Diyarbakır Kağırdaklı Ekmeği
Eritilen kuyruk yağından kalan gevrek kağırdakların mayalı hamura yayılıp ince açıldığı, isteğe göre yumurta sarısı sürülerek odun ateşli taş fırında yaklaşık 200 °C'de on dakikada pişirilen, kizirikli ekmek diye de bilinen tescilli Diyarbakır ekmeği.
Tarihçe & Hikaye
Kağırdaklı ekmek, Diyarbakır'da kizirikli ekmek diye de bilinir; Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi adına 6 Mart 2024'te 1552 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre kuyruk yağı eritildikten sonra kalan gevrek posaya halk arasında kağırdak ya da kizirik denir ve ekmek adını buradan alır. Özellikle kahvaltıda olmak üzere günlük sofralarda, düğün ve bayramlarda yenir; tercihen odun ateşiyle ısıtılan taş zeminli fırınlarda pişirilir.
Tarifte kuyruk yağı küçük doğranıp tencerede eritilir; yağın içinde kalan kağırdaklar süzülüp fazla yağından ayrılır ve en fazla mercimek iriliğinde olacak biçimde küçültülür. Un, tuz, maya ve su ortalama on beş dakika yoğrulur; hamur parlak, yumuşak, pürüzsüz ve elastik olmalıdır. Yaklaşık bir saat mayalanan hamurun ortası açılır, kağırdaklar konur ve hamur elle ince, düz biçimde açılarak kağırdaklar bütün yüzeye eşit dağıtılır. İstenirse üzerine çırpılmış yumurta sarısı sürülür. Ekmek yaklaşık 200 derecelik fırında ortalama on dakikada pişer ve sıcak yenmesi önerilir.
Kalori hesabında yarım kilo kuyruk yağından yalnız ekmeğe giren kağırdaklar ve onlara tutunan yağ (yaklaşık 150 g) sayılmıştır; süzülen eritilmiş yağ ayrıca kullanılabilir. Porsiyon yaklaşık yüz gramlık bir dilimdir.
Diyarbakır Kağırdaklı Ekmeği Tarifi
Malzemeler
- 1 kg ekmeklik buğday unu
- 500 g kuyruk yağı (kağırdağı + tutunan yağ)
- 600 ml su
- 15 g ekmek mayası
- 20 g tuz
- 1 adet yumurta sarısı (isteğe göre)
Diyarbakır Kağırdaklı Ekmeği Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kuyruk yağını küçük doğrayıp tencerede eritin; kağırdakları süzüp fazla yağından ayırın ve mercimek iriliğine kadar küçültün.
- Un, tuz, maya ve suyu yaklaşık 15 dakika yoğurup pürüzsüz, elastik bir hamur elde edin; 1 saat mayalandırın.
- Hamurun ortasını açıp kağırdakları koyun; elle ince ve düz açarak kağırdakları bütün yüzeye eşit yayın.
- İsterseniz çırpılmış yumurta sarısı sürün.
- Önceden iyice ısıtılmış 200 °C fırında, taş ya da döküm tepside yaklaşık 10 dakika pişirip sıcak servis edin.
Püf Noktası
Kuyruk yağını kısık ateşte eritin ki kağırdaklar yanmadan çıtırlaşsın. Kızgın yağla çalışırken sıçramalara dikkat edin.
Diyarbakır Kağırdaklı Ekmeği Yanına Ne Gider?
- Çay
- Diyarbakır örgü peyniri
Soru & Cevap
Kağırdak ya da kizirik nedir?
Kuyruk yağı eritildikten sonra geriye kalan gevrek posa.
Kağırdaklı ekmek ne zaman yenir?
Özellikle kahvaltıda; düğün ve bayram sofralarında da ikram edilir.
Nerede pişirilir?
Tercihen odun ateşli taş zeminli fırında, yaklaşık 200 derecede on dakikada.
Kizirikli ekmekle aynı mı?
Evet; tescilde iki ad birlikte geçer.
Bir dilim kağırdaklı ekmek kaç kalori?
Yaklaşık yüz gramlık bir dilim 300 kcal civarındadır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!