Çankırı Küpecik Peyniri
Şirden mayasıyla pıhtılaştırılıp preslenen telemenin rendelenip kaya tuzuyla tuzlandığı, sırlı toprak küplere basılıp kuma ters gömülerek en az 120 gün olgunlaştırılan coğrafi işaretli Çankırı peyniri.
Tarihçe & Hikaye
Çankırı küpecik peyniri, ilin hemen her yerinde yapılan ve kış hazırlıklarının önemli parçası olan, toprak küplerde olgunlaşan bir peynirdir. Çankırı Belediyesi adına 1 Ekim 2021'de 907 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre yaz başında köylerde komşular sütlerini sırayla birleştirerek peynir yapar; panayır festivallerinde kurulan Yaran Sofrası'nda da küpecik peyniri sunulur. Peyniri karakterli kılan şirden mayası, sırlı toprak küpler, pamuklu bezle kapatılan küp ağızları ve kumda olgunlaştırmadır; telemeye ısıl işlem uygulanmaz.
Yağ oranı yüzde 2,5-2,8'e ayarlanan inek sütü 35 dereceye ısıtılır ve sütü bir saatte pıhtılaştıracak kadar şirden mayasıyla mayalanır. Kırılan pıhtı on dakika dinlendirilir, üstteki peynir altı suyu alınır ve teleme bez torbalarda doksan-yüz yirmi dakika preslenir. Teleme rendelenir ve kilosuna 25-30 gram Çankırı tuz mağarasından çıkan kaya tuzuyla tuzlanır. Peynir altı suyuyla bir gün bekletilip boşaltılan sırlı küplere elle sıkıca basılır. Küplerin ağzı, isteğe göre kınalı üzüm asmasının yaprağı konup bezle kapatılır ve küpler bir hafta soğukta ters çevrilerek acı suyunu salar. Ardından nemi yüzde 42 olan, zemini ince kumla kaplı bir bölüme alınan küpler boyunlarına kadar kuma ters gömülür ve en az 120 gün olgunlaştırılır; ilk günlerde baş bezleri üç-dört günde bir değiştirilir.
Aşağıdaki ev ölçüsü tescildeki üretimin küçültülmüş bir uyarlamasıdır.
Çankırı Küpecik Peyniri Tarifi
Malzemeler
- 10 litre (yaklaşık 1,1 kg peynir verir) inek sütü (yağı %2,5-2,8)
- sütü 60 dakikada pıhtılaştıracak kadar şirden mayası
- kilo teleme başına 25-30 g kaya tuzu
Çankırı Küpecik Peyniri Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Sütün yağ oranını %2,5-2,8'e ayarlayın, 35 °C'ye ısıtın ve 60 dakikada pıhtılaşacak kadar şirden mayasıyla mayalayın.
- Pıhtıyı kaşık ya da bıçakla kırın; 10 dakika dinlendirip üstteki peynir altı suyunu alın.
- Telemeyi bez torbalara koyup ağızlarını bağlayın; peynir altı suyu tamamen süzülene kadar 90-120 dakika presleyin.
- Telemeyi rendeleyin, kilosuna 25-30 g kaya tuzu katarak tuzlayın.
- Sırlı toprak küpü peynir altı suyuyla doldurup 24 saat bekletin, boşaltın; peyniri küpe elle sıkıca basın.
- Küpün ağzına isteğe göre asma yaprağı koyup temiz bezle kapatın; bir hafta soğukta ters çevirerek acı suyunu salmasını sağlayın.
- Küpü kuma boynu 8-10 cm örtülecek şekilde ters gömün ve serin, nemli bir yerde en az 120 gün olgunlaştırın; ilk 15 gün bezini 3-4 günde bir değiştirin.
Püf Noktası
Tescile göre küpecik peyniri çiğ sütten yapılır; çiğ süt peynirlerini hamilelerin, küçük çocukların ve bağışıklığı zayıf kişilerin tüketmemesi önerilir. Küpleri ve bezleri çok temiz tutun; küf ya da kötü koku görürseniz peyniri tüketmeyin. Olgunlaşan peynir kahvaltının yanında ince ekmek muskasının içinde de kullanılır.
Çankırı Küpecik Peyniri Yanına Ne Gider?
- İnce ekmek
- Domates
- Ceviz
Soru & Cevap
Küpecik peyniri nasıl olgunlaştırılır?
Sırlı toprak küplere basılır, ağzı bezle kapatılır ve küpler kuma ters gömülerek en az 120 gün olgunlaştırılır.
Çankırı küpecik peyniri tescilli mi?
Evet; 1 Ekim 2021'de 907 numarayla Çankırı Belediyesi adına mahreç işareti olarak tescil edildi.
Küpecik peyniri hangi tuzla yapılır?
Çankırı tuz mağarasından çıkarılan kaya tuzuyla; kilo teleme başına 25-30 g.
Küpecik peyniri çiğ sütten mi yapılır?
Evet; telemeye ısıl işlem uygulanmaz ve etikette 'Çiğ sütten üretilmiştir' ibaresi yer alır.
Küpecik peyniri kaç kalori?
Yaklaşık 50 gramlık bir porsiyon 210 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!