Emirdağ Koyun Yoğurdu
Emirdağ'ın yayla ve meralarında beslenen koyunların sütünün açık tencerede kaynatılıp kendi yoğurduyla bakraçlarda mayalandığı, üstü sarımtırak kaymak bağlayan, yağlı ve yoğun kıvamlı coğrafi işaretli yoğurt.
Tarihçe & Hikaye
Afyonkarahisar'ın Emirdağ ilçesinde hayat uzun zamandır yayla ve mera hayvancılığına, özellikle küçükbaş yetiştiriciliğine bağlıdır. Bu yüzden yörede koyun sütü çoğunlukla yoğurda işlenir ve koyun yoğurdu hem önemli bir besin hem de bir geçim kaynağı olmuştur. Tescil belgesine göre Emirdağ koyun yoğurdu beyazımsı, kremsi renkte, koyun sütü kokulu ve çok yoğun kıvamlıdır; üstünde sarımtırak bir kaymak tabakası bulunur ve mayası yine kendisidir.
Emirdağ Belediyesi'nin 2020'deki başvurusuyla Emirdağ Koyun Yoğurdu, 6 Eylül 2021'de 883 numaralı mahreç işareti olarak tescil edildi; yapımında ilçeden elde edilen koyun sütü kullanılır. Belgeye göre yoğurdun yağ oranı yüzde altı ile sekiz buçuk, proteini yüzde beş buçuk ile yedi buçuk arasındadır.
Süzülen süt ağzı açık tencerede kaynatılır, kaynayınca ateş kısılıp birkaç dakika daha karıştırılır. Bakraç ya da helke denen kaplara paylaştırılan süte, kışın daha sıcakken, yazın biraz daha soğuyunca, ayran kıvamında açılmış maya kabın kenarından yavaşça akıtılır ve sütün üstünde oluşan kaymak bozulmadan altından karıştırılır. Bezle örtülüp sarılan yoğurt saatlerce kıpırdatılmadan bekletilir, sonra soğukta iki gün dinlenip kıvamını bulur.
Sizden Gelenler
Emirdağ Koyun Yoğurdu Besin Değerleri
Bu değerler kullanılan malzeme ve porsiyon miktarına göre değişiklik gösterebilir.
Malzemeler
- 2 litre koyun sütü (süzülmüş)
- 40 g (litre başına 20 g) mayalık koyun yoğurdu
Püf Noktası
Sütü ağzı açık tencerede kaynatın ve kaynadıktan sonra birkaç dakika daha karıştırarak pişirin; yoğurdun yoğunluğu buradan gelir. Mayayı karıştırırken üstteki kaymağı dağıtmayın. Mayalanan yoğurdu oynatmayın. Bir sonraki yoğurt için bir kaşık ayırmayı unutmayın.
Nasıl Yapılır?
- Koyun sütünü süzüp bir tencereye alın ve ağzı açık olarak orta ateşte kaynatın. Kaynamaya başlayınca ateşi kısın ve sürekli karıştırarak 8–10 dakika daha kaynatın.
- Sütü bakraç, helke ya da toprak kaplara paylaştırın ve mayalama sıcaklığına kadar soğumaya bırakın: yazın 40–45 °C'ye, kışın ise daha sıcakken, 50–55 °C'ye kadar.
- Mayalık yoğurdu bir kâsede biraz ılık sütle açıp ayran kıvamına getirin.
- Mayayı kabın kenarından sütün içine yavaşça akıtın. Sütün üstünde oluşan kaymağı bozmadan, kaymağın altından yavaşça karıştırın; bu sırada kabı yerinden oynatmayın.
- Kabın üzerini temiz beyaz bir bezle örtün, sıcaklığını korusun diye etrafını sarın ve hava akımı olmayan bir yerde 5–6 saat kıpırdatmadan bekletin.
- Yoğurdu buzdolabına (yaklaşık 4 °C) alın ve kıvam alması için yaklaşık 48 saat dinlendirdikten sonra servis edin.
Emirdağ Koyun Yoğurdu Yanına Ne Gider?
- Pekmez ya da bal
- Emirdağ güveci
- Emirdağ dolgulu köftesi
Sıkça Sorulan Sorular
Emirdağ koyun yoğurdunu ayıran ne?
Koyun sütünden yapıldığı için yağlı, kremsi ve çok yoğun kıvamlıdır; üstünde sarımtırak bir kaymak tabakası bağlar. Tescil belgesine göre mayası yine kendisidir ve ilçenin koyun sütüyle yapılır.
Koyun yoğurdu neden mevsime göre farklı sıcaklıkta mayalanır?
Tescil belgesine göre süt kışın 50–55 °C'de, yazın 40–45 °C'de mayalanır; kışın ortam serin olduğu için süt daha sıcakken mayalanır ki mayalanma süresince yeterince sıcak kalsın.
Bakraç ve helke nedir?
Yörede süt ve yoğurt için kullanılan geleneksel kaplardır. Tescil belgesine göre Emirdağ koyun yoğurdu tercihen bakraç ya da helkede mayalanıp saklanır.
Emirdağ koyun yoğurdu ne kadar dayanır?
Tescil belgesine göre en az 4 °C'de saklanması koşuluyla üretimden itibaren 16 gün dayanır.
Emirdağ koyun yoğurdu kaç kalori?
Bir kâse (yaklaşık 200 g) yaklaşık 225 kcal'dir.
Bu tarif 05.06.2026 tarihinde güncellendi.
Üyelerden Alternatif Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından gönderilmiştir; resmi NeYemeli tarifi yukarıdadır.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!