Cihanbeyli Gömeç Ekmeği
Günlerce beslenen ekşi mayayla yoğrulan hamurun ayaklı kara sac üzerinde, keveke taşından örülmüş ve saçkıyla ısıtılmış kara fırında pişirildiği, katkısız, yuvarlak Cihanbeyli ekmeği.
Tarihçe & Hikaye
Cihanbeyli gömeç ekmeği, Cihanbeyli Kaymakamlığı adına 2022 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Konya'nın Cihanbeyli ilçesinde geçmişi eskiye dayanan bu ekmek için tescil belgesine göre evlerin çoğunun bahçesinde bir kara fırın bulunur. Ekmek yalnızca un, ekşi maya, kaya tuzu ve sudan yapılır; katkı maddesi içermez. Un tercihen Konya'da yetişen Gerek-79 çeşidi buğdaydan elde edilir; karabuğday ya da tam buğday unu da kullanılabilir.
Ekşi maya ekmekten üç beş gün önce hazırlanır: Cam bir kavanoza eşit miktarda un ve su konur, ağzı ince bir bezle kapatılıp oda sıcaklığında bir üç gün mayalanmaya bırakılır. Kabarcıklar oluşmaya başlayınca yarısı hamura alınır; kalanı un ve suyla beslenerek sonraki ekmekler için saklanır. Hamur için bütün malzemeler büyük bir bakır kaba alınıp yarım saati aşkın yoğrulur; daha çabuk kabarsın diye içine sıcak su dolu kavanozlar konur ve bir bir buçuk saat mayalanır. Belgeye göre kara fırın, yörede çıkarılan, hafif, gözenekli ve ısıyı yavaş yayıp uzun süre tutan keveke taşından yapılır ve yörede saçkı denen, kimyon tozu, hızar tozu, saman ve küçükbaş gübresi tozundan oluşan bir karışımla ısıtılır. İki yüzer gramlık yuvarlak bezeler on dakika dinlendirilir, ayaklı kara sac üzerine yayılır ve ısınmış fırında on dakika kadar pişirilir.
Aşağıdaki ölçüler belgedeki iki yüz ekmeklik tarifin elli de biridir. Belgedeki tuz (25 kilo una 20 gram) çok az olduğundan ve bu kadar az ekşi mayayla ev koşullarında hamur kabarmayacağından tuz ve maya öneri olarak artırılmıştır. Kalori bir ekmek içindir.
Cihanbeyli Gömeç Ekmeği Tarifi
Malzemeler
- 500 g buğday unu (tercihen Gerek-79; karabuğday ya da tam buğday unu da olur)
- yaklaşık 75 g (öneri; belgedeki oranla 4 g) aktif ekşi maya
- yaklaşık 8 g (öneri) kaya tuzu
- 400 ml sıcak su
Cihanbeyli Gömeç Ekmeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Ekşi mayayı birkaç gün önceden kavanozda eşit un ve suyla hazırlayıp kabarcıklanana kadar bekletin.
- Unu, ekşi mayayı, sıcak suyu ve tuzu geniş bir kapta 30-45 dakika yoğurun.
- Hamurun üzerini örtüp ılık bir yerde kabarana kadar mayalandırın.
- Hamuru 200 g'lık yuvarlak bezelere ayırıp 10 dakika dinlendirin.
- Bezeleri sac ya da tepsi üzerine yuvarlak yayıp çok sıcak fırında (kara fırında yaklaşık 10 dakika) pişirin ve soğumaya bırakın.
Püf Noktası
Ekşi mayayı hamura kabarcıklandığı anda katın; canlı maya hamuru kısa sürede kabartır ve ekmeğe hafif ekşi tadını verir.
Cihanbeyli Gömeç Ekmeği Yanına Ne Gider?
- Peynir
- Çay
- Ayran
Soru & Cevap
Gömeç ekmeği nasıl mayalanır?
Üç beş gün önceden un ve suyla hazırlanıp beslenen ekşi mayayla; katkı maddesi kullanılmaz.
Keveke taşı nedir?
Cihanbeyli'de çıkarılan, hafif, gözenekli ve ısıyı uzun süre tutan bir taştır; kara fırınlar bununla örülür.
Saçkı ne demek?
Kara fırını ısıtmak için kullanılan kimyon tozu, hızar tozu, saman ve küçükbaş gübresi tozu karışımıdır.
Hangi un kullanılır?
Tercihen Gerek-79 çeşidi buğdayın unu; karabuğday ya da tam buğday unu da olur.
Bir gömeç ekmeği kaç kalori?
Bu ölçülerle bir ekmek yaklaşık 455 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!