Elbistan Kelle Peyniri
İnek ve koyun sütünün şirden mayasıyla pıhtılaştırılıp bez torbalarda süzüldüğü, telemesinin sıcak suda haşlanıp kelle biçiminde şekillendirildiği ve salamurada aylarca olgunlaştırılan Elbistan peyniri.
Tarihçe & Hikaye
Elbistan kelle peyniri, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi adına 2023 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre peynir altı suyunun süzülmesi için bez torbalara konan telemenin aldığı biçim kelleye benzediğinden bu adla bilinir. Beyaz, krem ya da açık sarı renkli, sıkı ve kısmen gözenekli, tuzlu bir peynirdir; salamurada olgunlaştırılan sert ve yarı sert peynirler arasında yer alır. Üretiminde katkı maddesi ya da aroma verici kullanılmaz. Yaklaşık bir kilogram peynir için 8-10 litre çiğ süt gerekir; genellikle inek ve koyun sütü eşit oranda karıştırılır, mevsimine göre yalnız biri de kullanılabilir.
Belgedeki yönteme göre süt bir bezden süzülüp kazanlara alınır ve gerekirse ısıl işlemden geçirilir. Mayalama sıcaklığına, mevsime göre 30-40 °C'ye indirilen süte her 10 litre için yaklaşık 2 ml şirden mayası, bir bardak suda açılarak katılır ve bir buçuk saat kadar beklenir. Oluşan pıhtı küçük parçalara kesilir, on beş dakika dinlendirilir ve temiz bez torbalara alınır. Torbalar sıkılır ve üzerlerine ağırlık konarak yaklaşık üç saat süzülür; süzülen su haşlamada kullanılmak üzere ayrılır. Ardından teleme genellikle 80-90 °C'deki suda haşlanır; haşlama suyunun ısısı peynirin dokusunu doğrudan etkiler.
Haşlanan teleme doğranır, torbalara konup şekillendirilir; kuru tuzlama ya da salamurayla tuzlanır ve salamura içinde serin ortamda olgunlaştırılır. Belgeye göre çiğ sütten yapılan peynir en az 120 gün, ısıl işlem görmüş sütten yapılan en az 90 gün olgunlaştırılır. Aşağıdaki ölçüler belgedeki oranla yaklaşık bir kilogram peynir içindir. Kalori yaklaşık 30 gramlık bir dilim içindir.
Elbistan Kelle Peyniri Tarifi
Malzemeler
- 9 litre inek ve koyun sütü, yarı yarıya (yaklaşık 1 kg peynir verir)
- yaklaşık 2 ml (10 litre süt için) şirden mayası
- yeteri kadar tuz (kuru tuzlama ve salamura için)
Elbistan Kelle Peyniri Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Sütü temiz bir bezden süzün; ısıl işlem uygulayacaksanız pastörize edip mevsime göre 30-40 °C'ye soğutun.
- Mayayı bir bardak suda açıp süte katın, karıştırıp yaklaşık 1,5 saat bekleyin.
- Pıhtıyı küçük parçalara kesin, 15 dakika dinlendirin; bez torbalara doldurup sıkın ve üzerine ağırlık koyarak yaklaşık 3 saat süzün, süzülen suyu ayırın.
- Telemeyi 80-90 °C'deki suda (tercihen ayırdığınız peynir altı suyunda) haşlayın.
- Telemeyi doğrayıp torbalarda biçim verin; tuzlayıp salamuraya koyun ve serin yerde olgunlaştırın (çiğ sütten yaptıysanız en az 120 gün).
Püf Noktası
Haşlama suyunun ısısını 80-90 °C arasında tutun; belgeye göre bu ısı peynirin dokusunu doğrudan belirler.
Elbistan Kelle Peyniri Yanına Ne Gider?
- Kahvaltı
- Karpuz
- Ekmek
Soru & Cevap
Elbistan kelle peyniri adını nereden alır?
Tescil belgesine göre süzülmek için bez torbalara konan telemenin aldığı biçim kelleye benzediğinden.
Hangi süt kullanılır?
Genellikle eşit oranda inek ve koyun sütü; mevsimine göre yalnız biri de kullanılabilir.
Bir kilo peynir için ne kadar süt gerekir?
Belgeye göre 8-10 litre.
Peynir ne kadar olgunlaştırılır?
Çiğ sütten yapılırsa en az 120 gün, ısıl işlem görmüş sütten yapılırsa en az 90 gün.
Bir dilim Elbistan kelle peyniri kaç kalori?
Yaklaşık 30 gramlık bir dilim 80 kcal kadardır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!