Bolu Göynük Uğut Tatlısı
Göynük'te yetişen Çalıbasan buğdayının çimlendirilip dövülen suyunun unla bakır kazanda saatlerce kaynatılmasıyla, şeker katılmadan yapılan koyu kahverengi tescilli Göynük tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Bolu Göynük Uğut Tatlısı, Göynük'te yetişen Çalıbasan adlı ekmeklik buğdayın çimlendirilmesiyle yapılan bir buğday çimi tatlısıdır. Bolu Ticaret ve Sanayi Odası adına 2020'de 622 numarayla coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre düğün, bayram ve hıdırellez gibi özel günlerde yapılır. İçine şeker ya da başka bir tatlandırıcı girmez; tadını çimlenen buğdaydan alır. Bolu Belediyesi'nin anlatımına göre yapımı uzun ve yorucu olduğu için özel günlere saklanır ve kahvaltıda ekmeğe sürülerek yenir.
Belgeye göre yaklaşık 4,5 kilogram tatlı için 7-8 kilogram buğday gerekir. Tabanı on beş-yirmi yerinden delinmiş 18 litrelik bir kap yarısına kadar buğdayla doldurulur, ıslatılır ve güneş görmeyen, 15 derece civarındaki bir yerde bekletilir. Buğday iki günde bir karıştırılıp sulanır. Topaklanmaya başlayınca ufalanıp bez üzerine serilir ve ıslatılmaya devam edilir; bu süreç 15 gün kadar sürer. Filizler ve saçak kökler 4-5 santim uzayıp beyazlaşınca, yeşermeden dövülür ve suyu çıkarılır; filizler yeşerirse tatlı acılaşır. Bu suya bire bir su katılır ve kalaylı bakır kazanda 13-15 saat kaynatılır. Kaynamaya başlayınca Çalıbasan unu, karışım çok katılaşmayacak kadar eklenir. Yüzeyinde ince bir zar oluşmasına sakızlanma denir. Tatlı koyu kahverengini alınca ateşten indirilir ve 70 derecenin altına soğumadan, on beş dakika içinde kavanozlara doldurulur.
Bolu Göynük Uğut Tatlısı Tarifi
Malzemeler
- 7-8 kg Çalıbasan buğdayı (çimlendirilecek)
- çim suyuyla bire bir su (ıslatma ve kaynatma)
- kıvam için, karışım çok katılaşmayacak kadar Çalıbasan buğdayı unu
Bolu Göynük Uğut Tatlısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Tabanı 15-20 yerinden delinmiş 18 litrelik bir kabı yarısına kadar buğdayla doldurun, 1-2 litre suyla ıslatın ve güneş görmeyen, 15°C civarındaki bir yere koyun.
- Buğdayı iki günde bir iyice karıştırıp 1 litre suyla sulayın.
- Topaklanmaya başlayınca ufalayıp temiz bir bez üzerine serin ve ıslatmaya devam edin; filizler 4-5 cm uzayıp beyazlaşana kadar (yaklaşık 15 gün) bekleyin.
- Filizler yeşermeden çimleri tokmakla dövüp ezin ve suyunu çıkarın.
- Bu suya bire bir su katıp kalaylı bakır kazanda 13-15 saat kaynatın; kaynamaya başlayınca karışım çok katılaşmayacak kadar Çalıbasan unu ekleyip karıştırmayı sürdürün.
- Yüzeyde ince zar oluşup (sakızlanma) tatlı koyu kahverengini alınca ateşten indirin.
- Sıcaklığı 70°C'nin altına düşmeden, 15 dakika içinde kavanozlara doldurun.
Püf Noktası
Çimlendirme sırasında kabı mutlaka güneş görmeyen bir yerde tutun; filizler yeşerirse tatlı acılaşır. Kaynatma boyunca dibi tutmasın diye karıştırmayı bırakmayın. Kavanozları önceden sterilize edin.
Bolu Göynük Uğut Tatlısı Yanına Ne Gider?
- Köy ekmeği
- Kahvaltı
- Tereyağı
Soru & Cevap
Uğut tatlısına şeker konur mu?
Hayır; hiçbir tatlandırıcı kullanılmaz, tadını çimlendirilmiş buğdaydan alır.
Uğut hangi buğdayla yapılır?
Tescil belgesine göre Göynük'te yetişen Çalıbasan ekmeklik buğday çeşidiyle.
Uğut tatlısı ne kadar sürede yapılır?
Buğdayın çimlenmesi 15 gün kadar sürer; çim suyu da 13-15 saat kaynatılır.
Uğut nasıl yenir?
Kavanozlara doldurulup saklanır; Bolu'da kahvaltıda ekmeğe sürülerek yenir.
Bir porsiyon uğut tatlısı kaç kalori?
Tescil belgesine göre 100 gramı 190-200 kcal'dir; bu tarifle bir porsiyon (yaklaşık 110 g) yaklaşık 210 kcal eder.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!