Diyarbakır Ekşili Dolması
Yağlı kuzu bıçak kıyması, Karacadağ pirinci, salça, maydanoz, reyhan ve nane ile hazırlanan için oyulmuş patlıcan, kabak ve biberlere doldurulup karşılıklı dizildiği, demlenmiş sumak suyunda dolma taşıyla bastırılarak pişirilen tescilli Diyarbakır dolması.
Tarihçe & Hikaye
Ekşili dolma, Diyarbakır mutfağının önemli yemeklerindendir; ekşiliğini sıcak suda demlenen sumaktan alır. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası adına 24 Ocak 2022'de 1009 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre iç, bir yaşına gelmemiş kuzunun etinden bıçakla çekilen kıyma, yine coğrafi işaretli Karacadağ pirinci ve baharatlarla hazırlanıp patlıcan, kabak ve dolmalık biberlere doldurulur; et, sumak ve reyhan yöreden sağlanır.
Tescildeki tarifte sumak sıcak suda demlenir. Patlıcanlar kesilip oyulur ve tuzlu suda bekletilir; kabaklar ince soyulup ikiye bölünür, oyulur ve hafif tuzlanıp yıkanır; biberlerin üstten kapakları kesilip çekirdekleri alınır. Soğan yağda kavrulup baharatlanır; kıyma ile pirinç, salça, maydanoz ve ince kıyılmış sivri biberle birleştirilir, harca biraz sumak suyu eklenip iyice karıştırılır. Sebzeler doldurulur ve farklı sebzeler karşı karşıya, ağızları birbirini kapatacak biçimde tencereye yatay dizilir. Kalan sumak suyu ve üstünü örtecek kadar sıcak su eklenir, dağılmasınlar diye üzerine delikli, yassı bir dolma taşı konur. Kaynamaya başlayınca ateş kısılır ve dolmalar yaklaşık elli dakika pişirilir; suyu süzülüp ayrı bir kâsede, dolmayla birlikte sıcak sunulur.
Tescil bu ölçüleri altı kişi için verir; bir kilo yağlı kıyma ve üç bardak pirinçle kişi başı kalori bine yaklaştığından aşağıda sekiz porsiyon hesaplanmıştır.
Diyarbakır Ekşili Dolması Tarifi
Malzemeler
- 1 kg yağlı kuzu bıçak kıyması
- 3 su bardağı Karacadağ pirinci
- 1 kg patlıcan (oyulmuş)
- 1 kg kabak (oyulmuş)
- 0,5 kg dolmalık biber
- 2 adet, 3-4 adet domates, sivri biber
- 2 adet kuru soğan
- 1 demet maydanoz
- 2 yemek kaşığı domates salçası
- 2 su bardağı tane sumak (demlemek için)
- 50 g sadeyağ
- 10'ar g karabiber, kırmızı biber, reyhan, nane
- 20 g tuz
Diyarbakır Ekşili Dolması Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Sumağı sıcak suda demleyin.
- Patlıcanları kesip oyun ve tuzlu suda bekletin; kabakları ince soyup ikiye bölün, oyun ve hafif tuzlayıp yıkayın; biberlerin kapaklarını kesip çekirdeklerini çıkarın.
- Soğanı yağda kavurup baharatları ekleyin; salça, doğranmış sivri biber, kıyma, maydanoz ve pirinci katın, biraz sumak suyuyla iyice karıştırın.
- Sebzeleri doldurup farklı sebzeler karşılıklı, ağızları birbirini kapatacak şekilde tencereye yatay dizin.
- Kalan sumak suyunu ve üstünü örtecek kadar sıcak suyu ekleyin; üzerine ağırlık (dolma taşı ya da ters tabak) koyun.
- Kaynayınca ateşi kısıp yaklaşık 50 dakika pişirin; suyunu süzüp ayrı kâsede, dolmayla birlikte sıcak servis edin.
Püf Noktası
Patlıcanları tuzlu suda bekletmek acılığını alır ve kararmayı önler. Dolmaların üstüne ağırlık koymak pişerken açılmalarını engeller.
Diyarbakır Ekşili Dolması Yanına Ne Gider?
- Ayran
- Lavaş
Soru & Cevap
Ekşili dolmaya ekşiliğini veren ne?
Sıcak suda demlenen sumağın suyu; hem içe hem pişirme suyuna katılır.
Hangi sebzeler doldurulur?
Patlıcan, kabak ve dolmalık biber.
Dolma taşı nedir?
Dolmalar pişerken dağılmasın diye üzerine konan delikli, yassı ağırlık.
Porsiyon neden sekiz alındı?
Tescildeki altı kişilik ölçü kişi başı bin kaloriye yaklaştığı için.
Bir porsiyon ekşili dolma kaç kalori?
Bu tarifle sekiz porsiyondan biri yaklaşık 735 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!