Çavuşlu Ekmeği
Nesilden nesile aktarılan ekşi hamurla mayalanan, kızılağaç odunuyla ısıtılan taş fırında uzun pişirilip sıcakken un bulamacıyla parlatılan, kalın kabuklu ve günlerce dayanan tescilli Görele ekmeği.
Tarihçe & Hikaye
Çavuşlu, Giresun'un Görele ilçesine bağlı bir sahil beldesidir; adını taşıyan ekmek de yöredeki taş fırınların iri, kalın kabuklu ekşi mayalı ekmeğidir. Çavuşlu Ekmeği, Görele Belediyesi adına 9 Aralık 2020'de 623 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescile göre ekmeklik un, su ve ekşi hamurla yapılır; fırından çıkınca üzerine sürülen bulamaç ona parlaklık verir ve kabuğu kaplayarak dayanıklılığını artırır. Üst kabuğu 2-4, alt kabuğu 4-6 milimetre kalınlığında, ağızda dağılan gevrek bir kabuktur; içi süngerimsi ve gözeneklidir. Asitliği yüksek olduğundan oda koşullarında bir hafta-on gün saklanabilir.
Ekşi maya her günün hamurundan ertesi güne bir parça ayrılarak sürdürülür. Hamur için un, tuz, ılık su ve ekşi hamur yarım saat yoğrulur, dinlendirilir ve teknede kırk beş dakika mayalandırılır. Bir buçuk ile beş kilo arasında parçalara kesilip yuvarlanan hamurlar dinlendirme çanaklarında yarım saat bekletilir; yüzeyi kuruyunca hamur ters çevrilir, böylece tabanı kalınlaşır, sonra üstü bıçakla çizilir. Bulamaç için un suyla topaksız karıştırılıp kaynar su eklenerek kaynatılır.
Ekmek, bölgede bol bulunan kızılağaç odunuyla ısıtılan taş fırında pişer. Tescile göre bu odun çabuk yanar, kül bırakmaz, kapaklar kapalıyken fırını dumana boğmaz ve ekmeğe hafif tütsülü bir tat verir. Fırın hızla 200-220 dereceye ısıtılır, hamurlar tahta kürekle tabana dizilir, kapaklar kapatılır ve ekmekler yaklaşık 70 dakika pişirilir. Sıcak ekmeğe fırçayla bulamaç sürülüp soğutulur. Ekmeğin küçüğü 850, ortası 1750, büyüğü 2450 gram gelir. Aşağıdaki ölçüler tescil oranlarının bir kilo una indirilmiş hâlidir; kalori 100 gramlık dilim içindir.
Çavuşlu Ekmeği Tarifi
Malzemeler
- 1 kg ekmeklik buğday unu
- 15 g tuz
- 400-450 ml su (25 °C)
- 100 g ekşi hamur
- birkaç kaşık bulamaç (un + su, kaynatılmış)
Çavuşlu Ekmeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Un, tuz, ılık su ve ekşi hamuru yaklaşık 30 dakika yoğurun; 20 dakika dinlendirin.
- Hamuru teknede 45 dakika mayalandırın; ertesi gün için bir parça ekşi hamur ayırın.
- Hamuru yuvarlayıp dinlendirme kabında 30 dakika bekletin; üstü kuruyunca alt üst edin ve üzerini bıçakla çizin.
- Bulamaç için unu suyla topaksız karıştırıp kaynar su ekleyerek kaynatın.
- Önceden çok iyi ısıtılmış fırında (200-220 °C) kapalı olarak yaklaşık 70 dakika pişirin.
- Sıcak ekmeğin üzerine fırçayla bulamaç sürüp soğumaya bırakın.
Püf Noktası
Ekşi hamurdan her seferinde bir parça ayırıp saklayın; Çavuşlu ekmeğinin tadı ve dayanıklılığı bu mayadan gelir.
Çavuşlu Ekmeği Yanına Ne Gider?
- Hamsi
- Karalahana çorbası
- Peynir
- Tereyağı
Soru & Cevap
Çavuşlu ekmeği neden uzun dayanır?
Tescile göre ekşi mayadan gelen yüksek asitliği ve üstüne sürülen bulamaç sayesinde oda koşullarında 7-10 gün saklanabilir.
Hangi odunla pişirilir?
Kızılağaç odunuyla; çabuk yanar, kül bırakmaz ve ekmeğe hafif tütsülü bir tat verir.
Bulamaç nedir?
Unun suyla kaynatılmasıyla yapılan ve sıcak ekmeğin üzerine fırçayla sürülen karışım.
Ekmek ne büyüklükte olur?
Küçüğü 850 g, ortası 1750 g, büyüğü 2450 g.
100 gram Çavuşlu ekmeği kaç kalori?
Bu tarifle 100 gramlık bir dilim yaklaşık 275 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!