Bartın Ağda Tatlısı
Çöven kökü suyunun saatlerce çırpılarak köpürtüldüğü, limon tuzuyla kaynatılan koyu şeker şerbetiyle tahta kürekle karıştırılarak beyaz, yapışkan bir macun hâline getirildiği Bartın tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Bartın Ağda Tatlısı, 8 Ekim 2020'de Bartın Belediyesi adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre şeker, su, limon tuzu ve çöven kökünden elde edilen köpükle hazırlanan beyaz renkli, macun kıvamında bir tatlıdır. İlk olarak Ağdacı köyünde yapılmaya başlanmış, geleneksel olarak tahta sandıklar içinde sokaklarda seyyar olarak satılmış, zamanla bütün Bartın'a yayılıp bu adla ün kazanmıştır.
Çöven kökleri tozdan ve topraktan arınsın, burukluğu gitsin diye iki gece suda bekletilir. İki kilo köke kırk litre su eklenir ve kalaylı bakır kazanda bir saat kaynatılır; belgede kazan içindeki sıcaklığın 115 °C'ye ulaştığı yazar, ancak açık kazanda su 100 °C'yi aşamayacağından bu değerin şerbet için verildiği anlaşılıyor. Su bir buçuk iki saat demlenip açık çay rengini alınca kökler çıkarılır, su ince süzgeç ya da tülbentten süzülür ve kabuğu soyulmuş pür çalısıyla bir bir buçuk saat çırpılarak köpürtülür. Tahta kürekle alınan köpük küreğe yapışmadan kolayca düşüyorsa kıvamı gelmiştir.
Şerbet için yirmi kilo şeker, iki litre su ve 20 g limon tuzu kalaylı bakır kazanda 110-115 °C'ye ulaşana dek elli altmış dakika kaynatılır. Kürekle alınan biraz şerbet suya bırakıldığında dağılmayıp üst üste yığılıyorsa şerbet köpükle birleşmeye hazırdır; otuz kırk dakika soğutulur. Soğuyan şerbete köpük katılır ve tahta kürekle, alt tarafı sararmasın diye dibinden kaldırılarak bir buçuk iki saat karıştırılır. Sonunda ağda macun kıvamında, yapışkan ve beyaz olmalıdır. Çöven yalnızca bu geleneksel ölçüde, iyice süzülmüş su olarak kullanılmalıdır; ev için ağda yapmak kızgın şerbet nedeniyle tehlikelidir. Kalori, şerbetteki şekere göre 30 gramlık porsiyon için verildi.
Bartın Ağda Tatlısı Tarifi
Malzemeler
- 1 kg kristal şeker (tescilde 20 kg)
- 100 ml su (şerbet; tescilde 2 l)
- 1 g limon tuzu (tescilde 20 g)
- ~100 g kök + 2 l su çöven otu kökü (tescilde 2 kg + 40 l su; süzülmüş suyu köpürtülür)
Bartın Ağda Tatlısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Çöven köklerini iki gece suda bekletin, suyla bir saat kaynatıp demlendirin ve süzün.
- Süzülen çöven suyunu pür çalısıyla köpük küreğe yapışmadan düşene dek çırpın.
- Şeker, su ve limon tuzunu 110-115 °C'ye dek kaynatıp şerbet suya damlatınca yığılacak kıvama getirin ve soğutun.
- Soğuyan şerbete köpüğü katın.
- Tahta kürekle dibinden kaldırarak bir buçuk iki saat, beyaz ve yapışkan bir macun olana dek karıştırın.
Püf Noktası
Şerbeti köpüğe katmadan önce otuz kırk dakika soğutun; tescile göre kızgın şerbet köpüğü söndürür, ağda beyazlığını kazanamaz.
Bartın Ağda Tatlısı Yanına Ne Gider?
- Çay
- Su
Soru & Cevap
Bartın ağda tatlısı neyle yapılır?
Çöven otu kökü suyu, kristal şeker, limon tuzu ve suyla.
Nerede ortaya çıkmıştır?
Tescile göre ilk olarak Ağdacı köyünde yapılmıştır.
Nasıl satılırdı?
Geleneksel olarak tahta sandıklar içinde sokaklarda seyyar olarak.
Ağda nasıl bir kıvamdadır?
Beyaz, yapışkan ve macun kıvamında.
Bir porsiyon Bartın ağda tatlısı kaç kalori?
30 gramlık bir porsiyon yaklaşık 115 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!