Elazığ Çedene Kahvesi
Elazığ dağlarında kendiliğinden yetişen çedene ağacının meyvelerinin güneşte kurutulup acılaşmadan kavrulması ve taş dibekte dövülmesiyle elde edilen, macun kıvamlı ve yağlı, cezvede su ya da sütle pişirilen tescilli Elazığ kahvesi.
Tarihçe & Hikaye
Çedene, başka yörelerde menengiç ya da melengiç diye bilinen yabani ağacın (Pistacia terebinthus) Elazığ'daki adıdır. Meyvelerinden yapılan çedene kahvesi, kahve çekirdeği içermeyen bir kahve ikamesidir. Elazığ Çedene Kahvesi, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası ile Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü adına 22 Şubat 2022'de 1034 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesine göre ırmakların ve Keban Barajı'nın yarattığı iklim, ağacın ilin dağlık ve kayalık yamaçlarında kendiliğinden yetişmesine elverir. Elazığ'da yetişen meyveler yüzde 35-50 oranında yağ içerdiğinden kahve koyu kahverengi, macun kıvamlı, odunsu ve baharatlı tatlıdır. Belge, II. Abdülhamid için 1881'de hazırlatılan bir tıp kitabında Elazığ'da çedene kahvesi yapıldığının anıldığını da not eder.
Meyveler ekim-kasım aylarında, rengi yeşil-maviye döndüğünde elle toplanır, yıkanıp iki üç gün güneşte kurutulur. Hiçbir katkı eklenmeden, rengi açık kahverengi olana kadar ama acılaşmadan kavrulur; ardından taş dibekte dövülür ya da taş değirmende çekilir. Yağı bol olduğu için macun hâline gelen kahve cam kavanozlarda saklanır; üstünde yağ toplanabileceğinden kullanmadan önce karıştırılır. Pişirmek için cezveye bir fincan su ya da süt, iki çay kaşığı çedene kahvesi ve isteğe göre iki çay kaşığı şeker konur ve orta ateşte kaynayana dek pişirilir; kahve pişince tamamen çözünür.
Kalori hesabı şekersiz ve suyla pişirilen bir fincan içindir; çedene ezmesinin besin değeri için benzer yağlılıktaki Antep fıstığı yaklaşık değer olarak alınmıştır.
Elazığ Çedene Kahvesi Tarifi
Malzemeler
- 2 çay kaşığı (10 g) Elazığ çedene kahvesi
- 1 fincan (65-80 g) su ya da süt
- 2 çay kaşığı (10 g) şeker (isteğe bağlı)
Elazığ Çedene Kahvesi Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Kavanozdaki çedene kahvesini, üstünde toplanan yağla birlikte iyice karıştırın.
- Cezveye bir fincan su ya da süt, iki çay kaşığı çedene kahvesi ve isterseniz iki çay kaşığı şeker koyun.
- Karıştırıp orta ateşte kaynayana kadar pişirin.
- Fincana döküp sıcak servis edin.
Püf Noktası
Sütle pişirilirse daha yumuşak içimli olur; taşmaması için kaynamaya yakın ateşi kısın. Kahve tamamen çözündüğü için telvesi kalmaz.
Elazığ Çedene Kahvesi Yanına Ne Gider?
- Lokum
- Orcik
Soru & Cevap
Çedene kahvesi nedir?
Yabani çedene (menengiç) ağacının meyvelerinin kurutulup kavrulması ve dövülmesiyle yapılan, kahve çekirdeği içermeyen bir kahve ikamesi.
Neden macun kıvamındadır?
Elazığ çedenesinin meyveleri yüzde 35-50 oranında yağ içerir; dövülünce macun hâline gelir.
Nasıl pişirilir?
Bir fincan su ya da süt, iki çay kaşığı kahve ve isteğe göre şekerle cezvede kaynayana kadar.
Meyveler ne zaman toplanır?
Ekim-kasım aylarında, renkleri yeşil-maviye döndüğünde elle.
Bir fincan çedene kahvesi kaç kalori?
Suyla ve şekersiz pişirildiğinde bir fincan yaklaşık 55 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!