Bitlis Gebolü
Haşlanan beyaz darı ya da gılgıl unundan yapılan koyu lapanın üzerine yoğrularak açılmış kurut ayranı ve kızgın tereyağında yakılmış pul biber dökülerek sıcak yenen Bitlis sabah çorbası.
Tarihçe & Hikaye
Gebol, kaynaklarda Mutki'nin ve Bitlis şehir merkezinin olmazsa olmazı olarak anılan bir sabah çorbasıdır; Ahlat lezzetleri arasında da sayılır. Darı ya da Bitlis'te gılgıl denen akdarı ile yapılır. Gılgılın Mutki'nin Modan yöresinden gelen, bugün unutulmaya yüz tutmuş bir tahıl olduğu, değirmende çekilmiş ununun yörede hazır satıldığı anlatılır. Çorbanın ekşiliği, kurutulmuş yoğurt topağı olan kuruttan açılan ayrandan gelir.
Yaygın tarifte derin bir tencereye iki çay bardağı beyaz darı ile beş su bardağı su konur, orta ateşte sürekli karıştırılarak kaynatılır; kaynayınca ateş kısılır, kapak yarı kapatılır ve darı pişene dek bırakılır. Bu sırada dört kurut, geniş bir kapta azar azar su eklenerek elle yoğrulur ve ayran kıvamına getirilir. Tencereye tuz eklenir. Bir tavada tereyağı iyice kızdırılıp toz biber katılır. Gebol çömleğe ya da tabağa alınır, üzerine kurut ayranı, en üste biberli tereyağı dökülür.
Başka bir tarifte kurut bir gece ılık suda yumuşatılıp toprak leğende ezilir; tuzlu kaynar suya gılgıl unu durmadan karıştırılarak azar azar eklenir ve lapadan sulu, muhallebiden koyu bir kıvama gelene dek pişirilir. Kurut bulunamazsa yoğurt sulandırılarak kullanılabilir; kimi yerde yağla birlikte reyhan da yakılır. Bitlis'in pıçoç aşının da benzer biçimde, gılgıl unu yerine köftelik bulgurla yapıldığı belirtilir. Kalori dört porsiyon için hesaplandı.
Bitlis Gebolü Tarifi
Malzemeler
- 2 çay bardağı beyaz darı (ya da gılgıl unu)
- 5 su bardağı su
- 4 adet kurut
- 1 su bardağı ılık su (kurut için)
- 2 yemek kaşığı (öneri) tereyağı
- 1 çay kaşığı toz kırmızı biber
- 1 çay kaşığı tuz
Bitlis Gebolü Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Darıyla suyu derin bir tencereye alın, orta ateşte sürekli karıştırarak kaynatın.
- Kaynayınca ateşi kısın, kapağı yarı kapatıp darı yumuşayana kadar pişirin.
- Kurutları geniş bir kapta azar azar su ekleyerek elle yoğurun ve ayran kıvamına getirin.
- Gebolü tuzlayıp karıştırın, ocaktan alın.
- Tereyağını tavada iyice kızdırıp toz biberi katın.
- Gebolü çömleğe ya da tabağa alın; üzerine kurut ayranını, en üste biberli tereyağını dökerek sıcak servis edin.
Püf Noktası
Darıyı pişerken sık karıştırın ki dibi tutmasın. Kurudu suyu azar azar ekleyerek yoğurun; böylece topaksız, koyu bir ayran elde edilir. Kurut bulamazsanız sulandırılmış süzme yoğurt kullanabilirsiniz.
Bitlis Gebolü Yanına Ne Gider?
- Taze ekmek
- Çay
- Turşu
- Söğüş
Soru & Cevap
Gebol nedir?
Darı ya da gılgıl unuyla yapılan, üzerine kurut ayranı ve biberli tereyağı dökülen bir Bitlis sabah çorbasıdır.
Gılgıl nedir?
Bitlis'te kullanılan akdarı tahılıdır; unu değirmende beyaz undan daha iri öğütülür.
Kurut yoksa ne kullanılır?
Yoğurt sulandırılarak kurut ayranının yerine kullanılabilir.
Ne zaman yenir?
Yörede çoğunlukla sabah çorbası olarak, sıcak yenir.
Bir kâse gebol kaç kalori?
Dört porsiyon hesabıyla bir kâse yaklaşık 385 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!