Çayeli Koloti Peyniri
Çayeli yaylalarında otlayan Jersey ve melezi ineklerin kaymağı alınmış sütünden, peynir altı suyunda üç kez haşlanıp yoğrularak yapılan ve çam gövdesinden oyulmuş koloti kaplarında en az üç ay olgunlaştırılan az yağlı tescilli peynir.
Tarihçe & Hikaye
Çayeli Koloti Peyniri, 24 Ağustos 2022'de Çayeli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü adına menşe adıyla tescil edilmiştir. Tescile göre Rize'nin Çayeli ilçesinin yüksek köy, yayla ve meralarında otlayan Jersey ırkı ve melezi ineklerin sütünden yapılır; kirli beyaz renkte, yayvan ve incedir. Yüzde beş on iki yağıyla az yağlı peynir sınıfındadır. Adını, Çayeli'nin yüksek kesimlerindeki çam gövdelerinden kesilip içi oyulan ve altında su deliği bulunan koloti kaplarından alır; peynir bu kaplarda olgunlaşırken odunsu aromasını da onlardan alır. Geçmişi yaklaşık iki yüz yıl öncesine dayandırılır.
Tescile göre sağılan süt süzülür ve kaymağı alınır. Kaymağı alınan süt hava sıcaklığına göre yarım ile bir gün arasında kazanlarda olgunlaştırılır; olgunluk, bir bardak sütün tavada ısıtıldığında kesilmesiyle anlaşılır. İstenirse süt 30 dereceye ısıtılıp yirmi litreye yirmi mililitre peynir mayasıyla da kesilebilir. Süt kısık ateşte tahta kaşıkla karıştırılarak ısıtılır ve ekmek hamuru kıvamına gelen peynirden yumruk büyüklüğünde parçalar koparılıp süzme bezinde elle ezilir.
Ezilen peynir kazandaki 50-55 derecelik peynir altı suyuna daldırılıp yoğrulur ve süzülür; aynı işlem su 60-65 dereceye, son olarak 73-75 dereceye ulaştığında tekrarlanarak peynir haşlanır. Soğuyan peynir her yüz gramına bir buçuk gram tuz olacak şekilde tuzlanır, çam koloti kabına konur ve en az üç ay boyunca on derecenin altında, kuru ve güneş görmeyen bir yerde olgunlaştırılır. Kalori yaklaşık 50 gramlık porsiyon içindir; Rize'nin bir başka tescilinde verilen kolot peyniri bileşimiyle hesaplandı.
Çayeli Koloti Peyniri Tarifi
Malzemeler
- ~500 g Çayeli koloti peyniri (ürün)
- ~6-7 litre kaymağı alınmış inek sütü (500 g peynir için yaklaşık)
- 20 litre süte 20 ml peynir mayası (isteğe bağlı)
- 100 g peynire 1,5 g tuz
Çayeli Koloti Peyniri Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Sütü süzüp kaymağını alın ve yarım bir gün olgunlaştırın; ısıtıldığında kesiliyorsa süt hazırdır.
- Sütü kısık ateşte tahta kaşıkla karıştırarak ısıtın; ekmek hamuru kıvamına gelen peyniri yumruk iriliğinde parçalar hâlinde bezde ezip süzün.
- Parçaları sıcaklığı 50-55, sonra 60-65 ve son olarak 73-75 dereceye çıkan peynir altı suyuna daldırıp yoğurun ve her seferinde süzün.
- Soğuyan peyniri her yüz gramına bir buçuk gram tuz olacak şekilde tuzlayın.
- Temiz bir ahşap ya da uygun bir kaba bastırıp en az üç ay on derecenin altında, karanlık ve kuru yerde olgunlaştırın.
Püf Noktası
Peyniri peynir altı suyunda üç kez, giderek artan sıcaklıkta haşlayıp yoğurun; tescildeki bu aşama peynirin dokusunu oluşturur.
Çayeli Koloti Peyniri Yanına Ne Gider?
- Rize muhlaması
- Mısır ekmeği
Soru & Cevap
Koloti ne demek?
Tescile göre çam gövdesinden kesilip içi oyulan, altında su deliği bulunan peynir olgunlaştırma kabıdır.
Peynir hangi sütten yapılır?
Çayeli'nin yüksek köy ve yaylalarında otlayan Jersey ve melezi ineklerin kaymağı alınmış sütünden.
Peynir ne kadar olgunlaştırılır?
Koloti kabında en az üç ay, on derecenin altında.
Koloti peyniri yağlı mıdır?
Hayır. Tescile göre yüzde beş on iki yağla az yağlı peynir sınıfındadır.
50 gram Çayeli koloti peyniri kaç kalori?
Yaklaşık 50 gramlık bir porsiyon 105 kcal kadardır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!