun.
- Yaprakları parlak yüzü alta gelecek şekilde serin. Alt kısmına bir tatlı kaşığı harç koyun, kenarlarını içe katlayıp rulo halinde sarın. Bulgur şişeceği için çok sıkı sarmayın. Sarmaları tencereye sık sık dizin.
- Ayrı bir tencerede yağı ısıtıp domates salçasını kavurun. Sarmaları pişirmeye yetecek kadar su ekleyin ve kaynatın. Kaynayan sosu sarmaların üzerine dökün.
- Sarmaların üzerine ters çevrilmiş bir porselen tabak kapatın, tencerenin kapağını da örtüp ocağa alın. Kaynayınca altını kısın ve sarmalar suyunu çekene kadar yaklaşık 45–50 dakika pişirin.
- Biraz dinlendirdikten sonra yoğurt ve limonla servis edin.
Asma Yaprağı Sarması Yanına Ne Gider?
- Yoğurt
- Limon dilimleri
- Ayran
Sıkça Sorulan Sorular
Adıyaman sarması pirinçle mi bulgurla mı yapılır?
Kültür Portalı'ndaki Adıyaman tarifinde etli sarma pilavlık bulgurla yapılır. Yörede sarma pirinçle yapıldığında ise içine et konmaz.
Taze yaprak mı kullanılır, salamura mı?
Mevsiminde taze bağ yaprağı, mevsim dışında salamura yaprak kullanılır. Salamura yaprak çok tuzlu olduğu için kullanmadan önce birkaç saat sıcak suda bekletilmelidir.
Sarmalar pişerken neden dağılır?
Gevşek sarılan ya da tencereye seyrek dizilen sarmalar kaynarken açılır. Sarmaları sık dizin ve üzerine ters çevrilmiş bir porselen tabak kapatın. Çok sıkı sarmak da iyi değildir; bulgur şişecek yer bulamaz ve sarma sertleşir.
Sarmanın sosu nasıl hazırlanır?
Ayrı bir tencerede yağda salça kavrulur, üzerine sarmaları pişirmeye yetecek kadar su eklenir. Kaynayan sos sarmaların üzerine dökülür ve sarmalar bu sosla suyunu çekene kadar pişer.
Asma yaprağı sarması kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (altıda biri) yaklaşık 490 kcal'dir. Kalorinin çoğu bulgurdan ve yağlı kıymadan gelir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!