Elazığ Taş Ekmeği Tatlısı
Yumurtalı, sütlü ve mayalı akışkan hamurun tereyağıyla silinen sacda incecik pişirilmesiyle yapılan taş ekmeklerinin soğuk şerbete batırılıp tereyağı sürülerek ve araya ceviz serpilerek kat kat dizildiği tescilli Elazığ tatlısı.
Tarihçe & Hikaye
Taş ekmeği, Elazığ'da sacın üzerinde ince bir hamurun pişirilmesiyle yapılan eski bir ekmektir; bu ekmekten yapılan tatlı ise bayram, düğün ve nişan sofralarının vazgeçilmezidir. Tatlı, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası adına 7 Ağustos 2023'te 1440 numarayla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesi tatlıdan söz eden en eski kaynağın 1968 tarihli olduğunu belirtir ve onu Güneydoğu'daki benzerlerinden iki özellikle ayırır: hamura maya ve yumurta girer, sac ve yufkalar kuyruk yağı yerine tereyağıyla yağlanır; bu yüzden tadı daha hafiftir.
Tescildeki sekiz kişilik tarifte yumurtalar tuzla çukur bir kapta tahta kaşıkla dört beş dakika çırpılır, süt eklenir; ılık suda eritilen maya ve un katılarak akışkan bir hamur elde edilir. Tahta bir spatulaya sarılan pamuklu bez eritilmiş tereyağına batırılıp kızgın saca sürülür ve kepçeyle her seferinde yüz gram kadar hamur dökülür; her yüzü ikişer dakika pişen ince ekmekler hazırlanır. Şeker ve su on dakika kaynatılarak şerbet yapılır. Soğumuş şerbete batırılıp çıkarılan ekmeklerin üzerine eritilmiş tereyağı sürülür ve tepsiye kat kat dizilir; ikinci ve beşinci katlara dövülmüş ceviz serpilir. Kültür Portalı'nın tarifinde hamur mayalanmaya bırakılır, sacda incecik yayılır ve dizilen tatlı kesildikten sonra kalan şerbet üzerine dökülür. Tatlı buzdolabında üç güne kadar saklanabilir.
Tescilin tanım kısmında tatlının fırında pişirildiği yazsa da yöntem kısmında ve Kültür Portalı tarifinde fırın adımı yoktur; aşağıdaki tarif fırınsız yöntemi izler. Kalori hesabında şerbet şekerinin yaklaşık yüzde altmışı sayılmıştır.
Elazığ Taş Ekmeği Tatlısı Tarifi
Malzemeler
- 250 g özel amaçlı buğday unu
- 2 adet yumurta
- 825 ml süt
- 325 ml su
- 5 g kuru maya
- 5 g toz şeker (hamur için)
- 5 g tuz
- 1 kg toz şeker (şerbet için)
- 750 ml su (şerbet için)
- 100 g tereyağı
- 250 g dövülmüş ceviz içi
Elazığ Taş Ekmeği Tatlısı Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Şeker ve suyu 10 dakika kaynatıp şerbeti hazırlayın ve soğumaya bırakın.
- Yumurtaları tuzla 4-5 dakika çırpın, sütü ekleyip karıştırın; ılık suda erittiğiniz mayayı ve unu katarak akışkan bir hamur elde edin.
- Bir bezi spatulaya sarıp eritilmiş tereyağına batırın ve kızgın sacı ya da tavayı silin.
- Kepçeyle her seferinde yaklaşık 100 g hamur döküp yayın; her yüzünü ikişer dakika pişirin.
- Pişen ekmekleri soğuk şerbete batırıp çıkarın, üzerlerine eritilmiş tereyağı sürerek tepsiye kat kat dizin; ikinci ve beşinci katlara ceviz serpin.
- Dilimleyip kalan şerbeti üzerine gezdirin ve servis edin.
Püf Noktası
Hamur akışkan olmalı ki sacda incecik yayılsın. Şerbet soğuk, ekmekler ılık olursa ekmek şerbeti çeker ama dağılmaz.
Elazığ Taş Ekmeği Tatlısı Yanına Ne Gider?
- Çay
- Kaymak
Soru & Cevap
Taş ekmeği nedir?
Elazığ'da sacda pişirilen ince ekmek; tatlı bu ekmeklerin şerbete batırılıp kat kat dizilmesiyle yapılır.
Benzer tatlılardan farkı nedir?
Hamuruna maya ve yumurta girer, yağlamada kuyruk yağı yerine tereyağı kullanılır; tadı daha hafiftir.
Ceviz nereye konur?
Tescildeki tarife göre ikinci ve beşinci katlara dövülmüş ceviz serpilir.
Ne kadar saklanır?
Buzdolabında üç güne kadar.
Bir porsiyon taş ekmeği tatlısı kaç kalori?
Bu tarifle bir porsiyon yaklaşık 785 kcal'dir.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!