Beypazarı Dolması
İnce ve damarsız Ak Püskül asma yaprağına kuzu eti, pirinç, kuru ve yeşil soğan, maydanoz, dereotu, salça ve limonla hazırlanan harcın serçe parmağı inceliğinde sıkıca sarıldığı, kısık ateşte pişirilip bol suyuyla sofraya gelen coğrafi işaretli Beypazarı yaprak sarması.
Tarihçe & Hikaye
Beypazarı dolması ya da Beypazarı yaprak sarması, Ankara'nın Beypazarı ilçesinde gündelik sofraların olduğu kadar düğünlerin ve özel davetlerin de vazgeçilmez ikramıdır. Beypazarı Belediyesi'nin başvurusuyla 20 Mayıs 2022'de 1115 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi. Tescil belgesi onu ötekilerden ayıran iki şeyin altını çizer: sarmaların çok ince, sıkı ve küçük sarılması ve yemeğin suyuyla birlikte, sulu servis edilmesi.
Sarmada yörede yetişen Ak Püskül, bir başka adıyla Ak Büzgülü üzümün ince ve damarsız yaprakları kullanılır. Harca çiğ kuzu eti, pirinç, kuru ve yeşil soğan, maydanoz, dereotu, salça, pul biber, karabiber ve kırmızı toz biber girer. Ekşiliği limon suyu verir; belgeye göre onun yerine limon tuzu, koruk suyu ya da ekşi erik pestili de kullanılabilir. Sarmalar tencereye boşluk kalmadan dizilir, önce az su ve yağla, sonra su eklenerek kısık ateşte toplam 45 dakika pişirilir.
Kültür Portalı'ndaki Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü kaynaklı tarifte de sarmanın suyunun Beypazarı'nda çok meşhur olduğu yazılıdır. Aynı notta, tabakta kalan suyun tamamı içilmezse 'Ayaş'tan dönülür' diye bir deyim bulunduğu anlatılır; isteyen pişerken içine bir parça ekşi pestil de atar.
Beypazarı Dolması Tarifi
Malzemeler
- 1 kg salamura asma yaprağı (ya da 3 kg taze yaprak)
- 360 g pilavlık pirinç
- 500 g dolmalık çekilmiş kuzu eti
- 350 g kuru soğan
- 300 g domates salçası
- 200 g yeşil soğan
- 150 g maydanoz
- 100 g dereotu
- 20 g tuz
- 14 g pul biber
- 12,5 g karabiber
- 8 g kırmızı toz biber
- 2 limon limon suyu (ya da 5 g limon tuzu, 100 ml koruk suyu veya 100 g ekşi erik pestili)
- 170 ml sıvı yağ
- 600 ml su
Beypazarı Dolması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Salamura yaprakları bir gece önceden suda bekletip fazla tuzunu alın ve iyice yıkayın. Taze yaprak kullanacaksanız 10 g tuz katılmış 3 litre suda 3-5 dakika haşlayıp yumuşatın.
- Kuru soğanı, yeşil soğanı, maydanozu ve dereotunu yıkayıp ince kıyın. Pirinci yıkayıp süzün.
- Yeşillikleri ve pirinci kuzu etiyle bir kaba alın; salçayı, limon suyunu, tuzu ve üç çeşit biberi (kırmızı toz, pul ve karabiber) ekleyip iyice karıştırarak harcı hazırlayın.
- Yaprakları tek tek elinize alın, üzerine az miktarda harç koyun ve serçe parmağınız büyüklüğünde, ince ve sıkı sarın.
- Sarmaları tencereye sıra sıra, aralarında boşluk kalmayacak şekilde dizin.
- Üzerine 100 ml su ve sıvı yağı ekleyip kısık ateşte 15 dakika pişirin.
- Kalan 500 ml suyu ilave edip kısık ateşte 30 dakika daha pişirin. Sarmaları tencerede kalan suyuyla birlikte servis edin.
Püf Noktası
Beypazarı sarmasının inceliği ölçüsündedir: harcı az koyun ve yaprağı serçe parmağı kalınlığında, sıkıca sarın. Sarmalar tencereye boşluksuz dizilirse pişerken açılmaz. Suyunu çektirmeyin; bu yemek tabakta suyuyla yenir.
Beypazarı Dolması Yanına Ne Gider?
- Yoğurt
- Ayran
- Limon dilimleri
Soru & Cevap
Beypazarı dolmasında hangi yaprak kullanılır?
Tescil belgesine göre yörede yetişen Ak Püskül (Ak Büzgülü) çeşidi asmanın ince ve damarsız yaprakları kullanılır.
Beypazarı yaprak sarmasını farklı kılan nedir?
Çok ince, sıkı ve küçük sarılması ile yemeğin suyuyla birlikte, sulu olarak servis edilmesi.
Limon yerine ne kullanılabilir?
Ekşilik için limon suyu yerine ılık suda çözülmüş limon tuzu, koruk suyu ya da ekşi erik pestili kullanılabilir.
Beypazarı dolması kaç dakika pişer?
Önce az su ve yağla 15 dakika, sonra su eklenerek 30 dakika daha, toplam 45 dakika kısık ateşte pişirilir.
Beypazarı dolması kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon (sekizde biri) yaklaşık 670 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!