Fethiye Tarhanası
Buğday, nohut, darı, mısır, kuru fasulye ve börülceden elde edilen göce ununun pişmiş soğan, biber, domates, nane ve kekikle yoğrulup ekşi mayayla mayalandığı, gölgede kurutulup ufalanan turuncu renkli Fethiye tarhanası.
Tarihçe & Hikaye
Fethiye tarhanası, Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla 2023 yılında mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Tescil belgesine göre Fethiye ve Seydikemer'e özgü bu tarhanada buğdayın yanında nohut, darı, mısır, kuru fasulye ve börülce gibi tahıl ve baklagiller; yoğurt, ekşi maya ve soğan, sarımsak, domates, kırmızıbiber, nane, kekik gibi sebze ve otlar bulunur. Karışım yoğrulup mayalandırılır, sonra kurutulup ufalanır. Tahıl ve baklagiller öğütülüp ince elekten geçirilir; elekte kalan kısma halk arasında göce unu denir, bu yüzden göceli tarhana adıyla da bilinir. Belge tarhananın imece usulüyle yapıldığını, kırmızı, sarı ve turuncu tonlarında, ince taneli, hafif ekşi ve baharatlı olduğunu, katkı maddesi kullanılmadığını yazar.
Belgedeki tarifte soğan, sarımsak, kırmızıbiber, domates, nane ve kekik yıkanıp ince doğranır ya da rendelenir; nane ve kekik kazanın dibine gelecek şekilde hepsi tuzla karıştırılıp kısmen pişirilir, otların sapları ayıklanır. Buğday un hâline, darı, nohut, mısır, kuru fasulye ve yörede karnıkara denen börülce ise ince bulgurdan da ince öğütülüp elenir; elde edilen göce unu tuzlanıp bekletilir. Pişen karışıma göce unu azar azar katılır ve tahta kepçeyle koyulaşana kadar karıştırılır, ardından ekşi maya eklenip hamur yoğrulur. Hamur yazın yaklaşık bir, sonbaharda bir iki hafta mayalanır ve her gün karıştırılır; kabarıp köpürdüğünde kalan göce unuyla harmanlanır.
Hamurdan alınan parçalar yassıltılıp bezlere serilir ve doğrudan güneş görmeyen bir yerde kurutulur, ertesi gün çevrilir; kuruyan parçalar ufalanıp öğütülür, elenir ve son kez ince bir tabaka hâlinde kurutulur. Tarhana bez torbalarda, serin ve kuru yerde saklanır. Belgeye göre çorbası için yaklaşık 100 g tereyağı ya da yağ ile 10 g toz ya da pul biber tencereye alınır, 2 litre su ve 150 g tarhana eklenip kaynayana kadar kısık ateşte karıştırılarak pişirilir. Aşağıdaki ev ölçüleri belgedeki oranların onda biridir ve öneridir; kalori yaklaşık 45 gramlık kuru tarhana içindir.
Fethiye Tarhanası Tarifi
Malzemeler
- 1,2 kg buğday (un hâlinde; bu ölçüyle ~1,8 kg tarhana çıkar, tahmini)
- 700 g kuru soğan
- 500'er g kırmızıbiber ve domates
- 500 g yoğurt
- 100 g ekşi maya
- 50 g taze, 10 g kuru (her biri) taze ve kuru kekik ile nane
- 50'şer g nohut, darı, kuru fasulye, börülce, sarımsak
- 30 g kuru dane mısır
- 15 g tuz
Fethiye Tarhanası Besin Değerleri
Tahmini değerlerdir. Bu besin değerleri, tarifteki malzemelerin ortalama besin değerleri kullanılarak bir formülle hesaplanmıştır; yalnızca bilgi amaçlıdır ve kesinlik taşımaz. Kullandığınız malzemelerin cinsine, markasına, miktarına ve porsiyon büyüklüğüne göre gerçek değerler farklı olabilir. Sağlık ya da diyet kararlarınız için bir uzmana danışın.
Nasıl Yapılır?
- Soğan, sarımsak, kırmızıbiber, domates, nane ve kekiği yıkayıp ince doğrayın; nane ve kekik dipte kalacak şekilde tuzla karıştırıp kısmen pişirin ve otların saplarını ayıklayın.
- Buğdayı un hâline, nohut, darı, mısır, kuru fasulye ve börülceyi ince bulgurdan da ince öğütüp eleyin; elde ettiğiniz göce ununu tuzlayıp bekletin.
- Pişen karışıma göce ununu azar azar katıp tahta kaşıkla koyulaşana kadar karıştırın; ekşi mayayı ekleyip hamuru yoğurun.
- Hamuru her gün karıştırarak yazın bir, sonbaharda bir iki hafta mayalandırın; kabarınca kalan göce unuyla harmanlayın.
- Parçaları yassıltıp bezlere serin, güneş görmeyen yerde kurutun, ertesi gün çevirin; kuruyunca ufalayıp öğütün, eleyin ve son kez ince serip kurutun.
Püf Noktası
Tarhanayı doğrudan güneşte kurutmayın; tescil belgesine göre gölgede kurutmak rengini korur.
Fethiye Tarhanası Yanına Ne Gider?
- Kızarmış ekmek
- Turşu
Soru & Cevap
Fethiye tarhanasına neden göceli tarhana denir?
Tescil belgesine göre tahıl ve baklagiller öğütülüp elendiğinde elekte kalan kısma göce unu denir; tarhana bununla yapıldığı için göceli tarhana da denir.
Fethiye tarhanası ne zaman tescillendi?
Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusuyla 2023 yılında mahreç işareti olarak tescillendi.
Fethiye tarhanasında hangi baklagiller var?
Nohut, kuru fasulye ve yörede karnıkara denen börülce; ayrıca darı ve mısır kullanılır.
Çorbası nasıl yapılır?
Belgeye göre yaklaşık 100 g yağ ve 10 g biber üzerine 2 litre su ve 150 g tarhana eklenip kısık ateşte karıştırılarak pişirilir.
45 gram Fethiye tarhanası kaç kalori?
Kuru tarhana olarak yaklaşık 45 gramlık bir porsiyon 155 kcal kadardır.
Sizden Gelen Tarifler (0)
Bu tarifler üyelerimiz tarafından alternatif olarak gönderilmiştir.
Henüz alternatif tarif gönderilmedi — ilk tarifi sen gönder!
Sizden Gelen Resimler
Bu resimler yemeği pişiren üyelerimiz tarafından gönderilmiştir.
Yorumlar
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yap!