Devrek Kömeci
Yerli buğday unundan su ve sütle yoğrulan hamurun zeytinyağıyla açılıp dövülmüş Devrek ceviziyle serpildiği, rulo yapılıp bakır tepsiye sarmal dizilerek yumurta sarısı, çörek otu ve susamla fırınlanan Devrek çöreği.
Tarihçe & Hikaye
Devrek Kömeci ya da Devrek Cevizli Kömeci, 30 Temmuz 2020'de Devrek-Gökçebey Kültür ve Yardımlaşma Derneği adına mahreç işaretiyle tescil edilmiştir. Tescile göre Devrek'in hemen bütün köylerinde ve ilçe merkezinde yapılan, geçmişte yalnızca bayramlarda, nişan ve düğün gibi özel günlerde evde yenen ve konuklara ikram edilen bir hamur işidir; bugün yöre pazarlarında da satılır. Ona karakterini iki temel malzeme verir: Devrek kırsalında yetişen ceviz ve yörede yerli buğday denen buğdaydan elde edilen un. Yörede 'koz' diye bilinen bu ince kabuklu ceviz, yetiştiği köylerin adıyla anılır. Kömeç mayalı (özellikle ekşi mayalı) ya da mayasız yapılabilir.
Tescildeki ölçüde bir kilo una yarım kilo dövülmüş ceviz düşer; hamur 600 ml su, 200 ml süt ve 100 ml yoğurtla, bir yumurta ve 20 g tuz katılarak yoğrulur, yağ olarak 100 ml natürel ya da rafine zeytinyağı kullanılır; üzeri için bir yumurta sarısı ile onar gram çörek otu ve susam ayrılır. Mayalı yapılacaksa 20 g ekşi maya ya da kuru maya eklenir. Un, yerli buğdaydan öğütülen esmer unla yörede has un denen sert buğday ununun karışımıdır. Elenen unun ortası havuz gibi açılır, tuz ve yumurta konup karıştırılır, su ve süt azar azar eklenerek yoğrulur. Hamur kulak memesi kıvamına gelince özlenmesi için on beş yirmi dakika daha yoğrulur ve bez altında on dakika dinlendirilir. Pazı ya da beze denen üç dört parçaya ayrılıp her biri yeniden yoğrulur ve on dakika daha dinlendirilir.
Bezeler kızılcık (kiren) dalından yapılmış oklavayla açılır, üzerleri sıvı yağla yağlanıp yeniden açılarak inceltilir; böylece yağ hamura iyice yedirilir. Yufkaların her yanına bolca dövülmüş ceviz serpilir ve rulo yapılır. Cevizin eski yıldan, yöre ağzıyla 'bıldır'dan kalmış ve sası olmamasına dikkat edilir. Yağlanmış dövme bakır tepsiye rulolar sarmal biçimde dizilir, üstüne sarısı çırpılmış yumurta sürülür, susam ya da çörek otu ekilir ve önceden 175-200 °C'ye ısıtılmış fırında yaklaşık bir saat pişirilir. Kültür Portalı'ndaki cevizli kömeç tarifi yarım kilo una 45 g yaş maya ve 350 g ceviz koyup 160 °C'de pişirir. Belgedeki ceviz besin tablosunda enerji 654 kJ, doymuş yağ 61 g ve tuz 65 g yazıyor; bu değerler açıkça hatalı olduğu için kullanılmadı. Kalori on altı dilim için verildi.
Devrek Kömeci Tarifi
Malzemeler
- 1 kg un (yerli buğday esmer unu + has un)
- 500 g dövülmüş ceviz içi
- 600 ml su
- 200 ml süt
- 100 ml yoğurt
- 100 ml zeytinyağı (natürel ya da rafine)
- 1 adet yumurta
- 1 adet yumurta sarısı (üzeri)
- 10 g + 10 g çörek otu ve susam (üzeri)
- 20 g tuz
- 20 g ekşi maya ya da kuru maya (mayalıysa)
Devrek Kömeci Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Elenmiş unun ortasını açıp tuz ve yumurtayı koyun; su ve sütü azar azar ekleyerek kulak memesi kıvamında yoğurun, on beş yirmi dakika daha yoğurup on dakika dinlendirin.
- Hamuru üç dört bezeye ayırıp her birini yeniden yoğurun ve on dakika daha dinlendirin.
- Bezeleri açın, yağlayıp yeniden açarak inceltin ve her yanına dövülmüş ceviz serpin.
- Yufkaları rulo yapıp yağlanmış bakır tepsiye sarmal biçimde dizin; üzerine yumurta sarısı sürüp çörek otu ve susam serpin.
- 175-200 °C fırında yaklaşık bir saat pişirip dilimleyerek servis edin.
Püf Noktası
Cevizin taze olmasına dikkat edin; tescile göre geçen yıldan kalmış, sası kokan ceviz kömecin tadını bozar.
Devrek Kömeci Yanına Ne Gider?
- Çay
- Süt
Soru & Cevap
Devrek kömeci nedir?
Dövülmüş Devrek ceviziyle doldurulup sarmal dizilen, fırında pişirilen bir hamur işidir.
Hangi un kullanılır?
Yerli buğdaydan öğütülen esmer unla yörede has un denen sert buğday ununun karışımı.
Koz nedir?
Yörede ince kabuklu Devrek cevizine verilen addır.
Kömeç mayalı mı yapılır?
Tescile göre mayalı (özellikle ekşi mayalı) ya da mayasız yapılabilir.
Bir dilim Devrek kömeci kaç kalori?
On altı dilim hesabıyla bir dilim yaklaşık 510 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!