Bitlis Turşlusu
Kıymalı bulgur hamurundan sıkılan köftelerin haşlanmış lahanaya sarılıp hebırman ya da erik ekşisi ve sumak suyuyla kıymalı sosta pişirildiği Bitlis ekşili dolması.
Tarihçe & Hikaye
Turşlu, Bitlis'te ekşili dolma diye de anılan bir lahana dolmasıdır. Kültür Portalı tarifi Cesim Çelebi'nin derlediği "Geçmişten Günümüze Bitlis Mutfağı" kitabına dayanarak kaydeder. Ekşilik için yörede hebırman denen ekşi nar kurusu, şilor ya da erik ekşisi ve sumak suyu kullanılır.
Lahana yaprakları haşlanır. Köfte hamuru için köftelik bulgur, kıyma, irmik, yumurta, tuz ve biraz su bir arada yoğrulur; hamur sertleştikçe avuçla su serpilerek ele yapışmayan bir kıvam bulunur. Küçük ceviz büyüklüğünde parçalar avuçta sıkılıp parmak izi bırakılır, haşlanmış lahana yaprağına sarılır ve bir kez daha sıkılır. Ayrı bir tencerede ince kıyılmış soğan kavrulur, kıyma, salçalar ve karabiberle çevrilir. Dolmalar bu sosa yerleştirilir; üzerini aşacak kadar sıcak su, tuz, hebırman ya da erik ekşisi ve sumak suyu eklenerek otuz beş-kırk dakika pişirilir ve sıcak sunulur.
Bitlis Turşlusu Tarifi
Malzemeler
- 500 g yağsız kıyma
- 500 g köftelik bulgur
- 1 çay bardağı irmik
- 1 adet lahana
- 1 adet yumurta
- 1 çay bardağı hebırman (ekşi nar kurusu) ya da erik ekşisi
- 1 çay bardağı sumak (suyu için)
- 2 su bardağı su (hamur)
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 100 g orta yağlı kıyma (sos)
- 1 baş kuru soğan (sos)
- 1 yemek kaşığı biber salçası (sos)
- 1 yemek kaşığı domates salçası (sos)
- 1 su bardağı ekşi nar kurusu (sos)
- 1 yemek kaşığı zeytinyağı (sos)
- 1 çay kaşığı karabiber (sos)
- 1 litre sıcak su (sos)
Bitlis Turşlusu Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Lahana yapraklarını haşlayın; sumağı sıcak suda bekletip süzerek suyunu hazırlayın.
- Bulgur, kıyma, irmik, yumurta, su ve tuzu yoğurun; hamur sertleştikçe avuçla su serpip ele yapışmayan bir kıvam elde edin.
- Küçük ceviz büyüklüğünde parçaları avuçta parmak izi kalacak biçimde sıkın, lahana yaprağına sarıp tekrar sıkın.
- Sos için ince kıyılmış soğanı zeytinyağında renk alana kadar kavurun; kıyma, salçalar ve karabiberi ekleyip kavurmaya devam edin.
- Dolmaları sosa yerleştirin; üzerini aşacak kadar sıcak su, tuz, hebırman ya da erik ekşisi ve sumak suyunu ekleyin.
- 35-40 dakika pişirip sıcak servis edin.
Püf Noktası
Dolmaları sıkarken parmak izinin kalması hem şekil hem de sosun tutunması içindir. Hebırman bulamazsanız nar ekşisiyle ekşiliği ayarlayabilirsiniz. Lahananın kalın damarlarını bıçakla inceltirseniz kolay sarılır.
Bitlis Turşlusu Yanına Ne Gider?
- Yoğurt
- Tandır ekmeği
Soru & Cevap
Turşlu nedir?
Bitlis'te ekşili dolma da denen, kıymalı bulgur köftelerinin lahanaya sarılıp ekşili sosta pişirildiği yemek.
Hebırman nedir?
Ekşi nar kurusu; turşluya ekşiliğini veren malzemelerden biri.
Dolmanın içi pirinç midir?
Hayır; köftelik bulgur, kıyma, irmik ve yumurtayla yoğrulan bir hamurdur.
Turşlu ne kadar pişer?
Sosa yerleştirilip suyu eklendikten sonra 35-40 dakika.
Bir porsiyon turşlu kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon yaklaşık 430 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!