Bolu Keşi
Kaymağı alınmış inek sütünden yapılan süzme yoğurdun tuzlanıp baskıyla suyu alındıktan sonra kalıplanıp gölgede kurutulduğu, çok sert ve tuzlu tescilli Bolu keşi.
Tarihçe & Hikaye
Bolu Keşi, süzme yoğurdun tuzlanıp kurutulmasıyla elde edilen sert bir çökelek türüdür; bazı yörelerde kurut adıyla da bilinir. Bolu Ticaret ve Sanayi Odası adına 2020'de 542 numarayla coğrafi işaret olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre az yağlıdır ve uzun dayanması için yüzde 10-15 oranında tuz içerir; yüzde 30-35'i süt proteinidir, rengi mat beyazdır. Bolu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü "katık keş"i yöreye özgü yiyecekler arasında sayar.
Keş genellikle mayıs ve haziranda, inek sütünden yapılır. Sütün kaymağı alınıp yoğurda çevrilir; yörede buna sütün uyutulması denir. Yoğurt bez torbada bir gece süzülür, başka bir beze alınır ve 4-5 kilogram süzme yoğurda yaklaşık 300 gram tuz katılıp üzerine ağırlık konur. Bir gün süren baskıdan sonra çökelek yaklaşık 200 gram tuzla yeniden yoğrulur, kendini toplayınca kalıplarla biçim verilir. Biçimlenen keşler iki-üç gün iki temiz bezin arasında dinlendikten sonra dışarıda, gölge bir yerde on gün kadar kurumaya bırakılır. Kuruyan keş yıl boyu saklanabilir; eskiden ağaç sandıklarda, tavan aralarında ya da kilerde tutulurdu.
Bolu'da keş rendelenip ufalanmış cevizle karıştırılır ve ev yapımı erişteye kat kat serpilir; aynı karışım tereyağında hafifçe kızartılıp üstüne de dökülür. Börek içi olarak ya da doğrudan da yenir. Kültür Portalı keşin kuruması için güneşe bırakıldığını yazar; tescil belgesi ise gölgede kurutmayı tarif eder.
Bolu Keşi Tarifi
Malzemeler
- 4-5 kg (yaklaşık 1,6 kg keş verir) süzme yoğurt (kaymağı alınmış inek sütünden)
- yaklaşık 300 g tuz (baskı öncesi)
- yaklaşık 200 g tuz (yoğurma)
Bolu Keşi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kaymağı alınmış inek sütünü yoğurda çevirin (sütün uyutulması).
- Yoğurdu bez torbaya alıp bir gece süzdürün.
- Süzme yoğurdu başka bir beze alın; 4-5 kg süzme yoğurda yaklaşık 300 g tuz katıp karıştırın ve üzerine ağırlık koyarak bir gün baskıda tutun.
- Baskıdan çıkan çökeleği yaklaşık 200 g tuzla, kendini toplayana kadar yoğurun.
- Kalıplarla biçim verin; keşleri 2-3 gün iki temiz bez arasında bekletin.
- Açık havada ve gölgede yaklaşık 10 gün kurutun; serin ve kuru yerde saklayın.
Püf Noktası
Keş yapımında mayıs-haziran tercih edilir; tescil belgesine göre başka mevsimlerde kalıpların üzeri çatlayabilir. Kullanmadan önce keşi ince rendeleyin; çok tuzlu olduğu için yemeğe tuz eklerken dikkatli olun. Cevizle tereyağında hafifçe kızartırsanız aroması belirginleşir.
Bolu Keşi Yanına Ne Gider?
- Keşli cevizli erişte
- Börek
- Salata
Soru & Cevap
Keş nedir?
Süzme yoğurttan yapılan, tuzlanıp kurutulmuş sert bir çökelek; bazı yörelerde kurut diye de bilinir.
Bolu keşi neden bu kadar tuzlu?
Uzun süre dayanması için; tescil belgesine göre yüzde 10-15 tuz içerir.
Bolu keşi nasıl kullanılır?
Rendelenip cevizle karıştırılarak erişteye serpilir, üzerine tereyağında kızartılmış keş-ceviz dökülür; börek içi olarak da kullanılır.
Keş ne zaman yapılır?
Tescil belgesine göre genellikle mayıs ve haziran aylarında.
Bir porsiyon Bolu keşi kaç kalori?
Yaklaşık 40 gramlık bir porsiyon 90 kcal civarındadır; tuz oranı çok yüksektir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!