Boyabat Ezmesi
Odun ateşinde kavrulup taş dibekte yağı çıkana dek dövülen fındığın ağdalı şeker şurubuyla yoğrulup elde yuvarlandığı, altına ve üstüne yarım ceviz konan, Boyabat atomu da denen fındık ezmesi.
Tarihçe & Hikaye
Boyabat Ezmesi, 19 Haziran 2026'da Boyabat Kaymakamlığı adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre fındık, ceviz, şeker ve suyla yapılan yoğun kıvamlı bir tatlıdır ve yörede Boyabat atomu diye de bilinir. Odun ateşinde kavrulan fındık kendi yağı çıkana dek dövülerek ezme hâline getirilir, şekerle tatlandırılır ve cevizle sunulur. Belge, fındığın makine yerine taş dibekte dövülmesinin ezmenin geleneksel yapısını koruduğunu, fındığın yağını ve aromasını ezmede tuttuğunu belirtir; ezme kremsi, pürüzlü ve hafif kavruk, yoğun fındık aromalıdır.
Tescildeki tarifte elli kilo toz şeker on litre suyla ağdalaşana dek kaynatılır, kaynarken 15 g limon tuzu eklenir; şerbet 35 °C'ye soğutulup soğuk bir kazana alınır. Fındık 180 °C'de on dakika kavrulur, otuz beş kilo kavrulmuş fındık taş dibekte yağı çıkana dek dövülüp ezme yapılır. Ezme soğuyan şuruba katılır ve on beş dakika mikserle ya da tokmakla yoğrulur; ardından iki kilo kıyılmış fındık eklenip yedi dakika daha karıştırılır.
Karışım nişasta serpilmiş mermer tezgâha alınır, on dakika elle yoğrulup on beş dakika dinlendirilir. Pudra şekeriyle yapışması önlenerek elde yuvarlanır, her birinin altına ve üstüne yarım ceviz konur, on beş dakika daha dinlendirilir ve 25-30 gramlık parçalar kâğıt kalıplara yerleştirilir. Ezme oda sıcaklığında, güneş ve rutubet görmeden yazın 25-30, kışın 45-50 gün saklanır; fındık yağı donacağından buzdolabına konmaz. Ev ölçüsü için tarifin yüzde biri öneri olarak yazıldı; her parçaya bir ceviz içi sayıldı ve kalori bir parça için verildi.
Boyabat Ezmesi Tarifi
Malzemeler
- 500 g toz şeker (ev ölçüsü öneri)
- 100 ml su
- bir tutam (~0,15 g) limon tuzu
- 350 g bütün fındık (kavrulup dövülecek)
- 20 g kıyılmış fındık
- ~160 g ceviz içi (her parçaya iki yarım; öneri)
- 10 g mısır nişastası (tezgâh için)
- 10 g pudra şekeri (şekillendirme için)
Boyabat Ezmesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Şekeri suyla ağdalaşana dek kaynatın, limon tuzunu katın ve şerbeti 35 °C'ye soğutun.
- Fındığı 180 °C'de on dakika kavurun, taş dibekte ya da havanda yağı çıkana dek dövün.
- Fındık ezmesini şuruba katıp on beş dakika yoğurun, kıyılmış fındığı ekleyip yedi dakika daha karıştırın.
- Nişastalı tezgâhta on dakika elle yoğurup on beş dakika dinlendirin.
- Pudra şekeriyle yuvarlayıp altına ve üstüne yarım ceviz koyun, dinlendirip kâğıt kalıplara yerleştirin.
Püf Noktası
Ezmeyi buzdolabına koymayın; tescile göre fındık yağı donar, ezme oda sıcaklığında ve kuru yerde saklanmalıdır.
Boyabat Ezmesi Yanına Ne Gider?
- Türk kahvesi
- Çay
Soru & Cevap
Boyabat atomu nedir?
Tescile göre Boyabat ezmesinin yöredeki diğer adıdır.
Fındık neden taş dibekte dövülür?
Tescile göre taş dibek fındığın yağını ve aromasını ezmenin içinde tutar ve geleneksel yapısını korur.
Boyabat ezmesi nasıl sunulur?
25-30 gramlık yuvarlak parçalar hâlinde, altına ve üstüne yarım ceviz konarak kâğıt kalıplarda.
Boyabat ezmesi ne kadar saklanır?
Güneş ve rutubet görmeden oda sıcaklığında yazın 25-30, kışın 45-50 gün; buzdolabına konmaz.
Bir parça Boyabat ezmesi kaç kalori?
Cevizle birlikte bir parça yaklaşık 170 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!