Bitlis Gari Aşı
Sumak suyunda acısı alınan gari otunun kuzu kaburgası, dövme ve nohutla pişirildiği, içine küçük glorik köfteleri katılıp yanında haşlanmış içli köfteyle sunulan Bitlis yemeği.
Tarihçe & Hikaye
Gari aşı, Bitlis'te acı ot olarak bilinen gari otuyla yapılan, köfteli bir et yemeğidir. Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü onu yörenin mahalli yemekleri arasında sayar; Kültür Portalı tarifi Cesim Çelebi'nin derlediği "Geçmişten Günümüze Bitlis Mutfağı" kitabına dayanarak kaydeder. Kültür Portalı'na göre genellikle içli köfte çorbası olarak pişirilir ve sofraya içli köftelerle birlikte gelir.
Gari otu yıkanıp doğranır ve sumak suyunda kaynatılarak acısı alınır. Kıyma, köftelik bulgur, yumurta, irmik ve tuz suyla ele yapışmayana dek yoğrulur; bu hamurdan fındık iriliğinde glorik köfteleri ve böbrek yağıyla doldurulan Bitlis köfteleri yapılır. Ayrı bir tencerede kuzu kaburgası yağda mühürlenir, üzerine gari otu ve sumak suyu eklenip bir süre kaynatılır. Sonra bir gece ıslatılmış nohut, dövme ve sıcak su katılarak bir saat kadar pişirilir. Pişmesine on dakika kala glorikler eklenir. İçli köfteler ayrı tencerede haşlanır ve aşın yanında ya da içine katılarak sunulur.
Bitlis Gari Aşı Tarifi
Malzemeler
- 500 g kuzu kaburga
- 1 kg gari otu (acı ot)
- 500 g sumak (sumak suyu için)
- 500 g dövme
- 1 su bardağı nohut (bir gece ıslatılmış)
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 500 g yağsız kıyma (köfteler için)
- 400 g köftelik bulgur
- 1 adet yumurta
- 1 çay bardağı irmik
- 100 g + 100 g yağlı kıyma ve kavram (böbrek) yağı (içli köfte içi)
- 1 adet + birer çay kaşığı küçük kuru soğan, sumak, karabiber, pul biber (iç)
- 2 yemek kaşığı (toplam) tuz
Bitlis Gari Aşı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Sumağı suda bekletip sumak suyunu süzün. Gari otunu yıkayıp doğrayın, sumaklı suda 10-15 dakika kaynatıp süzerek acısını alın.
- Kıyma, bulgur, yumurta, irmik ve tuzu, arada avuçla su serperek ele yapışmayan bir hamur olana kadar yoğurun.
- Hamurun bir kısmından fındık iriliğinde glorik köfteleri yuvarlayın; kalanından böbrek yağı, yağlı kıyma, soğan ve baharatla hazırlanan içle Bitlis içli köftelerini yapın.
- Kaburgayı tereyağında mühürleyin; gari otunu ve 2 su bardağı sumak suyunu ekleyip 30 dakika kaynatın.
- Nohut, dövme ve sıcak suyu ekleyip orta ateşte 1 saat pişirin; son 10 dakikada glorikleri katın.
- İçli köfteleri ayrı bir tencerede haşlayın; aşın yanında ya da içine katarak servis edin.
Püf Noktası
Gari otunun acısını sumaklı suda kaynatarak alın, aksi halde yemek çok acı olur. Glorikleri en son ekleyin ki dağılmasın. İçli köfteleri aşın içinde değil ayrı tencerede haşlayın.
Bitlis Gari Aşı Yanına Ne Gider?
- Tandır ekmeği
- Yoğurt
Soru & Cevap
Gari otu nedir?
Bitlis'te acı ot diye bilinen, sumaklı suda kaynatılarak acısı alınan bir ot.
Glorik nedir?
Kıyma ve bulgurla yapılan fındık iriliğinde küçük köfteler.
Gari aşı neyle sunulur?
Ayrı haşlanmış Bitlis içli köfteleriyle; köfteler yanında ya da aşın içinde sunulur.
Gari aşının ekşiliği nereden gelir?
Otun kaynatıldığı ve yemeğe katılan sumak suyundan.
Bir porsiyon gari aşı kaç kalori?
Bu tarifle köfteleriyle birlikte bir porsiyon yaklaşık 665 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!